Dijital Bankacılığın Şube Ağları ve İstihdam Üzerindeki Yapısal Etkisi: Türk Bankacılık Sektöründen Kanıtlar

Öz

Bu çalışma, dijitalleşmenin Türk bankacılık sektöründe istihdam ve fiziksel şube ağı gibi yapısal unsurlar üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada Türkiye’de faaliyet gösteren 9 bankanın (Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, İş Bankası, Akbank, Garanti BBVA, Yapı Kredi Bankası, QNB Finansbank ve Şekerbank) 2015–2024 dönemine ait yıllık verileri kullanılarak dijital bankacılığın benimsenmesi ile Türk bankacılık sektöründeki yapısal değişimler arasındaki ilişkiyi istihdam ve şube ağları açısından panel veri analizi yöntemiyle incelemiştir. Araştırmada dijital bankacılık müşteri sayısı bağımlı değişken olarak ele alınmış; banka çalışan sayısı, şube sayısı, enflasyon oranı ve faiz oranı ise bağımsız değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir. Panel veri analizinde sabit etkiler tahmincisi Driscoll-Kraay sağlam standart hataları testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, dijital müşteri sayısı ile çalışan ve şube sayısı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğunu; enflasyon ve faiz oranlarındaki artışın ise dijital müşteri sayısını pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, dijitalleşmenin bankacılık sektöründe fiziksel altyapıya ve insan kaynağına olan bağımlılığı azalttığını ve dijital hizmet kanallarının önceliklendirildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Bankacılık
• İstihdam
• Şube Ağları
• Panel Veri

The Structural Impact of Digital Banking on Branch Networks and Employment: Evidence from the Turkish Banking Sector

Öz

This study aims to analyze the impact of digitalization on structural elements such as employment and physical branch networks in the Turkish banking sector. Using annual data covering the 2015–2024 period for nine banks operating in Turkey (Ziraat Bank, Halkbank, Vakıfbank, İş Bank, Akbank, Garanti BBVA, Yapı Kredi Bank, QNB Finansbank, and Şekerbank), the study examines the relationship between digital banking adoption and structural changes in the Turkish banking sector in terms of employment and branch networks using panel data analysis. The number of digital banking customers is considered the dependent variable, while the number of bank employees, number of branches, inflation rate, and interest rate are included in the model as independent variables. The fixed-effects estimator, Driscoll-Kraay robust standard errors test, is applied in the panel data analysis. The study reveals a negative and significant relationship between the number of digital customers and the number of employees and branches, while increases in inflation and interest rates positively affect the number of digital customers. The results show that digitalization reduces the dependence on physical infrastructure and human resources in the banking sector and that digital service channels are prioritized.

Anahtar Kelimeler

• Digital Banking
• Employment
• Branch Networks
• Panel Data

Kaynakça

1. Bhargava, A., Franzni, L. & Narendranathan, W. (1982). Serial Correlation and Fixed Effect Models. Review of Economic Studies, 533-549. Breusch, T. &Pagan, A. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. Review of Economic Studies, 239-253. Bakırtaş, T. ve Ustaömer, K., (2019), “Türkiye’nin Bankacılık Sektöründe Dijitalleşme Olgusu”, Ekonomi, İşletme ve Yönetim Dergisi, 1, s. 1-24. Baltagi, B. & Wu, P. (1999). Unequally Spaced Panel Data Regressions with AR(1) Disturbances. Econometric Theory, 814-823.
2. Banks Association of Turkey (BAT). (2025). Digital, Internet and Mobile Banking Statistics, Access Date: 25.02.2025, https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/2024-aralik-dijital-internet-ve-mobil-bankacilik.
3. Banks Association of Turkey (BAT). (2025). Bank Branches and Employee Statistics, Access Date:01.03.2025 https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/2024-aralik-banka-calisan-ve-sube-bilgileri.
4. Banks Association of Turkey (BAT). (2025). Alternative Distribution Channels Statistics. Access Date:05.03.2025, https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/11238.
5. Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT). (2024). Interest Rate Statistics. Access Date:01.02.2025, https://www.tcmb.gov.tr /Istatistikler/Faiz+Istatistikleri
6. Crosman, P. (2018). How Artificial Intelligence is Reshaping Jobs in Banking. American Banker, 183(88), 1.
7. Demirhan, M. (2021). Sektörel bakış: Türk Bankacılık Sektöründe Dı̇jı̇talleşmenı̇n Şube Dağıtım Kanalına Etkı̇lerı̇. Erciyes Akademi, 35(1), 10-19.
8. Deniz, F. (2023). Dijital Bankacılık Hizmetlerinin Banka Performansına Etkisi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(3), 2654–2669.

9. Driscoll, J.C ve Kraay, A.C. (1998). Consistent Covariance Matrix Estimation With Spatially Dependent Panel Data, Review of Economics and Statistics, 80, 549-560
10. Gövez, A. & Uysal, B. (2023). Dijital Bankacılık ile Şube ve Personel Sayısı Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Toda-Yamamoto Yaklaşımı. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(1), 50-61.
11. Greene, W. (2000). Econometric Analysis (4th ed.). New Jersey: Prentice Hall.
12. Güler, H. N. (2023). Dijitalleşmenin Bankacılık Üzerine Etkileri. 16th International Conference on Knowledge, Economy & Management Proceedings, 235–242.
13. Hausman, J. (1978). Specification Test in Econometrics. Econometrica, 1251-1271.
14. Karyağdı, G. N. (2022). Bankacılık Sektöründe Dijital Dönüşümün Verimliliğe Olan Etkileri: TRB2 Bölgesinde Nitel Bir Çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 852-870.
15. Kaya, S. K. (2024) Dijital Bankacılık ile Bankacılık Sektörü Çalışan Sayısı Arasındaki İlişki. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 10(1), 96-114.
16. Kocatürk, Y. (2023). Bankacılıkta Dijitalleşmenin Etkileri ve Türkiye’deki Analizi. Journal of Economics and Financial Researches, 2023, 5(1): 38-50
17. Pesaran, M. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence. Centre for Economic Studied&Ifo Institute for Economic Research, 53-74.
18. Tatoğlu, F. Y. (2020). Panel Veri Ekonometrisi (4th ed.). Beta Yayın evi.
19. Turan, T. (2023). Türkiye’de Bankacılık Sistemindeki Dijitalleşmenin Banka Mekânlarına ve Çalışanlarına Etkisi. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 8(1), 45–63.
20. Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). (2025). Consumer Price Index – Annual Inflation Rates. Retrieved from https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=prices-and-consumer-price-index-106
21. Ulusoy, A. & Demirel, S. (2021). Bankacılık Sektöründe Dijital Dönüşümün İstihdam Üzerine Etkisi. Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 10(27), 45.
22. Yazgan, A. E., AK, K. Ö. & Üçler, T. Y. (2022). Dijitalleşmenin Türk Bankacılık Sektörüne Yansımaları. Necmettin Erbakan Üniversitesi Dergisi. Cilt: 2(1), 48-59.