1970’lerden İtibaren Türkiye’de İktisat Tarihçiliği ve Şevket Pamuk’un Çalışmaları Üzerine

Öz

Türkiye’de iktisat tarihçiliği disiplini 1937’de başlamıştır. Birinci kuşak iktisat tarihçileri 1970’lere kadar faaliyet göstermişlerdir. Bu çalışmada 1970’lerden sonra Türkiye’deki iktisat tarihçiliği çerçevesinde Şevket Pamuk’un çalışmaları değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Pamuk’un Osmanlı-Türkiye iktisat tarihine yaklaşımı, kullandığı teorik altyapılar ve çalışmaları değerlendirmeye alınmıştır. Kariyerindeki araştırma projeleri beş başlık altında toplanmıştır. Sonuç olarak Pamuk’un Osmanlı-Türkiye iktisat tarihçiliğinde bıraktığı iz anlamlandırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye’de tarihçilik
• Türkiye iktisat tarihi
• Osmanlı iktisat tarihi
• Şevket Pamuk

Economic Historiography in Turkey since the 1970s and on the Works of Şevket Pamuk

Öz

Economic history studies in Turkey started in 1937. First generation economic historians were active until the 1970s. This study evaluates the works of Şevket Pamuk within the framework of economic historiography in Turkey after the 1970s. In this context, Pamuk's approach to Ottoman-Turkish economic history, the theoretical infrastructures he used and his works were evaluated. The research projects in his career are grouped under five headings. As a result, an attempt has been made to make sense of the trace Pamuk left in Ottoman-Turkish economic historiography.

Anahtar Kelimeler

• Historiography in Turkey
• Turkish economic history
• Ottoman economic history
• Şevket Pamuk

Kaynakça

1. Milliyet 13 Eylül 1978
2. Milliyet, 29 Mayıs 1983
3. Milliyet, 20 Aralık 1983
4. Milliyet, 09 Aralık 2006
5. Milliyet, 22 Nisan 2007
6. Barkan, Ömer Lütfi, “XVI. Asrın İkinci Yarısında Türkiye’de Fiyat Hareketleri”, Belleten, Ekim, 1970, s.557-607.
7. Barkan, Ömer Lütfi, "The Price Revolution of the sixteenth century: A turning point in the economic history of the Near East”, Çev. Justin McCarthy, International Journal of Middle East Studies, Vol: 6, No:1, 1975, s. 3-28.
8. Bülbül, Yaşar, “Türkiye’nin En Popüler İktisat Tarihçisi Şevket Pamuk”, Yaşayan Türk Tarihçileri, Ed: Ahmet Şimşek, 1. Baskı, Ankara, 2017, s.265-274

