HAYDAR KAZGAN'IN AKADEMİK HAYATI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Türk iktisat tarihçileri arasında önde gelen isimlerden birisi olan Haydar Kazgan yaşamı boyunca 200’den fazla yayınladığı eserle tarihe geçmiş ender isimlerden arasındadır. Çalışma kapsamında Haydar Kazgan’ın hayatı ve akademik kariyeri hakkında incelemeler yapılarak sonrasında yapmış olduğu çok değerli çalışmalarının bir kısmı zaman ve imkanların el verdiği ölçüde incelemeye çalışılmıştır. Literatürde önemli boşlukları olan Osmanlı finans tarihi hakkındaki çalışmaların yanında, Osmanlı’dan Cumhuriyete kadar uzanan şirketleşme, bankalar, sigortacılık, borsa, İstanbul’un su sorunu ve finans tarihi gibi konular hakkında da değerli kitapları yer almıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat Mecmuası ve Finans Dünyası dergilerinde ve Cumhuriyet Gazetesinde yazıları yer almaktadır. Kazgan incelediği Osmanlı finans tarihi alanında Osmanlı’nın geri kalmışlığının sebeplerini temel alarak, bu sebeplerin etrafında şekillenen olaylara ve kişilere öncelik vermiştir. Eserlerinde kullandığı yalın dili ve açıklayıcı anlatımıyla ilgisi olan herkesin rahatlıkla okuyabileceği kitaplar yazmıştır. Kitaplarda konunun etrafında şekillenen süreci anlatmak için dönemle ilgili resimler, belgeler, gazete ve dergi küpürleri, bir mektup, yeri gelince bir fıkra ve hatta bir dedikodu ile okuyucunun ilgisini canlı tutmuştur. Bu çalışmada Haydar Kazgan’ın en çok ilgi duyduğu konulara ağırlık verilmiş olmakla beraber iktisat tarihi alanında çalışmalar yapmadan önce makro ekonomi alanında yayınlamış olduğu makaleler üzerinde de kısaca durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Haydar
• Kazgan
• Osmanlı
• finans
• tarih
• iktisat

A Review on the Academic Life of Haydar Kazgan

Öz

Haydar Kazgan, one of the leading names among Turkish economic historians, is among the most advanced names in history with his work published more than 200 ’ throughout his life. As part of the study, some of the valuable works he made after examining about the life and academic career of Haydar Kazgan and tried to examine the time and opportunities as they gave hands. In addition to the studies on Ottoman finance history, which has significant gaps in the literature, valuable books on corporateization, banks, insurance, stock exchange, Istanbul's water problem and financial history, dating from the Ottoman to the Republic. He has his writings in Istanbul University Economic Assembly and Finance World magazines and Republic Newspaper. Based on the reasons for the Ottoman backwardness in the field of Ottoman financial history, which Kazgan studied, he gave priority to the events and people shaped around these reasons. He wrote books that anyone who has anything to do with the lean language and explanatory narration he used in his works can read comfortably. In order to describe the process shaped around the subject in the books, the pictures, documents, newspaper and magazine skirts, a letter, a joke when it comes to the place, and even a gossip kept the attention of the reader alive. In this study, the topics that Haydar Kazgan was most interested in were emphasized, but the articles he published in the field of macro economy before working in the field of economic history were also briefly emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Haydar
• Kazgan
• Ottoman
• finance
• history
• economics

Kaynakça

1. Ayan, Ergin. “Türk Tarih Yazımının Evriminde Annales Kuramının Yorumu.” Tarih Okulu Dergisi, c: 2011, no: XI, 75-101.
2. Cumhuriyet Gazetesi, “Belediye Seçimleri ve Devlet Maliyesi”, 20.11.1963.
3. Cumhuriyet Gazetesi, “Atatürk Sosyalist Değildi”, 23.11.1963.
4. Cumhuriyet Gazetesi, “Turizm Politikamız ve Gerçekler”, 09.11.1965.
5. Cumhuriyet Gazetesi, “İşçi Tarifi ve Küçük Esnaf”, 16.02.1966.
6. Cumhuriyet Gazetesi, “Osmanlı Döneminde Borçla Bayrak Satın Alınmıştı”, 14.11.1978.
7. Cumhuriyet Gazetesi, “Tarihi Kazan Ekonomist”, 20.02.1989.
8. Cumhuriyet Gazetesi, “Fatih’in Rüsumat Çadırı!”, 14.09.1991.

9. Cumhuriyet Gazetesi, “Avrupa İç Ticarete Hakim Oldu”, 22.07.1998.
10. Cumhuriyet Gazetesi, “Kazgan’a Veda”, 25.08.2009.
11. Kazgan, Haydar. “Türkiye’de Zirai Kazançların Vergilendirilmesi ve Verginin Mevzuu Meselesi.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 14, no:1-4, 1952, 178-201.
12. Kazgan, Haydar. “Türkiye’de Bir Sermaye Piyasası Kurulması ve Yatırımların Finansmanı.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c.19, no: 1-4, 1957, 395-434.
13. Kazgan, Haydar. “Amme Hizmetlerinin Finansmanı ve Şerefiye.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 22, no: 2, 1960, 99-133.
14. Kazgan, Haydar. “İşletmelerde Ücretlilere Kardan Pay Verme.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 23, no: 3-4, 1963, 216-231.
15. Kazgan, Haydar. “İşçi Sendikalarının Talepleri ve Toplu Sözleşmelerin Getirdiği Yeni Bir Ücret Anlamı.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 24, no: 1-2, 1964, 182-192.
16. Kazgan, Haydar. “Türk Banka Sisteminde Müessese ve İştirakler: Etibank’ın Müessese ve İştirakleri Hakkında İnceleme.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 26, no: 1-4, 1967, 184-215.
17. Kazgan, Haydar, Murat Aksoy. “Sermaye Piyasası ve Yatırım Ortaklıkları.” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, c: 30, no: 1-4, 1970, 333-349.
18. Kazgan, Haydar. Tarih Boyunca İstanbul Borsası. İstanbul: İMKB, 1995.
19. Kazgan, Haydar. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türk Bankacılık Tarihi. İstanbul: Creative Yayıncılık, 1997.
20. Kazgan, Haydar, Alkan Soyak, Murat Koraltürk. Cumhuriyet’in 75 Yıllık Sigortacısı Koç Allianz. İstanbul: Creative Yayıncılık, 1999.
21. Kazgan, Haydar. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Şirketleşme. İstanbul: Vakıfbank, 1999.
22. Kazgan, Haydar, Murat Öztürk, Murat Koraltürk. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. TCMB, İstanbul, 2000.
23. Kazgan, Haydar. Galata Bankerleri. Ankara: Efil Yayınevi, 2022.
24. Kazgan, Haydar. Osmanlı’da Avrupa Finans Kapitali. Ankara: Efil Yayınevi, 2022.
25. Tokdemir, Ertuğrul, Öner Günçavdı, Saime Suna Kayam. Prof. Dr. Haydar Kazgan’a Armağan: Yakın Tarihimizin İktisadi Panoraması. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2011.