MEZHEPLERE GÖRE VİTİR NAMAZININ HÜKMÜ VE DELİLLERİ

Öz

Her ibadetin Şari’ tarafından konulmuş bir hükmü ve kendi içerisinde kuvvet bakımından dereceleri vardır. Bu hükümler ve ibadetlerin dereceleri, nasların geldiği keyfiyete göre değişmektedir. Örneğin farz olan oruçlar olduğu gibi, kendi içerisinde nafile olan oruçlar da vardır. Farz hükmünde olan orucun, hüküm ve derece bakımından diğer oruçlardan üstün olmasının sebebi şüphesiz Şâri’ tarafından gelen naslarla ilişkilidir. Namaz ibadetinde de durum böyledir. Farz olan beş vakit namaz olduğu gibi nafile ve vacip olan namazlar da vardır. Ancak farz namazlar haricinde hüküm bakımından hakkında çokça rivayetlerin zikredildiği, mezheplerin ihtilaf ettiği bir namaz vardır ki, o da vitir namazıdır. Vitir namazının hükmünde ihtilaf eden iki taraftan biri vitrin vacip olduğunu ileri süren Ebû Hanîfe ve ashabı; diğerleri de vitrin müekked sünnet olduğunu ileri süren ve içlerinde İmâmeyn’in de bulunduğu Cumhurdur. İki taraf da nakli delilleri kullanmakla beraber bu delillerini yorumlamışlar ve görüşlerini temellendirmişlerdir. Aynı zamanda her iki taraf da aynı delillerden farklı hükümler elde etmişlerdir. Bunun sebebi ise, nasların sübut bakımından kat’i ve zanni olma ihtimali ile delalet bakımından yoruma acık olma ihtimalidir. Bu nasların keyfiyeti ile kastedilen şey, yoruma açık olmaları, delalet ve sübut bakımından zan ifade edip etmemeleridir. Tüm bu etkenler, Hanefîler ile Cumhur arasında vitir namazının hükmü konusunda ihtilaf sebebi olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Namaz
• Vitir
• Sünnet
• Vacip

RULING AND PROOFS OF WITR PRAYER ACCORDING TO MADHHABS

Öz

Every worship has a degree set by the Shari and its degrees in strength. These provisions and the degrees of worship vary according to the quality of the texts. For example, there are fasts that are obligatory, and there are also supererogatory fasts. The reason why fasting, which is fard, is superior to other fasts in terms of terms and degrees is undoubtedly the quality of the texts from the Shari'ah. The same is true in prayer. There are five obligatory prayers as well as supererogatory and obligatory prayers. However, apart from the obligatory prayers, there is a prayer about which many narrations are mentioned in terms of its ruling and that the madhhabs disagree, which is the witr prayer. Abu Hanifa and his Companions, who claimed that one of the two parties that disagreed on the decision of the witr prayer, claimed that the witr was obligatory; Others are the people who claim that the vitrin muakkad is sunnah and that Imamayn is among them. Although both sides used the transplant evidence, they obtained rational inferences from these evidences. At the same time, both sides obtained different judgments from the same evidence. The reason for this is directly related to the quality of nas. What is meant by the quality of these verses is that they are open to interpretation, whether they express suspicion in terms of signification and confirmation. All these factors caused a disagreement between the Hanafis and the People in deciding on the witr prayer.

Anahtar Kelimeler

• Player
• Vıtır
• Obligatory
• Tradition

Kaynakça

1. Ahmed b. Hanbel. (2001a). Müsned (Cilt 2). Müessesetü’r-Risâle.
2. Ahmed b. Hanbel. (2001b). Müsned (Cilt 17). Müessesetü’r-Risâle.
3. Ahmed b. Hanbel. (2001c). Müsned (Cilt 38). Müessesetü’r-Risâle.
4. Ahmed b. Hanbel. (2001d). Müsned (Cilt 40). Müessesetü’r-Risâle.
5. Ahmed b. Hanbel. (2001e). Müsned (Cilt 39). Müessesetü’r-Risâle.
6. Buhârî. (2001a). el-Câmiü’s-sahîh (Cilt 1). Dâru Tavki’n-Necât.
7. Buhârî. (2001b). el-Câmiü’s-sahîh (Cilt 2). Dâru Tavki’n-Necât.
8. Buhârî. (2001c). el-Câmiü’s-sahîh (Cilt 9). Dâru Tavki’n-Necât.

