G7 VE E7 ÜLKELERİNDE GSYİH VE YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİMİ İLİŞKİSİ: TODA-YAMAMOTO PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ

Öz

Günümüz dünyasında her alanda zorunluluk haline gelen enerji, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve kalkınma için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Enerji talebi, güvenliği ve arzı konuları teknolojik, endüstriyel, politik ve siyasi gelişmeler çerçevesinde son derece önemli bir konuma yükselmiştir. Bu çalışma, 2000-2015 yılları arasında G7 ülkeleri ile E7 ülkelerinin GSYİH'lerindeki değişimi ve hidroelektrik hariç yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisinin etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda serideki ülkelerin verileri Wald Testi ve Toda-Yamamoto Panel Nedensellik Analizi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre yenilenebilir kaynaklardan enerji üretiminden ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisine ulaşılırken, ekonomik büyümeden de yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimine doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• GSYİH
• Yenilenebilir Enerji
• Toda-Yamamoto
• G7 Ülkeleri
• E7 Ülkeleri

THE RELATIONSHIP OF GDP AND RENEWABLE ENERGY PRODUCTION IN G7 AND E7 COUNTRIES: THE ANALYSIS OF TODA-YAMAMOTO PANEL CAUSALITY

Öz

Energy is an indispensable requirement for sustainable economic growth and development in every field of the modern world. Within the framework of technological, industrial, diplomatic, and political developments, the demand for energy, security, and supply issues have risen to an extremely essential position. The aim of this research article examines variations in GDP of G7 and E7 countries between 2000 and 2015 and the effects of electricity produced from renewable energy sources, excluding hydropower. In this context, the data of the countries in the series were analyzed with Wald Test and Toda-Yamamoto Panel Causal Analysis. According to the results of the analysis, while obtaining a causal relationship between energy production from renewable sources and economic growth, a causal relationship was also determined between economic growth and energy production from renewable sources.

Anahtar Kelimeler

• GDP
• Renewable Energy
• E7 Countries
• G7 Countries
• Toda-Yamamoto

Kaynakça

1. Acaravcı, A. ve S. Erdoğan (2018). ‘’Yenilenebilir Enerji, Çevre ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Seçilmiş Ülkeler İçin Ampirik Bir Analiz’’. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13 (1), 53-64.
2. Akdağ, S. ve Ö. İskenderoğlu (2018). ‘’Avrupa Birliğine Üye ve Aday Ülkelerde Yenilenemeyen Enerji, Yenilenebilir Enerji ve Nükleer Enerji Tüketiminin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi’’. Turkish Studies Economics, Finance and Politics, 13 (30), 1-14.
3. Apergis, N. ve J. E. Payne (2010). ‘’Renewable energy consumption and economic growth: Evidence from a panel of OECD countries’’. Energy Policy, 38, 656-660.
4. Apergis, N. ve J. E. Payne (2014). ‘’The Casual Dynamics Between Renewable Energy, Real Gdp, Emissions And Oil Prices: Evidence From Oecd Countries’’. Applied Economics, 46 (36), 4519-4525.
5. Balcılar, M., Özdemir Z. A. ve Y. Arslantürk, (2010). ‘’Economic growth and energy consumption causal nexus viewed through a bootstrap rolling window’’. Energy Economics, 32, 1398-1410.
6. Balcılar, M., Özdemir Z. A., B. Tunçsiper, H. Özdemir ve M. Shahbaz, (2020). ‘’On the nexus among carbon dioxide emissions, energy consumption and economic growth in G‑7 countries: new insights from the historical decomposition approach’’. Environment, Development and Sustainability, 22, 8097-8134.
7. Barro, R. J. ve X. Sala-I Martin (2004). Economic Growth. ABD: The MIT Press.
8. Bayraç H. N. ve M. Çildir, (2017). ‘’AB Yenilenebilir Enerji Politikalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi’’. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13 (13), 201-2012.

