OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE STEM UYGULAMALARI: GEDİZ ÖZELİNDE BİR DURUM ÇALIŞMASI

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: Gediz, 139 - 169, 01.09.2025

Rifat Sarıoğlu , Ülkü Sarioğlu

https://doi.org/10.58702/teyd.1735116

Öz

Gelişen ve sürekli yenilenen dünyamızda teknolojinin ve bilimin yeri her geçen gün daha da artarak ve önemini hissettirerek hayatımızın vazgeçilmez bir unsuru olmaktadır. Bu yenilikleri eğitim ile takip edebilmemiz için var olan beceri ve kazanımlarımızı zenginleştirmemiz gereklidir. Günümüzde dijital çağın gerektirdiği beceriler, 21.yüzyıl becerileri olarak tanımlanmaktadır. Bu beceri gereksinimleri incelendiğinde mevcut eğitim programları ile karşılayamayacağımız açıktır. Bu gereksinimlere cevap verebilmek için, birden fazla disiplini bir arada barındıran ve disiplinler arası entegrasyonu temel alan STEM eğitimi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bireyin gelişiminde temel yapı taşlarının oluşturulduğu okul öncesi dönem, oldukça kritik bir süreçtir. Erken çocukluk döneminde başlanan STEM eğitimi uygulamaları, büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmada; okul öncesi öğrencilerine STEM uygulamaları yapılmış ve yapılan uygulamalar değerlendirilmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kütahya ili Gediz ilçesi Kurtuluş İlkokulu anasınıfına yarım gün olarak (sabahçı grup) devam eden ve 5 yaşında olan 11, 6 yaşında olan 1 çocuk oluşturmaktadır. Sınıfın mevcut yapısına ve işleyişine herhangi bir dış müdahalede bulunmadan yürütülen çalışmada, katılımcılar seçkisiz (rastgele) örneklem yöntemle seçilmiştir.

Anahtar Kelimeler

STEM Eğitimi , Okul Öncesi Eğitim , Erken Çocukluk Gelişimi , Gediz Kurtuluş İlkokulu , Uygulamalı Eğitim Yöntemleri

STEM APPLICATIONS IN EARLY CHILDHOOD: A CASE STUDY FROM GEDIZ

Öz

In our rapidly developing and constantly evolving world, the role of science and technology is increasingly growing and becoming an indispensable element of our lives. Enriching our existing skills and competencies is essential to keep up with these innovations through education. In today's era, often called as the digital age, the required skills are defined as 21st-century skills. When these skill requirements are examined, it becomes clear that current educational programs are insufficient to meet them. In response to these needs, STEM education — an integrated, interdisciplinary program that includes multiple disciplines — is gaining importance. The preschool period is a critical stage in which significant development occurs in an individual's life. Therefore, implementing STEM education practices during early childhood is considered highly valuable. In this context, a study was conducted to implement and evaluate STEM practices with preschool students. The research participant group consisted of 12 children (11 of them were aged 5 and 1 was aged 6) who attended the morning group of the kindergarten class at Kurtuluş Primary School in Gediz district of Kütahya province during the 2024–2025 academic year. The study was conducted without interfering with the natural structure of the class, and the participants were selected randomly.

Anahtar Kelimeler

STEM Education , Preschool Education , Early Childhood Development , Gediz Kurtuluş Primary School , Applied Educational Methods

