Afet Yönetimini Küresel Düşünmek

Öz

İnsanlık, tarih boyunca afetlerle iç içe yaşamış ve meydana gelen bu olayları anlamlandırmaya ve kavramsallaştırmaya çalışmıştır. İnsanlığın tarihsel süreç içerisinde kaydettiği ilerleme, bu anlamlandırmanın da sürekli bir değişim göstermesine neden olmuştur. Bu değişim süreci, bugün de devam etmektedir. Bugünün toplumlarının; “afet” ismiyle kavramsallaştırılan olayların hem kaynaklarının değiştiği ve çeşitlendiği hem de etkilerinin toplumsal yapılar tarafından daha fazla hissedildiği bir döneme tanık olduğu bu değişim süreci, afetlerin küreselliğiyle ilgilidir. Bu çalışma, afetlerin etkilerini küreselleşme bağlamında yeniden değerlendirmek iddiasını taşımaktadır. Bu bakımdan bu çalışma, afet yönetimiyle ilgili Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası üst politika belgelerini afet yönetimine ilişkin ulusal kalkınma planı ve stratejik planlarla karşılaştırarak, afetlerin küreselleşmesi tartışmasında Türkiye’nin konumunu tespit etme ve tartışmaya açma amacını taşımaktadır. Risklerin ve afetlerin küreselleştiği bu dönemin ulusal düzeydeki afet politikalarının da yeniden analiz edilmesini ve değerlendirilmesini gerektirmesi, Türkiye gibi ulusal afet yönetimi çalışmalarında dönüşüm içerisinde bulunan ülkelerin de küresel afetselliğe bağlı ulusal kırılganlıklarının azaltılmasına yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Afet Yönetimi
• Küreselleşme
• Afet Politikaları
• Küreselleşen Afetler

Globally Thinking Disaster Management

Öz

Humanity has lived with disasters throughout history and tried to explain and conceptualize these events. The progress of humanity in history also transformed this explanation and conceptualization constantly. This process is continuing today and is related to the globalization of disasters. Today's societies are witnesses of a period in which the sources of events conceptualized as "disaster" both change and diversify, and their enhancing effects are experienced by social structures. This study claims to re-evaluate the effects of disasters in the context of globalization. Within this context, the main purpose of this study is to compare international policy papers in which Turkey is one of the contracting states with national development and strategic plans about disaster management and to discuss the position of Turkey in the debate of globalization of disasters. The globalization of risks and disasters also necessitates reviewing national disaster policies. This necessity will also contribute to reducing the vulnerability of the countries which are in a transformation process in disaster management such as Turkey, due to global disastrousness.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Disaster Management
• Globalization
• Disaster Policies
• Globalization of Disasters

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2012). 2013-2017 stratejik planı. Erişim tarihi: 23.05.2020, http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/9hMGG+afadsp2013-2017.pdf.
2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2018). Türkiye’de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. Erişim tarihi: 23.05.2020, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/Turkiye_de_Afetler.pdf.
3. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2019a). 2019 idare faaliyet raporu. Erişim tarihi: 23.05.2020, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Kurumsal-Raporlar/AFAD-2019-Idare-Faaliyet-Raporu1.pdf.
4. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2019b). 2019-2023 stratejik planı. Erişim tarihi: 23.05.2020, https://www.isay.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/AFAD-2019_2023-STRATEJIK-PLAN.pdf.
5. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2020). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. Erişim tarihi: 14.03.2020, https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu.
6. Albala-Bertrand, J. (2003). Urban disasters and globalization. A. Kreimer, M. Arnold, and A. Carlin (Eds.), Building safer cities: The future of disaster risk (pp. 75-82). Washington D.C.: The World Bank.
7. Alexander, D. (2006). Globalization of disaster: Trends, problems and Dilemmas. Journal of International Affairs, 59(2), 1-22.
8. Bachman, D. (2020, Mart 03). The economic impact of COVID-19 (novel coronavirus). Erişim tarihi: 13.04.2020, Deloitte: https://www2.deloitte.com/us/en/insights/economy/covid-19/economic-impact-covid-19.html#.