9. Bhattacharya, M., S.R. Paramati, İ. Öztürk ve S. Bhattacharya, (2016). ‘’The Effect of Renewable Energy Consumption on Economic Growth: Evidence from Top 38 Countries’’. Applied Energy, 162: 733-741.
10. Ben Jebli, M. ve S. Ben Youssef (2015). ‘’Output, Renewable and Non-Renewable Energy Consumption and International Trade: Evidence From a Panel of 69 Countries’’. Renewable Energy, 83 (C), 799-808.
11. Bozoklu, S. ve V. Yilanci (2013). ‘’Energy Consumption and Economic Growth for Selected Oecd Countries: Further Evidence from the Granger Causality Test in the Frequency Domain’’. Energy Policy, 63, 877-881.
12. Canbay, Ş. (2020). ‘’Türkiye’de Elektrik Üretimi için Kullanılan Petrol Tüketimi, Yenilenebilir Enerji Kullanımı ile İktisadi Büyüme Arasındaki İlişkilerin Analizi’’. Ekev Akademi Dergisi, 24 (81), 467-488.
13. Çalışkan, Ş., M. Karabacak ve O. Meçik (2017). ‘’Türkiye Ekonomisinde Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Bootstrap Toda-Yamamoto Nedensellik Testi Yaklaşımı’’. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, KOSBED, 33 (1), 45-56.
14. Çapik, M., A. O. Yılmaz ve İ. Çavuşoğlu (2012). ‘’Present Situation and Potential Role of Renewable Energy in Turkey’’. Renewable Energy, 46, 1-13.
15. Demirbaş, B. (2022). Türkiye’de Yenilenebilir Enerjinin Durumu, Ekonomiye Ve Çevreye Etkilerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
16. Dinçer H., ve H. Karakuş, (2020). ‘’Yenilenebilir Enerjinin Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Üzerindeki Etkisi: Brics ve Mint Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz’’. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1 (1), 100-123.
17. Duran, M.S. ve Ş. Bozkaya., (2022). ‘’Examination of the Relationship between Economic Growth, Natural Resources, Energy Consumption, Urbanization, and Capital’’. Sustainability in Energy Business and Finance: Approaches and Developments in the Energy Market. (Ed. H. Dinçer ve S. Yüksel). Switzerland: Springer Press., Cham.
18. Erdoğan, S., E. Dücan, M. Şentürk ve A. Şentürk., (2018). ‘’ Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi Üzerine Ampirik Bulgular’’. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 233-246.
19. Eygü, H. (2022). ‘’Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1995–2020 Türkiye Örneği’’. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 8 (2), 387-397.
20. Gazel, S. (2017). ‘’BİST Sınai Endeksi İle Çeşitli Metaller Arasındaki İlişki: Toda-Yamamoto Nedensellik Testi’’. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 (52), 287-299.
21. Gholizadeh Y. ve M. Narin (2020). ‘’Seçilmiş Avrupa Birliği Ülkelerinde Yenilenebilir Enerjinin GSYH Üzerine Etkisi: Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu Yaklaşımı’’ Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (1), 249-270.
22. Hubbert, M. K. (1956). ‘’Nuclear Energy And The Fossil Fuel. In Drilling and Production Practice’’. American Petroleum Institute, 1-25.
23. James E. Payne. (2009). ‘’ On the dynamics of energy consumption and output in the USA’’. Applied Energy, 86, 575-577.
24. Kaldor, N. (1957). ‘’A Model Of Economic Growth’’. The Economic Journal, 67 (268), 591- 624.
25. Kaldor, N. (1966). Causes Of The Slow Rate Of Growth In The United Kingdom. Cambridge: Cambridge University Press, 222.
26. Kaldor, N. (1968). ‘’Productivity and Growth in Manufacturing İndustry: A Reply’’. Economica, 35 (140), 385-391. Kantarmacı, S. ve Ş. Üçdoğruk Birecikli (2020). ‘’Yenilenebilir Enerji Birincil Üretiminin Ekonomik Büyüme ve İşgücü Üzerine Etkisi: Ab-28 Panel Veri Analizi’’. İzmir Yönetim Dergisi, 1 (1), 10-28.
