SİNEMADA HOLOKOST VE YUMUŞAK GÜÇ: TARİHSEL HAFIZADAN GÜNCEL POLİTİKAYA

Öz

Bu makale, Holokost’un sinemadaki temsillerinin uluslararası ilişkilerde yumuşak güç (soft power) stratejileriyle nasıl kesiştiğini incelemektedir. Bu çalışmanın amacı, söz konusu sinematik temsillerin yalnızca tarihsel bir hafıza oluşturma işlevini değil, aynı zamanda uluslararası politikada nasıl stratejik bir yumuşak güç ve kamu diplomasisi aracına dönüştürüldüğünü eleştirel bir perspektifle ortaya koymaktır. Çalışmada, Piyanist, Schindler’in Listesi, Hayat Güzeldir, Çizgili Pijamalı Çocuk, Anne Frank’ın Hatıra Defteri, Kalpazanlar, Kadersizlik ve İlgi Alanı gibi sekiz önemli film, nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analizlerde filmlerin anlatı yapıları, karakter temsilleri, sembolik ögeleri ve uluslararası ödülleri yumuşak güç perspektifinden ele alınmıştır. Bulgular, sinemanın hem hafıza inşasında hem de uluslararası algı yönetiminde etkili bir araç olduğunu gösterirken; Holokost’un sinemadaki temsillerinin yalnızca tarihsel bir hafıza oluşturmakla kalmayıp aynı zamanda Yahudi mağduriyetinin evrenselleştirilmesi ve İsrail’in uluslararası alandaki meşruiyetinin güçlendirilmesinde de stratejik bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu temsillerin Batı kamuoyunda Filistin gibi güncel mağduriyetlerin görünürlüğünü gölgeleyebildiği ve Holokost hafızasının güncel politik çıkarlar doğrultusunda araçsallaştırıldığı da görülmektedir. Sonuç olarak, Holokost temalı filmler uluslararası kamuoyunda empati ve tarihsel bilinç oluşturmanın yanı sıra güncel politikaların desteklenmesinde ve algı yönetiminde de önemli bir yumuşak güç ve kamu diplomasisi aracı olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, bu temsillerin eleştirel bir bakışla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yumuşak Güç
• Kamu Diplomasisi
• Sinema
• Holokost

THE HOLOCAUST IN CINEMA AND SOFT POWER: FROM HISTORICAL MEMORY TO CONTEMPORARY POLITICS

Öz

This article examines how representations of the Holocaust in cinema intersect with soft power strategies in international relations. The aim of this study is to demonstrate, from a critical perspective, how these cinematic representations not only function to create historical memory but are also transformed into a strategic soft power and public diplomacy tool in international politics. In the study, eight significant films—The Pianist, Schindler’s List, Life is Beautiful, The Boy in the Striped Pyjamas, The Diary of Anne Frank, The Counterfeiters, Fateless, and The Zone of Interest—are evaluated using qualitative content analysis. The analyses address the narrative structures, character representations, symbolic elements, and international awards of the films from a soft power perspective. The findings show that cinema is an effective tool both in the construction of memory and in the management of international perception; moreover, the representations of the Holocaust in cinema not only create a historical memory, but also play a strategic role in universalizing Jewish victimhood and strengthening Israel’s legitimacy in the international arena. Additionally, it is observed that these representations can overshadow the visibility of current victimizations such as Palestine in Western public opinion, and that Holocaust memory is instrumentalized in line with contemporary political interests. As a result, Holocaust-themed films stand out as important tools of soft power and public diplomacy, not only in creating empathy and historical awareness in the international public sphere, but also in supporting current policies and managing perceptions. The study emphasizes that these representations should be evaluated from a critical perspective.

Anahtar Kelimeler

• Soft Power
• Public Diplomacy
• Cinema
• Holocaust

Kaynakça

1. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. (1960). The 32nd Academy Awards (1960) nominees and winners. https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1960/D?qt-honorees=1#block-quicktabs-honorees adresinden 11 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
2. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. (1994). The 66th Academy Awards (1994) nominees and winners. https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1994/S?qt-honorees=1#block-quicktabs-honorees adresinden 11 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
3. Arquilla, J. ve Ronfeldt, D. (1999). The emergence of noopolitik: Toward an American information strategy. RAND Corporation.
4. BAFTA. (t.y.). Schindler's list. https://www.bafta.org/awards/search/?search=Schindler+List+ adresinden 2 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
5. Baron, L. (2005). Projecting the Holocaust into the present: The changing focus of contemporary Holocaust cinema. Rowman and Littlefield.
6. BBC News. (2024, 11 Mart). Oscars 2024: The zone of interest director Jonathan Glazer makes Gaza war comments. https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-68531229 adresinden 25 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
7. Begnini, R. (Yönetmen). (1997). Life is beautiful [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0118799/
8. Butler, J. (2012). Parting ways: Jewishness and the critique of Zionism. Columbia University Press.