9. Clark, Gregory, A Farewell to Alms: A Brief Economic History of the World, Princeton University Press, 2007.
10. Dols, Micheal, The Black Death in the Middle East 1347-1350, Princeton University Press, 1977.
11. Eldem, Edhem, “Kapitülasyonlar ve Batı Ticareti”, Türkiye Tarihi, Geç Osmanlı İmparatorluğu 1603-1839, Ed:
12. Suraiya Faroqhi, Çev: Fethi Aytuna, Cilt 3, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2006, s.341-396.
13. Genç, Mehmet, “Osmanlı İktisadi Dünya Görüşünün İlkeleri”, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 1989, s.175-186.
14. Güneş, Cihan, “Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu ve Gelişmesine Mustafa Akdağ’dan Piyasa Merkezli Bir Yaklaşım: Marmara İktisadi Ünitesi”, Osmanlı’dan Cumhuriyete Sosyoekonomik Süreçler, Ed: Rahime Hülya Öztürk, Nobel Bilimsel Yayınları, 2023, s.113-124
15. Hamilton, Earl J. “American Treasure and the Price Revolution in Spain, 1501-1650”, Harvard University Press, 1934.
16. Kurmuş, Orhan, Emperyalizmin Türkiye’ye Girişi, Yordam Kitap, İstanbul, 2007
17. McNeill, William H., Plagues and Peoples, Anchor Books, 1976.
18. Oyan, Oğuz, “Osmanlı İktisat Tarihi Üzerine”, 11. Tez, No:8, Haziran 1988, s.280-301.
19. Özmucur, Süleyman and Şevket Pamuk, “Real Wages and Standards of Living in the Ottoman Empire, 1489-1914”, The Journal of Economic History, vol:62, No:2, 2002, s.293-321.
20. Pamuk, Orhan, İstanbul; Hatıralar ve Şehir, Yapı Kredi Yayınları, Birinci Baskı, İstanbul, 2019.
21. Pamuk, Şevket, 100 Soruda Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500-1914, Gerçek Yayınevi, 1. Baskı, 1988.
22. Pamuk, Şevket, “Üretim Tarzı ve Karşılaştırmalı Tarih”, 11. Tez, No:9, Şubat 1989, s.277-282.
23. Pamuk, Şevket, “Money in the Ottoman Empire, 1326-1914”, Ed: Halil Inalcik and Donald Quataert, An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Cambridge University Press, 1995, s. 947-985.
24. Pamuk, Şevket, İstanbul ve Diğer Kentlerde 500 Yıllık Fiyatlar ve Ücretler, 1489-1998, Devlet İstatistik Enstitüsü, 2001, Ankara, s.V.
25. Pamuk, Şevket, “The Price Revolution in the Ottoman Empire Reconsidered”, International Journal of Middle East Studies, 33, 2001, s.69-89.
26. Pamuk, Şevket, “Prices in the Ottoman Empire, 1469-1914”, International Journal of Middle East Studies, c.36, 2004, s.451-468.
27. Pamuk, Şevket, Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme 1820-1914, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2005.
28. Pamuk, Şevket, “Urban real wages around the eastern Mediterranean in comparative perspective, 1100–2000”, Research in Economic History, Vol: 23, Elsevier, 2006, s.209-228.
29. Pamuk, Şevket, Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500-1914, İletişim Yayınları, 4. Baskı, İstanbul, 2007.
30. Pamuk, Şevket, “The Black Death and the Origins of the ‘Great Divergence’ across Europe, 1300–1600” European Review of Economic History, Vol: 11, No:3, 2007, s.289–317.
31. Pamuk, Şevket, “Economic History, Institutions, and Institutional Change”, International Journal of Middle East Studies, Vol:44, Issue:3, 2012, s.532-535.
32. Pamuk, Şevket, “Plagues, Wages and Economic Change in the Middle East, 700-1500”, The Journal of Economic History, vol:74, 2014, s.196-229.
33. Pamuk, Şevket, Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 2014.
34. Pamuk, Şevket, Uneven Centuries: Economic Development of Turkey Since 1820, Princeton University Press, 2018.
35. Pamuk, Şevket, “Tarihte Küresel Salgınlar ve İktisadi Etkileri”, Salgın Ekonomisi, Ed: Ömer Faruk Çolak, Efil Yayınları, 2020.
36. Pamuk, Şevket, “Mehmet Genç (1934-2021): Bir Büyük İmparatorluğun İktisat Tarihçisi”, Osmanlı Araştırmaları, Cilt:58, Sayı: 583, 2021, s.325-328.
37. Panzac, Daniel, La Peste Dans L'Empire Ottoman, 1700-1850, Éditions Peeter, Louvain 1985.
38. Tabakoğlu, Ahmet, Türk İktisat Tarihi, Dergâh Yayınları, 7. Baskı, İstanbul, 2005.
39. Varlık, Nükhet, Plague and Empire in the Early Modern Mediterranean World The Ottoman Experience, 1347–1600, Cambridge University Press, 2015.
40. Şevket Pamuk ile Söyleşi: 1960’lardan 2000’lere İktisat Tarihi”, İktisat Tarihi’nin Dönüşü, Der: Ulaş Karakoç, Alp Yücel Kaya, İletişim Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 2021, s.25-48.
41. Tokgöz, Erdinç, “Tartışmaya Açık Bir Kitap: Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi”, TEK Forum, 28.05.2019, https://tek.org.tr/pdf/t1.pdf (Erişim Tarihi: 25.07.2023)
42. https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2006/pamuk/25307-orhan-pamuk-nobel-konusmasi/ (Erişim Tarihi: 18.05.2023)