27. Koç, E. ve M. C. Şenel (2013). ‘’Dünyada ve Türkiye’de Enerji Durumu-Genel Değerlendirme’’. Mühendis ve Makine, 54 (639), 32-44.
28. Korkmaz, Ö. ve Develi A., (2012). ‘’Türkiye’de Birincil Enerji Kullanımı, Üretimi ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) Arasındaki İlişki’’. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27 (2), 1-25.
29. Koyuncu, T. ve H. N. Bayraç (2020). ‘’Hindistan’da Yenilenebilir Enerji Tüketimi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ardl Sınır Testi Yaklaşımı’’. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 6 (1), 13-24.
30. Marx, K. (2015). Kapital. Birinci Cilt. 11. Baskı. Alaattin Bilgi (Çev.), Ankara: Sol Yayınları.
31. Menegaki, A. N. (2011). ‘’Growth and Renewable Energy in Europe: A Random Effect Model With Evidence for Neutrality Hypothesis’’. Energy Economics, 33 (2), 257-263.
32. National Renewable Energy Laboratory. (1997). ‘’Dollars From Sense The Economic Benefits Of Renewable Energy, National Renewable Energy Laboratory’’. U.S. Department of Energy, Washington. https://www.nrel.gov/Docs/Legosti/Fy97/20505.Pdf (01.08.2022).
33. Özalp, M. (2019). ‘’Küresel Ölçekte Türkiye’nin Enerji Arz ve Talep Güvenliği’’. Turkish Studies International Academic Journals, 14 (1), 537-552.
34. Özşahin, Ş., M. Mucuk ve M. Gerçeker (2016). ‘’Yenilenebilir Enerji ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Brics-T Ülkeleri Üzerine Panel Arld Analizi”. Siyaset Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4 (4), 111-130.
35. Pao, H. T. ve H. C. Fu (2013). ‘’Renewable Energy, Non-Renewable Energy And Economic Growth In Brazil’’. Renewable And Sustainable Energy Reviews, 25, 381-392.
36. Schumpeter, J. A. (1939). Business Cycles: A Theoretical, Historical, and Statistical Analysis Of The Capitalist Process. New York and London: Mcgraw-Hill.
37. Sebri, M. ve O. B. Salha (2014). ‘’On the Causal Dynamics Between Economic Growth, Renewable Energy Consumption, Co2 Emissions And Trade Openness: Freshevidence From Brıcs Countries’’. Renewable And Sustainable Energy Reviews, 39 (C), 14-23.
38. Seyhan, N. ve B. Seyhan (2022). ‘’Yenilenebilir Enerji- Ekonomik Büyüme İlişkisi Açısından Türkiye ve Ab Ülkelerinin Malmquist Endeksi ile Performans İncelemesi’’. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11 (2), 1022-1044.
39. Solow, R. M. (1956). ‘’A Contribution to the Theory of Economic Growth’’. The Quarterly Journal of Economics, 70 (1), 65-94.
40. Şimşek, T. ve E. Yiğit (2017). ‘’Brict Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketimi, Petrol Fiyatları, Co2 Emisyonu, Kentleşme ve Ekonomik Büyüme Üzerine Nedensellik Analizi’’. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 12 (3), 117-136.
41. Tayyar, A.E. (2021). ‘’Elektrik Üretimi- Ekonomik Büyüme - Çevre Kirliliği: Türkiye İçin Vecm Analizi’’. Sosyoekonomi Dergisi, 29 (47), 267-284.
42. Toda, H. Y. ve T. Yamamoto (1995). “Statistical Inference in Vector Autoregressions With Possibly Integrated Processes”. Journal of Econometrics, 66 (1-2), 225–250.
43. United Nations. (1996). Human Development Report. http://Hdr.Undp. Org/Sites/Default/Files/Reports/257/Hdr_1996_En_Complete_Nostats.Pdf (01.08.2022).
44. Ünüvar İ. ve S. Keskinkılıç, (2020). ‘’Yenilenebilir Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: G20 Ülkeleri Örneği (2000-2016)’’. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 16 (2), 251-266.
45. Zhe, L., S. Yüksel., H. Dinçer (2021). ‘’The Positive Influences Of Renewable Energy Consumption On Financial Development And Economic Growth’’. Sage Journals, 11 (3), 1-10.