9. Çiftçi, M. H. (2014). Hanefî mezhebi kaynaklarında vitir namazının hükmünün hadis rivayetleri bağlamında tahlili. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 12(24), 409-430.
10. Dârimî. (2000). Sünen (Cilt 2). Dârü’l-Muğnî.
11. Ebû Dâvud. (1998) Sünen (Cilt 2). el-Mektebetü’l-Asriyye.
12. el-Haddâd. (1904) Şerhu’l-kudûrî ale’l-cevheretü’n-neyyire. Fazilet Neşriyat.
13. en-Nevevî. (1993) el-Mecmû’ şerhu’l-mühezzeb. Dâru’l-Fikr.
14. en-Nîsâbûrî. (1990) el-Müstedrek ale’sahîhayn (Cilt 1). Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye.
15. Erdem, S. (2012). Vitir namazının hükmüne dâir tartışmalar ve Abdülganî en-Nablûsî’nin keşfü’s-sitr an farziyyeti’l-vitr adlı risalesi. M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, (43), 5-39.
16. Erdoğan, M. (2016). Fıkıh ve hukuk terimleri sözlüğü (6. Baskı). Ensar Yayınevi.
17. er-Rifâî. (2009). Kifâyetü’n-nebîh fî şerhi’t-tenbîh (Cilt 3). Dârü’l-Kütübü’l İlmiyye.
18. es-Sehârenfûrî. (2006). Bezlu’l-mecdûd fî halli ebî dâvûd (Cilt 7). Dâru’l-Kutubu’l-İlmiyye.
19. es-Semerkandî. (1994). Tuhfetü’l-fukahâ. Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye.
20. es-Subkî. (1984). el-Menhelü’l-azbi’l-mevrûd şerhu süneni’l-imâm ebî dâvud (Cilt 8). el-Matba’tü’l-İstikâme.
21. et-Tahânevî. (1996). Keşşâfu ıstılâhâti’l-fünûn ve’l-ulûm (Cilt 6). Mektebetü Lübnân.
22. et-Tahânevî. (1997). İ’lâu’s-sünen (Cilt 6). Dârü’l-Kur’ân ve’l-Ulûmü’l-İslâmiyye.
23. Heysemî. (1994). Mecma’u’z-zevâid ve menba’u’l-fevâ’id (Cilt 8). Mektebetü’l-Kudsiyye.
24. İbn Âbidîn. (1992). Reddü’l-muhtâr ale’d-dürr’il-muhtâr (Cilt 2). Dârü’l-Fikr.
25. İbn Ebî Şeybe. (1989). el-Musannef fi’l-ehâdîs ve’l-âsâr (Cilt 2). Mektebetü’r-Rüşd.
26. İbn Mâce. (1953). Sünen-i ibn mâce (Cilt 1). Dâru Ahyâi’l-Kütübü’l Arabiyye.
27. İbn Manzûr. (2001). Lisânü’l-arab. Dâru Sâdır.
28. İbn Nüceym. (1997). el-Bahrü’r-şegâik şerhu kenzi’d-dekâik (Cilt 2). Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye.
29. İbn Sahnûn. (1994). el-Müdevvenetü’l-kübrâ. Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye.
30. İmrânî. (2000). el-Beyân fî mezhebi’l-imâm eş-şâfiî (Cilt 2). Dârü’l-Minhâc.
31. Karâfî. (1994). ez-Zahîra (Cilt 2). Dârü’l-Garbi’l-İslâmî.
32. Kâsânî. (1986). Bedâiu’s-sanâî fî tertîbi’ş-şerâî (Cilt 2). Dârü’l-Hadîs.
33. Yazır, E. M. H. (2014). Kurân-ı kerim meâli. Ayfa Yayınları.
34. Kurtûbî. (2006). el-Câmiu’l-ahkâmü’l-kur’ân. Müessesetü’r-Risâle.
35. Mâverdî. (1999). el-Hâvi’l-kebîr fî fıkhî mezhebi’l-imâm eş-şâfiî (Cilt 2). Dârü’l-Kütübü’l-İlmiyye.
36. Müslim. (1956). el-Câmiü’s-sahîh (Cilt 1). Dârü İhyâi’t-Turâsi’l-Arabiyye.
37. Yaşaroğlu, M. K. (2006). TDV İslam Ansiklopedisi (32. Baskı). Türkiye Diyanet Vakfı.
38. Yüzügüldü, B. (2009). Hanefî ve Şâfiî mezheplerinde vitir namazı. Diyanet İlmî Dergi, 45(4), 61-88.