9. Bates, F., and Peacock, W. (1993). Living conditions, disasters and development. Athens: University of Georgia Press.
10. Bauer, T., Braun, S., and Kvasnicka, M. (2017). Nuclear power plant closures and local housing values: Evidence from Fukushima and the German housing market. Journal of Urban Economics, 99, 94-106.
11. Beck, U. (2011). Risk toplumu başka bir modernliğe doğru (1 b.) (K. Özdoğan, ve B. Doğan, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
12. Below, R., Wirtz, A., and Guha-Sapir, D. (2009). Disaster category classification and peril terminology for operational purposes. Universite Catholique de Louvain.
13. Carter, W. (2008). Disaster management: A disaster Manager’s Handbook. Mandaluyong City: Asian Development Bank.
14. Çuhacı, A. (2007). Ulrich Beck'in risk toplumu kuramı. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(14), 129-157.
15. Drabek, T. (2007). Sociology, Disasters and Emergency Management: History, Contributions and Future Agenda. D. McEntire (Eds.), Disciplines, disasters and emergency management: The convergence and divergence of concepts, issues and trends in the research literature (pp. 61-74). Illinois: Charles C Thomas Publisher Ltd.
16. Dynes, R. (1998). Coming to terms with community disaster. E. L. Quarantelli (Eds.), What is a disaster? Perspectives on the question (pp. 109-126). London: Routledge Publications.
17. Gencer, E. A. (2013). The impact of globalization on disaster risk trends : A macro- and urban-scale analysis. Geneva: The United Nations Office for Disaster Risk Reduction.
18. Giddens, A. (1994). Modernliğin sonuçları (1. b.) (E. Kuşdil, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
19. Giddens, A. (2000). Elimizden kaçıp giden dünya (1. b.) (O. Akınhay, Çev.). İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
20. Giddens, A. (2013). İklim değişikliği siyaseti (E. Baltacı, Çev.). Ankara: Phoenix Yayınevi.
21. Giddens, A., ve Sutton, P. (2014). Sosyolojide temel kavramlar (A. Esgin, Çev.). Ankara: Phoenix Yayınevi.
22. Gilbert, C. (1998). Studying disaster: Changes in the main conceptual tool. E. L. Quarantelli (Eds.), What is a disaster? Perspectives on the question (pp. 11-18). London: Routledge Publications.
23. Güvel, A. (2001). Doğal afetlerin politik ekonomisi: Doğal riskler ve afet planlaması. İstanbul: İMKB Yayınları.
24. Halkos, G., Managi, S., ve Tzeremes, N. (2015). The effect of natural and man-made disasters. Journal of Economic Structures, 4.
25. İnmez, İ. (2011). Afetlerin doğallığı üzerine: Sosyal bir olgu olarak afetler ve kırılganlık sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(4), 185-194.
26. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC). (2018). World Disaster Report. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC).
27. Kenigsberg, J., and Buglova, E. (2005). Health consequences. J. Smith, ve N. Beresford (Eds.), Chernobyl - catastrophe and consequences (pp. 217-238). Springer.
28. Kun, L., Hirose, K., Katsumi, B., Albin, M., Prendergast, K., and Mebdoza, M. (2014). The impact of Fukushima on global health: lessons learned from man-made and natural disasters. Health and Technology, 4(2), 177-203.
29. Macit, İ. (2019). Bütünleşik afet yönetiminde Sendai çerçeve eylem planının beklenen etkisi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(1), 175-186.
30. McDermott, T., Barry, F., and Tol, R. (2014). Disasters and development: Natural disasters, credit constraints and economic growth. Oxford Economic Papers (66), pp. 750-773.
31. Munich RE. (2020). Geographical overview of relevant natural loss events worldwide 1980-2018. Erişim tarihi: 03.04.2020, https://natcatservice.munichre.com/?filter=eyJ5ZWFyRnJvbSI6MTk4MCwieWVhclRvIjoyMDE4fQ%3D%3D&type=1.
32. Nanto, D., Cooper, W., Donnelly, J., ve Johnson, R. (2011). Japan’s 2011 Earthquake and Tsunami. Congressional Research Service CRS Report for Congress.
33. Odabaş, Z. Y. (2018). İklim değişikliği ve küresel ısınma: Çevre ve afet sosyolojileri açısından bir değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 1559-1575.
34. Our World in Data. (2020a). Number of recorded natural disaster events. Erişim tarihi: 01.04.2020, https://ourworldindata.org/grapher/number-of-natural-disaster-events.
35. Our World in Data. (2020b). Global reported natural disasters by type. Erişim tarihi: 01.04.2020, https://ourworldindata.org/grapher/natural-disasters-by-type.
36. Pelling, M. (2003). The Vulnerability of cities natural disasters and social resilience. London: Earthscan Publications.
37. Perry, R. (2007). What is a disaster? H. Rodriguez, E. Quarantelli, and R. Dynes (Eds.), Handbook of Disaster Research (pp. 1-15). Springer Publications.
38. Quarantelli, E. L. (2000). Disaster research. E. Borgatt, ve R. Montgomery (Eds.), Encyclopedia of Sociology (pp. 682-688). New York: Macmillan Reference.
39. Quarantelli, E., Lagadec, P., and Boin, A. (2007). A heuristic approach to future disasters and crisis: New, old and in-between types. H. Rodriguez, E. Quarantelli, and R. Dynes (Eds.), Handbook of disaster research (pp. 16-41). New York: Springer Science+Business Media.
40. Shimizu, M., and Clark, A. (2015). Interconnected risks, cascading disasters and disaster management policy: A gap analysis. GRF Davos Planet@Risk, 3(2), 260-270.
41. Steinhauser, G., Brandl, A., and Johnson, T. (2014). Comparison of the Chernobyl and Fukushima nuclear accidents: A review of the environmental impacts. Science of the Total Environment, 470-471, 800-817.
42. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). 2019-2023 onbirinci kalkınma planı. Erişim tarihi: 22.05.2020, http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/OnbirinciKalkinmaPlani.pdf.
43. United Nations Disaster Risk Reduction. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction. Erişim tarihi: 23.05.2020, https://www.undrr.org/publication/sendai-framework-disaster-risk-reduction-2015-2030.
44. United Nations International Strategy for Disaster Reduction. (2005). hyogo framework for action. Erişim Tarihi: 23.05.2020, https://www.unisdr.org/2005/wcdr/intergover/official-doc/L-docs/Hyogo-framework-for-action-english.pdf.
45. Valavanidis, A. (2020). Epidemics of infectious diseases in human history. Antiviral drugs and vaccines in the development stage to protect against coronavirus SARS-CoV-2. Erişim tarihi: 04.04.2020,https://www.researchgate.net/publication/340233668_Epidemics_of_Infectious_Diseases_in_Human_History_Antiviral_Drugs_and_Vaccines_in_the_Development_Stage_to_Protect_Against_Coronavirus_SARS-CoV-2.
46. World Health Organization. (2020a). Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. Erişim tarihi: 04.10.2020, https://covid19.who.int/.
47. World Health Organization. (2020b). WHO director-general's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020. Erişim tarihi: 10.04.2020, https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020.
48. World Health Organization. (2020c, Mayıs 23). Coronavirus disease (COVID-19) Situation dashboard. Erişim tarihi: 04.10.2020, https://covid19.who.int/.