BAŞKENT DEĞİŞİKLİKLERİ VE NEDENLERİ: DÜNYA ÖRNEKLERİ ÜZERİNDEN DERİNLEMESİNE BİR İNCELEME

Öz

Başkentler, bir ülkenin siyasi ve idari merkezleri olarak kritik bir rol oynar ve bu statüleri aracılığıyla ülke üzerinde derin bir etki yaratırlar. Bu makale, başkentlerin genel tanımını, özelliklerini ve tarihsel çeşitliliğini inceleyerek dünya çapında örnekler sunmakta ve başkentlerin kurulma ve taşınma süreçlerini, bu değişimlerin arkasındaki motivasyonları ve ulusal kimlik üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Makale, başkent değişikliklerinin nedenlerini yedi ana başlık altında kategorize etmektedir: 1) Güçlü Siyasi İrade Yansıması, 2) Ulusal Birlik ve Kimlik Oluşumu, 3) Modernleşme Aracı Olarak Başkent Taşınması, 4) Bölgesel Gelişme, 5) Nüfus Yoğunluğu ve Kentsel Sorunlar, 6) Güvenlik ve Sosyal Kontrol ve 7) Risk Yönetimi. Modernleşme, sanayileşme ve küreselleşmenin başkentler üzerindeki etkilerinin de ele alındığı bu çalışma, her kategori için çeşitli ülkelerden vaka çalışmalarını içermekte ve başkent değişikliklerinin karmaşık dinamiklerini kapsamlı bir şekilde tartışmayı amaçlamaktadır

Anahtar Kelimeler

• Başkent Değişikliği
• Modernist Kentleşme
• Risk Yönetimi
• Ulusal Kimlik İnşası

CAPITAL RELOCATIONS AND CAUSES: A COMPREHENSIVE EXAMINATION THROUGH GLOBAL EXAMPLES

Öz

Capital cities play a critical role as the political and administrative centers of a country, and their status creates a profound impact on the nation. This article examines the general definition, characteristics, and historical diversity of capitals, presenting examples from around the world. It investigates the processes of establishing and relocating capitals, the motivations behind these changes, and their effects on national identity. The article categorizes the reasons for capital changes under seven main headings: 1) Reflection of Strong Political Will, 2) Formation of National Unity and Identity, 3) Relocation of Capital cities as a Tool for Modernization, 4) Regional Development, 5) Population Density and Urban Issues, 6) Security and Social Control, and 7) Risk Management. Additionally, the effects of modernization, industrialization, and globalization on capitals are addressed. This study includes case studies from various countries for each category and aims to comprehensively analyze the complex dynamics of capital changes.

Anahtar Kelimeler

• Capital relocation
• Modernist Urbanization
• Risk Management
• Nation Building

Kaynakça

1. Bransten, J. (1997, 14, Ekim). Kazakhstan: Waiting for Nazarbayev in his new capital. https://www.rferl.org/a/1086797.html/ adresinden 14 Temmuz 2024 tarihinde alınmıştır.
2. Campbell, S. (2003). The enduring importance of national capital cities in the global era (Working Paper: URRC 03-08). University of Michigan: Urban and Regional Research Collaborative.
3. Corey, K. (2004, 22 September). Relocation of national capitals: Implication for Korea. International Symposium on the Capital Relocation, Seoul, 42-107.
4. Dascher, K. (2000). Are politics and geography related? Evidence from a cross-section of capital cities. Public Choice, 105, 373-392.
5. Dascher, K. (2002). Capital cities: When do they stop growing? Papers in Regional Science, 81, 49–62.
6. Farida, F. (2021). Indonesia’s capital city relocation: A perspective of regional planning. Jurnal Perspektif Pembiayaan Dan Pembangunan Daerah, 9(3), 221-234.
7. Hackbarth, T. X. ve de Vries, W. T. (2021). An evaluation of massive land interventions for the relocation of capital cities. Urban Science, 5(1), 25.
8. Hall, P. (1993). The Changing Role of Capital Cities: Six Types of Capital City. In J. Taylor, J. G. Lengellé & C. Andrew (Eds.), Capital cities / Les capitales: Perspectives internationales / International perspectives (s. 69-84) içinde. Carleton University Press.

