Prose Poetry Compiled by The Master Prose Poet Şarkişlali Mehmet Gönen

Öz

One of the genres of anonymous folk poetry is the "düzgü" poem. Prior studies have revealed the structural and thematic attributes of the "düzgü" genre and its relationships with other genres. This study aimed to reveal that there are also master performers of this genre. Therefore, this study will introduce Mehmet Gönen from Şarkışla, a master düzgü poet, and his düzgü repertoire. Detailed information regarding the context and purposes of these poems will be provided. Mehmet Gönen grew up in an environment where the practice of minstrelsy was alive andstrong. He was working as a teacher and a "mufti" for a while then he became mayor. This enabled him to establish close relations with all segments of society. He employed prose poetry as a method for expressing his thoughts and emotions better in the context of these relationships. Another thing that makes him special is that he wrote down the prose poetry he memorized in a notebook and contributed to transferring them to the written culture. Accordingly, it can be argued that Gönen is both a source person and skillfull performer of düzgü.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Gönen
• düzgü
• context
• performance

ŞARKIŞLALI USTA DÜZGÜCÜ MEHMET GÖNEN’DEN DERLENEN DÜZGÜLER

Öz

Anonim halk şiiri türlerinden biri de düzgülerdir. Önceki çalışmalarda düzgü türünün şekil ve muhteva özellikleriyle diğer türlerle olan ilişkisi ortaya konulmuştur. Bu çalışma düzgü türünün de usta icracıları olduğunu ortaya koymak amacıyla hazırlandı. Dolayısıyla çalışmada bir usta düzgü icracısı olan Şarkışlalı Mehmet Gönen ve düzgü repertuvarı tanıtılacaktır. Bu düzgülerin bağlam ve işlevleri hakkında çeşitli bilgilere yer verilecektir. Mehmet Gönen, âşıklık geleneğinin canlı ve güçlü olduğu bir çevrede yetişir. Bir dönem öğretmen ve müftü olarak görev yapar. Ardından belediye başkanı olur. Bu da toplumun her kesimiyle yakın ilişkiler kurmasını sağlar. Bu ilişkileri sırasında düzgüleri duygu ve düşüncelerini daha iyi anlatabilmek için bir araç olarak kullanır. Onun diğer bir özelliğiyse hafızasında bulunan düzgüleri bir deftere kaydederek bunların yazılı kültür ortamına aktarılmasına katkı sağlamasıdır. Bu yönleriyle Gönen’in hem bir kaynak kişi hem de usta bir düzgü icracısı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Gönen
• düzgü
• bağlam
• icra

Kaynakça

1. Aksan, D. (1996). Türkçenin söz varlığı. Ankara: Engin.
2. Elçin, Ş. (2000). Halk edebiyatına giriş. Ankara: Akçağ.
3. Kaya, D. (2014). Anonim halk şiiri. Ankara: Akçağ.
4. Sayar, S. (2019). Ateşim gül açtı, Mehmet Gönen-Hayatı, sanatı, şiirleri. Ankara: Gece Kitaplığı.
5. Şentürk, L ve S. Yazıcı (2016). İslam ilmihali. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı.
6. Tan, N. (1986). Folklorumuzda ölçülü sözler. İstanbul: Halk Kültürü.