GELENEKSEL SİLİFKE MUTFAK KÜLTÜRÜNÜN SÜRDÜRÜLEBİLİR GASTRONOMİ VE KÜLTÜREL MİRASIN AKTARIMI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Silifke ilçesi Mersin iline bağlı kuzeyi Toros dağları, güneyi Akdeniz ile sınır tarihi ve turistik açıdan önemli bir yerleşim yeridir. Silifke, Göksu nehrinin oluşturduğu verimli ovada ayrı, Toros dağlarının eteklerindeki arazilerinde ayrı bitkilerin yetiştiği verimli bir toprak yapısına sahiptir. Bu sebeple ilçede zengin bir tarım kültürü ve buna bağlı olarak çok zengin bir mutfak kültürü vardır. Silifke hem Akdeniz sahillerinde olması hem de içerisinde antik dönemlerden kalma çok fazla sayıda tarihi eseri barındırması sebebiyle yerli ve yabancı turistlerin de ilgi odağıdır. Tarım ve turizmin birleştiği Silifke’nin zengin geleneksel mutfak kültürünün özelliklerinin bozulmadan gelecek kuşaklara aktarılması ve turizme doğru bir şekilde kazandırılması için izlenmesi gereken en iyi yöntemlerden birisi sürdürülebilir gastronomi anlayışıdır. Çünkü sürdürülebilir gastronominin en büyük amacı geleneksel mutfak kültürünü orijinalliğini bozmadan turizme kazandırmaktır. Bu makalenin amacı Silifke’nin en önemli kültürel miraslarından birisi olan geleneksel mutfak kültürüne ait unsurları sürdürülebilir gastronomi anlayışıyla doğru bir şekilde turizme kazandırabilmek için takip edilmesi gereken hususları tespit etmek ve bu durumun getireceği yararları ortaya koymaktır. Bu makale ile Silifke’nin geleneksel mutfak kültüründe turizme kazandırılabilecek olan çok sayıda kültürel mirasının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu unsurlar sürdürülebilir gastronomi anlayışıyla turizme kazandırılırsa orijinalliklerinin bozulmayacağı, bu sayede hem kültürel mirasın gelecek kuşaklara sağlıklı bir şekilde aktarılabileceği hem de bölgenin ekonomik gelişimine katkı sunacağı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Silifke
• gastronomi
• sürsürülebilir gastronomi
• mutfak kültürü
• miras

Evaluation of Traditional Silifke Culinary Culture in Terms of Sustainable Gastronomy and Transfer of Cultural Heritage

Öz

Silifke is a district of Mersin province, bordered by the Taurus Mountains to the north and the Mediterranean Sea to the south, it is an important settlement in terms of history and tourism. Silifke has a fertile soil structure where different plants grow in the fertile plain formed by the Göksu River and in the lands at the foot of the Taurus Mountains. For this reason, the district has a rich agricultural culture and accordingly a very rich culinary culture. Silifke is a center of attention for local and foreign tourists as it is located on the Mediterranean coast and contains many historical artifacts from ancient times. One of the best methods to be followed in order to transfer the characteristics of the rich traditional culinary culture of Silifke, where agriculture and tourism come together, to future generations without being spoiled and to bring them into tourism correctly, is the understanding of sustainable gastronomy. Because the biggest aim of sustainable gastronomy is to bring traditional culinary culture to tourism without compromising its originality. The aim of this article is to identify the issues that need to be followed in order to properly bring the elements of traditional culinary culture, one of the most important cultural heritages of Silifke, into tourism with the understanding of sustainable gastronomy, and to reveal the benefits that this situation will bring. With this article, it has been determined that Silifke has many cultural heritage in its traditional culinary culture that can be brought to tourism. It has been revealed that if these elements are brought into tourism with a sustainable gastronomy approach, their originality will not be damaged, thus the cultural heritage can be transferred to future generations in a healthy way and will contribute to the economic development of the region.

Anahtar Kelimeler

• Silifke
• gastronomy
• sustainable gastronomy
• culinary culture
• cultural heritage

Kaynakça

1. Ağcalar, A. (2009). Silifke halk kültürü araştırması. (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
2. Bakar N., Ö. Demir, (2012). Tarihi yapıların tarih, kültür ve inanç turizmine etkileri: Silifke örneği. II. Disiplinlerarası turizm araştırmaları kongresi bildiri kitabı. Ankara: Akdeniz Üniversitesi.
3. Bayrak, M. F. (2015). Soframda Anadolu Akdeniz yemekleri. İstanbul: Alfa.
4. Çanakçı, T. (2022). Sürdürülebilir gastronomi ve yeşil mutfaklar. Seda Demirap Çanakçı (Ed.). NeoGastronomik akımlar içinde (s. 41-54). Ankara: Nobel.
5. Ersavaş, H., Oya Özkanlı (2018). 20. yüzyılda orta Toroslardaki Yörüklerin mutfak kültürü. Aydın Gastronomy, 2(1), 39-49.
6. Eryılmaz, G. ; T. Çömelekli, (2020). Silifke ilçesinin agro turizm potansiyelinin swot analizi kapsamında değerlendirilmesi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi, 4(1), 23-34.
7. Gürsoy T. İ. (2016). Küreselleşme ve yerelleşme ekseninde gastronomi ve turizm etkisi. H. Kurgun ve D. Bağıran Özşeker (Ed.). Gastronomi ve turizm içinde (s. 65-84). Ankara: Detay.
8. Işıldar, P. (2017). Yeşil restoranlar. H. Kurgun (Ed.). Gastronomi trendleri milenyum ve ötesi içinde (s. 181-202). Ankara: Detay.

9. Işıldar, Pınar (2017). Tematik restoranlar. H. Kurgun (Ed.). Gastronomi trendleri milenyum ve ötesi içinde (s. 203-226). Ankara: Detay.
10. Kabak, T. (2020). Silifke Uzuncaburç’ta geleneksel yöntemlerle pekmez yapımı üzerine halk bilimsel bir inceleme. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (43), 252-272.
11. Kabak, T. (2023). Yerelden ulusala Doğu Karadeniz mutfak kültürü. Çanakkale: Paradigma Akademi.
12. Oğuz, Ö. (2009). Somut olmayan kültürel miras nedir? Ankara: Geleneksel.
13. Özbek Ç; N. Güzeler (2022). Mersin mutfağının gastronomik ürünleri. Aydın Gastronomy, 6(2), 311-324.
14. Silifke Yoğurdu Mahreç İşareti (2022). Tescil Ettiren: Silifke Ticaret ve Sanayi Odası.
15. Yıldız, Ö. E. (2016). Turistik ürün olarak gastronomi. H. Kurgun ve D. Bağıran Özşeker (Ed.), Gastronomi ve turizm içinde (s. 25-44), Ankara: Detay.