9. Falk, R. (2017). Palestine’s horizon: Toward a just peace. Pluto Press.
10. Finkelstein, N. G. (2003). The Holocaust industry: Reflections on the exploitation of Jewish suffering. Verso.
11. Glazer, J. (Yönetmen). (2023). The zone of interest [Film]. https://www.imdb.com/title/tt7160372/
12. Golden Globes. (t.y.). Schindler’s list. https://goldenglobes.com/film/schindlers-list adresinden 3 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
13. Gray, M. (2014). The boy in the striped pyjamas: A blessing or curse for Holocaust education? Holocaust Studies: A Journal of Culture and History, 20(3), 109–136. https://doi.org/10.1080/17504902.2014.11435377
14. Herman, M. (Yönetmen). (2008). The boy in the striped pyjamas [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0914798/
15. Hirsch, J. (2004). Afterimage: Film, trauma and the Holocaust. Temple University Press.
16. Insdorf, A. (2003). Indelible shadows: Film and the Holocaust. Cambridge University Press.
17. Koltai, L. (Yönetmen). (2005). Fateless [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0367082
18. Levy, D. ve Sznaider, N. (2006). The Holocaust and memory in the global age. Temple University Press.
19. Lovrić, B. (2016). Soft power. Journal of Chinese Cinemas, 10(1), 30–34. https://doi.org/10.1080/17508061.2016.1139798
20. Nye, J. S. (1990). Bound to lead: The changing nature of American power. Basic Books.
21. Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
22. Nye, J. S. (2008). Public diplomacy and soft power. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 616(1), 94–109. https://doi.org/10.1177/0002716207311699
23. Nye, J. S. (2011). The future of power. Public Affairs.
24. Nye, J. S. (2019). Soft power and public diplomacy revisited. The Hague Journal of Diplomacy, 14(1–2), 7–20. https://doi.org/10.1163/1871191X-14101013
25. Nye, J. S. (2021). Soft power: The evolution of a concept. Journal of Political Power, 14(1), 196–208. https://doi.org/10.1080/2158379X.2021.1879572
26. Ojo, T. (2016). Nigeria, public diplomacy and soft power. N. Chitty, L. Ji, G. D. Rawnsley ve C. Hayden (Ed.), The Routledge handbook of soft power (s. 315–325) içinde. Routledge.
27. Polanski, R. (Yönetmen). (2002). The pianist [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0253474/?ref_=fn_t_1
28. Rothberg, M. (2009). Multidirectional memory: Remembering the Holocaust in the age of decolonization. Stanford University Press.
29. Ruzowitzky, S. (Yönetmen). (2007). The counterfeiters [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0813547/
30. Said, E. W. (1979). Zionism from the standpoint of its victims. Social Text, (1), 7–58.
31. Spielberg, S. (Yönetmen). (1993). Schindler's list [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0108052
32. Stevens, G. (Yönetmen). (1959). The diary of Anne Frank [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0052738/
33. The Jerusalem Post. (2025, 6 Ocak). Hostage families: Israel has created 'Schindler's list' that will abandon them to a horrific death. https://www.jpost.com/israel-news/article-836331 adresinden 2 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
34. Thussu, D. K. (2016). The soft power of popular cinema – the case of India. Journal of Political Power, 9(3), 415–429. https://doi.org/10.1080/2158379X.2016.1232288
35. Yang, Y. (2016). Film policy, the Chinese government and soft power. New Cinemas: Journal of Contemporary Film, 14(1), 71–91. https://doi.org/10.1386/ncin.14.1.71_1
36. Zhou, Y. (2015). Pursuing soft power through cinema: Censorship and double standards in mainland China. Journal of Chinese Cinemas, 9(3), 239–252. https://doi.org/10.1080/17508061.2015.1049878