LOCAL NAMES OF MEDICINAL AND AROMATIC PLANTS TRADITIONALLY USED IN KUTAHYA-GEDIZ REGION

Öz

This study investigated the ethnobotanical characteristics and local names of some plants detected around Kütahya center and Gediz district between 2024-2025. The information on the use of these plants has been determined according to interviews with the local people and herbalists. The local names and usage areas of the 30 plants in the research area were determined. It is concluded that 20 of these plant types is used in medical field, 3 types is used as food and 7 types were used for other (fuel, an, mal feed etc.) fields. In almost every region of Turkey, knowledge about especially edible herbs has been passed down from mother to daughter for generations. Knowledge about plants that are used for medicine, dye, broom, and plants that are collected as fuel and stored for the winter is more specific to women. Those who know and collect tuberous plants, mushrooms, and various fruits are boys and adult men, especially shepherds. Forage plants and plants that have the potential to poison animals are knowledge that shepherds and villagers who do animal husbandry have passed down from generation to generation for centuries. As a result, medicinal plants, which are frequently used by the public in the treatment of various diseases and whose positive effects cannot be ignored, should be consumed consciously. It is important to use plant species that are reliably supplied with known analyzed content in alternative treatments of diseases so that public health is not negatively affected.

Anahtar Kelimeler

• Ethnobotany
• Kutahya
• Local Names

KÜTAHYA-GEDİZ BÖLGESİNDE GELENEKSEL OLARAK KULLANILAN TIBBİ VE AROMATİK BİTKİLERİN YÖRESEL İSİMLERİ

Öz

Bu çalışma, 2024-2025 yılları arasında Kütahya merkez ve Gediz ilçesinin çevresinde tespit edilen bazı bitkilerin, etnobotanik özelikleri ve yerel isimleri araştırılmıştır. Bu bitkilerin kullanılma bilgisi bölge halkı ve aktarlarla yapılan görüşmelere göre belirlenmiştir. Araştırma alanındaki 30 bitkinin mahalli isimleri ve kullanım alanları tespit edilmiştir. Bunların 20’sinin tıbbî, 3’ünün gıda, 7’sinin de diğer (yakacak, hayvan yemi vb.) alanlarda kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Türkiye’nin hemen her bölgesinde özellikle yenilen otlarla ilgili bilgi anadan kıza kuşaklar boyu aktarıla gelmiştir. İlaç, boya, süpürge yapılan bitkiler konusunda ve yakacak olarak toplanan, kış için yığılan bitkilerle ilgili birikimler de daha çok kadınlara özgüdür. Yumrulu bitkiler, mantarlar ve çeşitli meyveleri iyi bilenler ve toplayanlarsa erkek çocuklar ve yetişkin erkekler, özellikle çobanlardır. Yem bitkileri ve hayvanları zehirleme potansiyeli olan bitkilerde çobanların, hayvancılık yapan köylülerin yüzyıllar boyu kuşaktan kuşağa aktardıkları bilgilerdir. Sonuç olarak çeşitli hastalıkların tedavisinde halk tarafından sıklıkla kullanılan ve olumlu etkileri göz ardı edilemez bir gerçek olan tıbbi bitkilerin bilinçli olarak tüketilmesi gerekmektedir. Analizi yapılmış içeriği belli olan güvenilir bir şekilde temin edilen bitki türlerinin hastalıkların alternatif tedavisinde kullanılması halk sağlığının olumsuz etkilenmemesi için önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Etnobotanik
• Kütahya
• Yerel Adlar

Kaynakça

1. Akçiçek, E. and Vural, M. (2003). Local names and ethnobotanical characteristics of some plants in kumalar mountain (Afyon) and its surroundings. Journal of Ot Systematic Botany, 9(2), 151-162.
2. Başaran, S. (2003). Ethnobotanical characteristics of some plants growing naturally in Elmalı region. Journal of Western Mediterranean Forestry Research Directorate, Ministry of Environment and Forestry Publication, 5(211), 42-53.
3. Baytop, T. (1984). Treatment with plants in Turkey. Istanbul University Faculty of Pharmacy Publications, 520.
4. Davis, P. H. (1965-1985). Flora of Turkey and the east aegean islands. Edinburg University Pres, Volume 1-9, 67-78.
5. Davis, P. H., Mill. R. and Tan, K. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, (Supplement) Edinburg University Pres, Volome 10, 34-42.
6. Deniz, L., Serteser, A. and Kargıoğlu, M. (2010). Local names and ethnobotanical characteristics of some plants in Uşak University and its Neighborhood. AKU Journal of Science and Technology, (01), 57-72.
7. Gezgin, D. (2006). Plant myths. Sel Publishing.
8. Honda, G., Takeda, Y., Tanaka, T., Takaishi, Y., Sezik, E. and Yesilada, E. (1994). A report on medicine and medicinal plants in Turkey. Faculty of Pharmaceutical Sciences, Kyoto 53, 75-87.

9. Kahraman, A. and Tatlı, A. (2004). Local names and uses of some plants in and around Umurbaba Mountain (Uşak-Eşme). Journal of Herb Systematic Botany, 11(2), 147-154.
10. Karamenderes, C., Karabay, N.Ü., Zeybek, U. (2004). Antimicrobial effects of essential oil components of Achillea millefolium L., A. Rithmifo-lia Waldst, & KITT. and A. kotschyi Boiss. subsp., in: 14 Kotschyi Herbal Pharmaceutical Raw Materials Conference, Proceedings, May, Eskisehir, Eds. N. Kırımer KHC Başer and Web Publication Date: June 2004 ISBN 975-94077-2-8, 2002, 29-31.
11. Kendir, G. and Güvenç, A. (2010). Ethnobotany and an overview of ethnobotanical studies in Turkey. Hacettepe University Pharmacy Faculty Journal, 30(1), 49-80.
12. Koç, H. (1999). Medicine and spice plants- I. Gaziosmanpaşa University. Publications No: 40. Textbook series No: 18.
13. Koçyiğit, M. (2005). Ethnobotanical research in Yalova province [Master Thesis, Istanbul University Institute of Health Sciences].
14. Malyer, H., Aydın, Ö. A., Tümen, G. and Er, S. (2004). Some plants sold in herbalists in Tekirdag and surroundings and their medicinal use properties. Journal of Dumlupinar University Institute of Science and Technology, (7), 103-112.
15. Şimşek, I., Aytekin, F., Yeşilada, E. and Yıldırımlı, Ş. (2002). An ethnobotanical study on the purposes of use of plants in Anatolia Herbal Medicine Raw Materials Meeting. Proceedings, 705-720.
16. Tümen, G. and Sekendiz, A. (1989). Plants used as folk medicine in Balıkesir and Central villages. Uludağ University Research Project No: 86-12, 25-34.
17. Yapıcı, İ. Ü., Hoşgören, H. and Saya, Ö. (2009). Ethnobotanical characteristics of Kurtalan (Siirt) District. Journal of Dicle University Ziya Gökalp Faculty of Education, (12), 191-196.
18. Yıldırımlı, Ş. (2004). Ethnobotany and Turkish Ethnobotany. Kebikeç. Alp Matbaası.