An Analysis of the Story of Arzu and Kamber Compiled from Minstrel Mustafa Aydın

Öz

Folk tales have survived for a long time as a part of culture with their various roles and functions. Although it has lost its vitality recently, it is still possible to see that the tradition is partially kept alive in the Eastern Anatolia region, especially in provinces such as Kars and Erzurum. The minstrels, who are the performers and representatives of the tradition, have undertaken the task of protecting the tradition of creating and telling stories and transferring the tradition to generations. From this point of view, one of the main objectives of this study is to evaluate the place of Âşık Mustafa Aydın, one of the living âşıks, in the storytelling tradition and to examine the story of Arzu and Kamber, which he contributed to the variantisation. In this context; I focused on the importance of Âşık Mustafa Aydın in the tradition of creating, telling and transferring stories. In order to examine the motif and episodic structures within the scope of the study, I tried to explain the differences between these variants by making a brief explanation about the oral variant numbered four in Esma Şimşek's master's thesis titled ‘A Comparative Research on Arzu ile Kamber Story’, the story of Âşık Mevlüt İhsanî and the story of Arzu ile Kamber numbered thirty-six in Ali Berat Alpte-kin's book titled ‘Motif Structure of Folk Stories’. Thus, it was deter-mined as a result of the examination, analysis and comparisons that the narrative of Arzu and Kamber of the minstrel, who has six stories of his own, is different from the known story. The interpretation of the story by a different narrator is one of the most important aspects of folk tales.

Anahtar Kelimeler

• : Âşık Mustafa Aydın
• minstrel tradition
• folk story
• variant
• Arzu ile Kamber

Âşık Mustafa Aydın’dan Derlenen Arzu ile Kamber Hikâyesinin İncelemesi

Öz

Yüzyıllar aşıp gelen halk hikâyeleri çeşitli rol ve işlevleriyle, kültürün bir parçası olarak uzun süre varlığını sürdürmüştür. Son dönemlerde canlılığını yitirmiş olsa da hâlâ Doğu Anadolu bölgesi özellikle Kars, Erzurum gibi illerde geleneğin kısmen yaşatıldığını görmek mümkündür. Geleneğin icracılarından ve temsilcilerinden olan âşıklar, hikâye oluşturma ve anlatma geleneğini koruma ve geleneği nesillere aktarma görevini üstlenmişlerdir. Bu düşünceden hareketle yaşayan âşıklardan Âşık Mustafa Aydın’ın hikâye anlatma geleneği içindeki yerini değerlendirmek ve varyantlaşmasına katkıda bulunduğu Arzu ile Kamber hikâyesini incelemek çalışmanın temel amaçlarındandır. Bu bağlamda; Âşık Mustafa Aydın’ın hikâye oluşturma, anlatma ve aktarma geleneğindeki önemi üzerinde yoğunlaştım. Çalışma kapsamında motif ve epizot yapılarını incelemek amacıyla Esma Şimşek’in Arzu ile Kamber Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma adlı yüksek lisans tezinde geçen dört numaralı sözlü varyant, Âşık Mevlüt İhsanî’ye ait hikâye ve Ali Berat Alptekin’in Halk Hikâyelerinin Motif Yapısı isimli kitabındaki otuz altı numaralı Arzu ile Kamber hikâyesi ile ilgili kısa bir açıklama yaparak, bu varyantların kendi aralarındaki farkları açıklamaya çalıştım. Böylelikle kendisine ait altı hikâyesi olan âşığın Arzu ile Kamber anlatısının bilinen hikâyeden farklı olduğu inceleme, tahlil ve karşılaştırmalar neticesinde tespit edilmiştir. Hikâyenin farklı anlatıcı tarafından yorumlanması, halk hikâyelerinin yaşayan bir kültürel değer olduğunu ortaya koymakla birlikte Âşık Mustafa Aydın’ın anlatımı, deneyimleri ve âşıklık geleneğindeki eğitimi hikâyeye özgün bir dokunuş katmıştır

Anahtar Kelimeler

• Âşık Mustafa AYdın
• âşıklık geleneği
• halk hikâyesi
• varyant
• Arzu ile Kamber

Kaynakça

1. Alptekin, A. B. (2021). Halk hikâyelerinin motif yapısı. Akçağ.
2. Altan, D. (2007). Mustafa Aydın’ın hayatı, sanatı ve şiirleri. [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
3. Başgöz, İ. (1986). Folklor yazıları. Adam.
4. Boratav, P. N. (2015). 100 soruda Türk halk edebiyatı. Bilgesu.
5. Boratav, P. N. (2020). Halk hikâyeleri ve halk hikâyeciliği. Bilgesu.
6. Duymaz, A. (2001). Kerem ile Aslı hikâyesi üzerinde mukayeseli bir araştırma. Kültür Bakanlığı.
7. Duymaz, A. (2014). 120. Yılında halk hikâyesi araştırmaları tarihine bir bakış. Akademik Kaynak, 2 (3), 1-23.