ULUSLARARASI ÖĞRENCİLERİN SOSYAL HAYATTA YAŞADIĞI SORUNLARIN DİL ÖĞRENİMİNE YANSIMALARI

Öz

Dil öğretim sınıfları uluslararası öğrencilerin ve farklı kültürlerin karşılaşma alanlarıdır. Ancak dil öğrenenlerin sosyal hayatları sadece sınıf, okul ve çevresinden oluşmamaktadır. Öğrenicilerin sosyal hayatlarının devam ettiği tüm alanlar, onların eğitim-öğretim sürecine etkiler bırakmaktadır. Bu bağlamda konunun kültürlerarası etkileşim ve kapsayıcı eğitim gibi dil öğretiminin son yıllarda çok tartışılan kavramları ile ele alınması gereği duyulmuştur. Dil öğreniminde artık bir beceri alanı olarak kabul edilen kültürlerarası etkileşim, okulun veya dil öğretim merkezinin dışında kalan sosyal yaşam alanlarını da kapsamaktadır. Bu anlayıştan hareketle, çalışmada Türkiye’de akademik hayatına devam eden uluslararası öğrencilerde bu etkilerin neler olduğu, sebepleri ve sonuçları tartışılmıştır. Öncelikle Gazi Üniversitesi Türkçe Öğrenim Araştırma ve Uygulama Merkezinde 2022-2023 eğitim- öğretim yılında öğrenim gören öğreniciler ile yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak analiz edilmiştir. Belirlenen sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışma sonucunda; lisansüstü eğitime devam eden uluslararası öğrencilerin lisans seviyesinde eğitime devam eden öğrencilere göre kültürlerarası iletişime dair farkındalıklarının daha yüksek olduğu, tüm katılımcıların Türkiye’deki akademik ortamdan memnun oldukları, ilişkili oldukları okullar ve diğer kurumlardan ziyade sosyal hayatta ayrımcı davranışlarla daha çok karşılaştıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe öğretimi
• ayrımcılık
• sosyal hayat
• kültürlerarası iletişim.

REFLECTIONS OF INTERNATIONAL STUDENTS' SOCIAL LIFE PROBLEMS ON LANGUAGE LEARNING

Öz

Language teaching classrooms are encounter areas for international students and different cultures. However, the social lives of language learners do not consist only of the classroom, school and environment. All areas where learners' social lives continue have an impact on their education and training process. In this context, it was felt necessary to address the issue together with the concepts of language teaching that have been widely discussed in recent years, such as intercultural interaction and inclusive education. Intercultural interaction, which is now accepted as a skill area in language learning, also covers social life areas outside the school or language teaching center. Based on this understanding, the study discussed what these effects are, their causes and consequences on international students who continue their academic life in Turkey. First of all, interviews were held with the students studying at Gazi University Turkish Learning Research and Application Center in the 2022-2023 academic year through semi-structured interview forms. The data obtained as a result of the interviews were analyzed in accordance with qualitative research methods. Some solution suggestions have been offered for the identified problems. In the results of working; It has been determined that international students attending postgraduate education have higher awareness of intercultural communication than students studying at undergraduate level, all participants are satisfied with the academic environment in Turkey, and they encounter discriminatory behavior more in social life than in the schools and other institutions they are affiliated with.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish to foreigners
• discrimination
• social life
• intercultural communication.

Kaynakça

1. Akıncı, B., Nergiz, A. ve Gedik, E. (2015). Uyum süreci üzerine bir değerlendirme: Göç ve toplumsal kabul. Göç Araştırmaları Dergisi, 1(2), 58-83.
2. Almukdad, M. (2020). Uluslararası öğrencilerin kültür şoku, öz yeterlik, yaşam doyumu ve uyum stratejileri: Bir karma yöntem araştırması. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Antalya: Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
3. Aydemir S. ve Şahin, M. C. (2018). Zorunlu kitlesel göç olgusuna sosyolojik bir yaklaşım: Türkiye’deki Suriyeli sığınmacılar örneği. Dini Araştırmalar Dergisi, 21(53), 121-148.
4. Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Clevedon: Multilingual Matters.
5. Council of Europe. (2018). Common European framework of reference for languages: learning, teaching, assessment companion volume with new descriptors. Language Policy Programme. Education Policy Division Education Department. Strasbourg.
6. Chen, G.-M. and Starosta, W. J. (1996). Intercultural communication competence: A synthesis. Communication Yearbook, 19, 353-384.
7. C. S. (1951). Cenevre Sözleşmesi. https://treaties.un.org/doc/publication/UNTS/Volume%20606/v606.pdf ve https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/KM__/d00/c002/km__00002024ss0053.pdf adreslerinden 05.05. 2023 tarihinde erişilmiştir.
8. D-AOBM. (2021). Avrupa diller için ortak başvuru metni. “Öğrenme, öğretme ve Değerlendirme” Tamamlayıcı cilt. Ankara: MEB Yayınları.

