THE PUBLIC VALUE APPROACH AND ITS THEORETICAL FRAMEWORK IN THE TRANSFORMATION PROCESS OF PUBLIC ADMINISTRATION

Öz

The New Public Management approach emerged as a response and critique to the rigid and inward-looking bureaucratic structure of the traditional public administration approach. This approach introduced efficiency- and performance-oriented tools into public administration. However, it has been criticized for reducing citizens to the status of customers and for its shortcomings in terms of democratic legitimacy and social values. In this context, the public value approach developed by Mark Moore in the 1990s introduced an important perspective as a potential solution to these criticisms. This article examines the paradigm shift in the field of public administration and aims to analyze the theoretical framework of the public value approach, which seeks to go beyond the New Public Management paradigm. The study provides a detailed examination of the traditional approach that emerged alongside the Industrial Revolution and the subsequent development of the New Public Management approach. Within the framework of the critiques and limitations of New Public Management, the study analyzes the intended approach through the strategic triangle model, which constitutes the core of the public value perspective. Furthermore, by discussing the conceptual ambiguity of the approach and the criticisms and limitations related to its democratic boundaries, the study highlights the importance of public managers in today’s crisis-ridden environments.

Anahtar Kelimeler

• Traditional Public Administration
• Public Value
• Paradigm Shift
• New Public Management

Etik Beyan

I hereby declare that I have obtained the data, information and documents presented in this study in accordance with academic and ethical rules, that I have presented all information, documents, evaluations and results in accordance with scientific ethics and moral rules, that I have cited all works used in the study with appropriate references, that I have not made any changes to the data used, and that the study is original. I hereby declare that I accept all potential rights losses that may arise against me in the event of any contrary circumstances.

KAMU YÖNETİMİNİN DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE KAMU DEĞERİ YAKLAŞIMI VE TEORİK ÇERÇEVESİ

Öz

Geleneksel kamu yönetimi yaklaşımının katı ve içe dönük bürokratik yapısına eleştiri ve tepki olarak Yeni Kamu Yönetimi İşletmeciliği yaklaşımı doğmuştur. Söz konusu yaklaşım, özellikle verimlilik ve performans odaklı araçları kamu yönetimine taşımıştır. Ancak vatandaşı, müşteri konumuna indirgemesi, demokratik meşruiyet ve sosyal değer açılarından eleştirilmiştir. Bu anlamda, Mark Moore tarafından 1990’lı yıllarda geliştirilen Kamu Değeri yaklaşımı bu eleştirilere bir çözüm olma noktasında önemli bir anlayış getirmiştir. Bu makale, kamu yönetimi disiplininde yaşanan paradigma değişimini incelemekte ve yeni kamu işletmeciliği anlayışını aşmaya çalışan kamu değeri yaklaşımının teorik çerçevesini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kamu yönetiminde sanayi devrimiyle beraber başlayan geleneksel anlayış ve sonrasında ortaya çıkan Yeni Kamu İşletmeciliği anlayışı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yeni Kamu İşletmeciliğinin eleştirileri ve sınırlılıkları çerçevesinde ortaya çıkan ve kamu değeri yaklaşımının merkezini oluşturan stratejik üçgen modeli ile çalışmada amaçlanan yaklaşım analiz edilmiştir. Ayrıca yaklaşımın kavramsal olarak muğlak oluşu ve demokratik sınırlarına yönelik eleştiriler ve sınırlılıklar tartışılarak günümüz kriz ortamlarında kamu yöneticilerinin önemi ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel Kamu Yönetimi
• Kamu Değeri
• Paradigma Değişimi
• Yeni Kamu İşletmeciliği

Etik Beyan

Bu çalışmada içerisinde sunduğum verileri, bilgileri ve dokümanları akademik ve etik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi, tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumu, çalışmada yararlandığım eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimi, kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın özgün olduğunu bildiririm. Aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederim.

Kaynakça

1. Acar, A. (2023). Klasik yönetim yaklaşımı ve kamu yönetimi. F. Ünal ve V. Erol (Ed.), Kamu yönetimine yön veren yaklaşımlar (s. 13-48) içinde. Dora Basım-Yayın.
2. Aktel, M. (2003). Küreselleşme ve Türk kamu yönetimi (1.Baskı). Asil Yayın Dağıtım.
3. Al, H. (2002). Bilgi toplumu ve kamu yönetiminde paradigma değişimi (1.Baskı). Bilim Adamı Yayınları.
4. Apan, A. (2008). Yeni kamu işletimi ve performans yönetimi. Türk İdare Dergisi, 460, 57-86.
5. Benington, J. (2011). From private choice to public value?. J. Benington ve M. Moore (Ed.), Public value: theory and practice (s. 31-51) içinde. Palgrave Macmillan.
6. Benington, J. ve Moore, M. H. (2011). Public value: theory and practice (1.Baskı). Palgrave Macmillan.
7. Bilgiç, V. K. (2011). Küreselleşme sürecinde kamu hizmetinde dönüşüm. B. Parlak (Ed.), Kamu yönetiminde yeni vizyonlar (s. 93-118) içinde. Alfa Akademi.
8. Bozeman, B. (2007). Public values and public interest: counterbalancing economic individualism (1. Baskı). Georgetown University Press.