Kaynakça

• Akgündüz, D. ve Akpınar, B. C. (2018). Okul öncesi eğitiminde fen eğitimi temelinde gerçekleştirilen STEM uygulamalarının öğrenci, öğretmen ve veli açısından değerlendirilmesi. Yaşadıkça Eğitim, 32(1), 1- 26.
• Akgündüz, D. (Ed.). (2019). Okul öncesinden üniversiteye kuram ve uygulamada STEM eğitimi (2. Baskı). Anı Yayıncılık.
• Allen, A. (2016). Don’t fear STEM — You already teach it. School Age/After School Exchange, 56-59.
• Alpay, N. ve Okur, M. R. (2021). Okul öncesi dönemdeki 5-6 yaş çocuklarının görsel okuryazarlık durumlarının ve dijital öğrenme içeriklerinin incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(3), 1-34. DOI: 10.51948/auad.951885
• Atik, A. (2019). STEM etkinliklerinin bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi: 5 yaş örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Trabzon Üniversitesi.
• Aytekin, A., Sönmez-Çakır, F., Yücel, Y. B. ve Kulaözü, İ. (2018). Algoritmaların hayatımızdaki yeri ve önemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(7), 143-150. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/41013/495619 adresinden 12 Aralık 2020 tarihinde alınmıştır.
• Brofman, V. (1993). Ob oposredovannom reshenii poznavatel ‘nykh zadach (Mediated problem solving). Voprosy Psyhologii, 5, 30-105.
• Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal Kitapevi.
• Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Celepler Matbaacılık.
• Çepni, S. (2012). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (Gözden geçirilmiş baskı). Celepler Matbaacılık.
• DeJarnette, N. K. (2012). America's children: Providing early exposure to STEM (science, technology, engineering and math) initiatives. Education, 133(1), 77-84.
• Gillham, B. (2000). Case study research methods. Bloomsbury Publishing.
• Glıner, J. A., Morgan, G. A. ve Leech, N. L. (2015). Uygulamada araştırma yöntemleri: Desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım. (S. Turan, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal eserin yayın tarihi 2015).
• Gültepe, A. (2018). Kodlama öğretimi yapan bilişim teknolojileri öğretmenleri gözüyle öğrenciler kodluyor. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 2(2), 50-60. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijolt/issue/37035/426198 adresinden 05 Kasım 2020 tarihinde alınmıştır.
• Günşen, G. ve Uyanık-Balat, G. (2017). Okul öncesi dönemde STEM yaklaşımı. Anı Yayıncılık.
• Kennedy, T. J. ve Odell, M. R. L. (2014). Engaging students in STEM education. Science Education International, 25(3), 246-258. files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1044508.pdf adresinden 24 Temmuz 2025 tarihinde alınmıştır.
• Kuş, E. (2003). Nicel-nitel araştırma teknikleri. Anı Yayıncılık.
• Linkedin. (2021). Dissecting the case study research: Stake and Merriam approaches. https://www.linkedin.com/pulse/dissecting-case-study-research-stake-merriam-approaches-ajoy-k-dey adresinden 24 Temmuz 2025 tarihinde alınmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2013). Okul öncesi eğitim programı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). 36 aylık çocuklar için eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_01/21142301_036aylikcocuklaricinegitimprogrami.pdf adresinden 23 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
• Ormancı, Ü. (2020). Thematic content analysis of doctoral theses in STEM education: Turkey context. Journal of Turkish Science Education, 17(1), 126-146.
• Özçelik, A. ve Akgündüz, D. (2018). Üstün/özel yetenekli öğrencilerle yapılan okul dışı STEM eğitiminin değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 330-351.
• Senemoğlu, N. (1994). Okulöncesi eğitim programı hangi yeterlikleri kazandırmalıdır?. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(10), 21-30.
• Stetsenko, A. (1995). Çocuk resminin psikolojik işlevleri: Vygotskici bir bakış açısı. G. Thomas ve Ch. Lange-Küttner (Ed..), Çizim ve bakma (s. 147-158) içinde. Harvester Wheatsheaf.
• Tok, E. ve Sevinç, M. (2010). Düşünme becerileri eğitiminin eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27), 67-82. https://dergipark.org.tr/en/pub/pauefd/issue/11116/132931 adresinden 04 Mayıs 2021 tarihinde alınmıştır.
• Torres-Crospe, M. N., Kraatz, K. ve Pallansch, L. (2014). From fearing STEM to playing with it: The natural integration of STEM into the preschool classroom. SRATE Journal, 23(2), 8-16.
• Uyanık-Balat, G. ve Arslan-Çiftçi, H. (2017). Okul öncesi dönemde fen eğitimi ve önemi. B. Akman, G. Uyanık-Balat ve T. Güler-Yıldız (Ed), Okul öncesi dönemde fen eğitimi (s. 1-19) içinde. Anı Yayıncılık.
• Ültay, N., Zivali, A., Yilmaz, H., Bak, H. K., Yilmaz, K., Topatan, M. ve Kara, P. G. (2020). STEM-focused activities to support student learning in primary school science. Journal of Science Learning, 3(3), 156-164.
• Yelland, N., Drake, P. ve Sadler, K. (2017) Early learning in STEM: Multimodal learning in the 21st century. Project Report. Victoria University, Melbourne.2017.
• Yıldırım, B. (2021). Okul öncesi dönemde STEM eğitimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Yıldız, S. ve Zengin, R. (2023). Okulöncesi dönemde STEAM eğitimine genel bir bakış. https://iksadyayinevi.com/wp-content/uploads/2023/07/OKUL-ONCESI-DONEMDE-STEAM-EGITIMINE-GENEL-BIR-BAKIS.pdf. Adresinden 23 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır
• Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları (3. Basımdan Çeviri). (İ. Günbayı Çev.). Nobel Akademik. (Orijinal eserin yayın tarihi 2009).