9. Demir, T. (2021). Türkçe öğretmenlerinin/öğreticilerinin eğitimi ve pedagojik yeterlikleri üzerine bir değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 966-977.
10. Deniz, T. (2014). Uluslararası göç sorunu perspektifinde Türkiye. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(1), 175-204.
11. Deniz, Ç. A., Ekinci, Y. ve Hülür, B. A. (2016). Suriyeli sığınmacıların karşılaştığı sosyal dışlanma mekanizmaları. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 27(1), 17-40.
12. Doğan, K. (2008). Göçmen kaçakçılığı suçu. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
13. Doğan, F. ve Ünal, S. (2021). Suriyeli göçmenlere yönelik ayrımcı, dışlayıcı söylem ve eylemlerin meşrulaştırıcı kaynakları: Mardini ili örneği. Sosyolojik Bağlam Dergisi, 2(3), 14-40.
14. Ela Özcan, E. D. (2017). Çağdaş göç teorileri üzerine bir değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4) 183-215.
15. Er, M., Saat H. ve Üstten A. (2018). Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) bursları kapsamında Türkiye’de öğrenim gören öğrencilerin yaşadıkları uyum sorunları üzerine bir değerlendirme. International Journal of Language Academy, 6(3), 331-346.
16. Er, M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürlerarası iletişim ve mikro saldırganlık. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
17. Erjem, Y. (2005). Eğitimde yabancılaşma olgusu ve öğretmen: Lise öğretmenleri üzerine bir sosyolojik araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 395-417.
18. Erikson, E.H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: W.W. Norton&Company, Inc.
19. Gerring, J. (2007). Case study research: Principles and practices. New York: Cambridge University Press.
20. GİB. (2023). Göç İdaresi Başkanlığı. https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 adresinden 18.03.2023 tarihinde erişilmiştir.
21. Güvenç, B. (1972). İnsan ve kültür. Ankara: Sosyal Bilimler Derneği Yayınları.
22. İEHB (1948). İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi. https://www.hsk.gov.tr/Eklentiler/Dosyalar/9a3bfe74-cdc4-4ae4-b876- adresinden 05.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
23. Keneş, H. Ç. (2011). Irkçı-ayrımcı söylemlerin kurucu öğeleri olarak inkâr stratejileri. Kültür ve İletişim, 14(2), 71-98.
24. Koçyiğit E. ve Şimşek H. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de ortaöğretim programında çokkültürlülüğün izleri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 75-90.
25. Kubat, U. (2018). Okul dışı öğrenme ortamları hakkında fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 111-135. DOI: 10.21764/maeuefd.429575
26. Lewis, J. A., Mendenhall, R., Harwood, S. A. and Huntt, M. B. (2013). Coping with gendered racial microaggressions among black women college students. Journal of African American Studies, 17(1), 51-73. https://doi.org/10.1007/s12111-012-9219-0 adresinden 04.03.2023
27. Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü. (Çev. Osman Akınhay ve Derya Kömürcü). Ankara: Bilim ve Sanat Yay.
28. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Selahattin Turan). Ankara: Nobel Yayıncılık.
29. Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
30. Onwuegbuzie, A. J. & Leech, N.L. (2007). A Call for qualitative power analyses. Quality & Quantity, 41, 105-121.
31. Özdemir, M. (2018). Veri analiz yöntemleri: Nicel ve nitel veri analizi. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Ed.), Eğitim Yönetiminde Araştırma içinde (s. 133 - 167). Ankara: Pegem Akademi.
32. Özmantar, Z. K. (2018). Örnekleme yöntemleri ve örneklem süreci. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Ed.), Eğitim Yönetiminde Araştırma içinde (s. 87 - 110). Ankara: Pegem Akademi.
33. Shaw, B. (1988). The incoherence of multicultural education. British Journal of Educational Studies, 36(3), s. 250-259.
34. Şimşek, H., Dağıstan, A., Şahin, C., Koçyiğit, E., Dağıstan Yalçınkaya G., Kart, M. ve Dağdelen, S. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de temel eğitim programlarında çokkültürlülüğün izleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 177-197.
35. UNESCO. (2009). Defining an inclusive education agenda: Reflections around the 48th session of the international conference on education. Geneva: UNESCO International Bureau of Education.
36. UNESCO. (2022). Uluslararası öğrenci verileri. http://data.uis.unesco.org/ adresinden 07.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
37. UNHCR. (2020). The united nations refugee agency. 18.03.2023 tarihinde https://www.unhcr.org/tr/unhcr-turkiye-istatistikleri adresinden erişilmiştir.
38. Urk, M. (2009). Göçün insan hakları ile ilişkisi. Marmara Belediyeler Birliği Dergisi, 34(67), 32–36.
39. Urk, M. (2010). Göç olgusu bağlamında mülteciler, sığınmacılar ve insan hakları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
40. Yapıcı, M. (2004). Eğitim ve yabancılaşma. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-9. https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/98/97 adresinden 05.09.2023 tarihinde erişilmiştir.
41. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
42. YÖK. (2023). Yüksek Öğretim Kurumu. https://istatistik.yok.gov.tr/ adresinden tarihinde erişilmiştir.
43. YTB. (2023). Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı. https://www.ytb.gov.tr/uluslararasi-ogrenciler/turkiye-burslari adresinden 13.10.2023 tarihinde erişilmiştir.