9. Bozlağan, R. (2008). Geleneksel kamu yönetimi yaklaşımı, yeni kamu yönetimi yaklaşımı ve yerel yönetimlere etkileri. R. Bozlağan ve Y. Demirkaya (Ed.), Türkiye’de yerel yönetimler (s. 1-28) içinde. Nobel Yayın Dağıtım.
10. Çelik, A. ve Akca, H. (2021). Değer odaklı bir yönetim yaklaşımı: Kamu değeri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 376-404.
11. Çolak, Ç. D. (2019). Why the new public management is obsolete: An analysis in the context of the post-new public management trends. Administrative Theory, 19(4), 517-536. https://doi.org/10.31297/hkju.19.4.1
12. De Vries, M. S. ve Kim, P. S. (2011). Introduction to value and virtue in public administration. M. S. De Vries ve P. S. Kim (Ed.), Value and virtue in public administration: a comparative perspective (s. 1-17) içinde. Palgrave Macmillan.
13. Erten, Ş. (2021). Kamu değeri: Tanımı ve ölçülmesi üzerine bir inceleme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 104-125. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.705258
14. Eryılmaz, B. (2018). Kamu yönetimi: düşünceler, yapılar, fonksiyonlar, politikalar (11. Baskı). Umuttepe Yayınları.
15. Eryürük, H. (2022). Geleneksel kamu yönetimine yönelik eleştirel yaklaşımlar. A. Çatalcalı Ceylan ve Ç. M. Kaya (Ed.), Sosyal & beşeri bilimlerde araştırma ve değerlendirmeler – II (s. 1-25) içinde. Gece Kitaplığı.
16. Ho, A. T. K. (2002). Reinventing local governments and the e‐government initiative. Public Administration Review, 62(4), 434-444. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00197
17. Hood. C. (1991). A public management for all seasons?. Public Administration, 69(1), 3-19.
18. Jørgensen, T. B. ve Bozeman, B. (2007). Public values: An inventory. Administration & Society, 39(3), 354-381. https://doi.org/10.1177/0095399707300703
19. Kaçer, F. ve Erat, V. (2014). Küreselleşme ve bir politika transferi olarak yeni kamu işletmeciliği. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 1(2), 27-44. https://doi.org/10.5505/pjess.2014.57966
20. Karkın, N. (2015). Kamu değeri kavramı ve kamu değeri yönetiminin kamu yönetimi kuramı bağlamındaki yeri. Ö. Köseoğlu ve M. Z. Sobacı (Ed.), Kamu yönetiminde paradigma arayışları: yeni kamu işletmeciliği ve ötesi (s. 249-272) içinde. Dora Yayıncılık.
21. Köseoğlu, Ö. ve Tuncer, A. (2014). Kamu yönetiminde yeni bir yaklaşım olarak kamu değeri: kavramsal ve kuramsal açıdan bir tartışma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(24), 145-170.
22. Mehde, V. (2006). Governance, administrative science, and the paradoxes of new public management. Public policy and administration, 21(4), 60-81. https://doi.org/10.1177/095207670602100406
23. Memduhoğlu, H. B. (2017). Yönetim düşüncesinin evrimi ve yönetişim. H. B. Memduhoğlu ve K. Yılmaz (Ed.), Yönetimde yeni yaklaşımlar (s. 1-42) içinde. Pegem Akademi.
24. Meynhardt, T. ve Jasinenko, A. (2020). Measuring public value: Scale development and construct validation. International Public Management Journal, 24(2), 222-249. https://doi.org/10.1080/10967494.2020.1829763
25. Moe, R. C. ve Gilmour, R. S. (1995). Rediscovering principles of public administration: The neglected foundation of public law. Public Administration Review, 55(2), 135-146.
26. Moore, M. H. (1995). Creating public value: strategic management in government. Harvard University Press.
27. Moore, M. H. (2007). Recognising public value: The challenge of measuring performance in government. J. Wanna (Ed.), A passion for policy: essays in public sector reform (s. 91-116) içinde. ANU E Press.
28. Ökten, S. (2019). Kamu değeri yapımı çerçevesinde Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(4), 2394-2423. https://doi.org/10.15869/itobiad.524760
29. Parlak, B. ve Gençosman, F. (2020). Kamu değeri yönetimi: Uygulamaya yönelik bir yöntem önerisi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 5(13), 318-330. https://doi.org/10.25204/iktisad.693091
30. Parlak, B. ve Sobacı, Z. (2005). Kuram ve uygulamalarda kamu yönetimi: ulusal ve global perspektifler (1. Baskı). Alfa Aktüel Yayınları.
31. Tuncer, A. ve Usta, S. (2013). İki kriz arasında yönetim: Yeni kamu işletmeciliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 181-195.
32. Uysal, Y. (2020). Klasik kamu yönetiminden yeni kamu işletmeciliği ve post-yki'ye kamu hizmetlerinin değişimi ve dönüşümü üzerine bir değerlendirme. International Journal of Management and Administration, 4(7), 112-135. https://doi.org/10.29064/ijma.680548
33. Waldo, D. (1956). Perspectives on administration. Alabama University Press.
34. Yıldırım, M. (2010). Kamu yönetiminde takdir yetkisi: Geleneksel ve yeni kamu yönetimi arasında karşılaştırmalı bir inceleme. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2), 839-861.