9. Hall, P. (2006). Seven types of capital city. D. L. A. Gordon (Ed.), Planning twentieth century capital cities (p. 24-30) içinde. Routledge.
10. Hardoy, J. E. (1964). Two new capital cities: Brasília and Islamabad. Ekistics, 18, 320-325.
11. Illman, E. (2015). Reason for relocating capital cities and their implications [Yüksek lisans tezi]. Charles University.
12. Ikoku, G. (2004). The city as public space: Abuja—the capital city of Nigeria. The Forum, 6(1), 34-45.
13. Işık, Ş. (2005). Türkiye'de kentleşme ve kentleşme modelleri. Ege Coğrafya Dergisi, 14(1-2), 57-71.
14. Jefferson, M. (1939). The law of the primate city. Geographical Review, 29, 226-232.
15. Kılınç, A. (2013). Seçili başkentlerin kent planlama öyküsü: Ankara, Brasilia, Canberra, Islamabad, Washington DC. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4(7), 17-27.
16. Matloff, J. (1999, 3, Şubat). Puzzle over capital move in Central Asia. https://www.csmonitor.com/1999/0203/p7s1.html adresinden 12 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
17. McGeown, K. (2005). Burma's confusing capital move. http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4416960.stm adresinden 25 Eylül 2024 tarihinde alınmıştır.
18. Myoe, A. (2006). The road to Naypyitaw: Making sense of the Myanmar Government’s decision to move its capital (Working Paper: 79). Asia Research Institute.
19. Potts, D. (1985). Capital relocation in Africa: The case of Lilongwe in Malawi. Geographical Journal, 151, 182–96
20. Rachmawati, R., Haryono, E., Ghiffari, R. A., Reinhart, H., Permatasari, F. D. ve Rohmah, A. A. (2021). Best practices of capital city relocation in various countries: Literature review. E3S Web of Conferences, (325), 1-7. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202132507004
21. Rawat, R. (2005). Capital city relocation: Global-local perspectives in the search for an alternative modernity. http://prayaga.org/documents/paper-capitalcity.pdf adresinden 15 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
22. Reva, D. (2016). Capital city relocation and national security: The case of Nigeria and Kazakhstan [Mini tez]. University of Pretoria, Department of Political Sciences.
23. Richards, G. (1974). From vision to reality: The story of Malaŵi's new capital. Lorton Publications.
24. Schatz, E. (2003). When capital cities move: The political geography of nation and state building (Working Paper: 303). The Kellogg Institute for International Studies.
25. Suprayitno, H. (2020). Preliminary overview of several capital relocations in relationship with a plan of Indonesian capital relocation. Journal of Infrastructure and Facility Asset Management, 2(1), 73-90.
26. Sümer, G. Ç. (2021). İklim değişikliği bağlamında kıyı başkentlerinin durumu ve geleceği üzerine bir inceleme. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 243-266.
27. Taylor, P. J. ve Derudder, B. (2014). Tales of two cities: Political capitals and economic centres in the world city network. Glocalism: Journal of Culture, Politics and Innovation, 3, 1-16.
28. Uluğ, H. (2004). Yeni başkentler, tasarım ve siyasi iktidar. Planlama, 2004(1), 39-57.
29. Vale, L. (2014). Capital architecture and national identity. M. Minkenberg (Ed.), Power and architecture: The construction of capital and the politics of space (s. 31-52) içinde. Berghahn Books.
30. Wolfel, R. L. (2002). North to Astana: Nationalistic motives for the movement of the Kazakh capital. Nationalities Papers, 30(3), 485-506.