Animal Symbolism in Erzurum Folktales

Yıl 2025, Sayı: 371, 263 - 292, 08.07.2025

Nihangül Daştan

https://izlik.org/JA42LY65RA

Öz

This study aims to examine the symbolic meanings of animal figures in Erzurum folktales from a folkloristic perspective. Passed down orally from generation to generation, these folktales serve not only as means of entertainment but also as cultural texts that reflect values, beliefs, and worldviews, guiding individuals toward ethical behavior. Animal figures in these narratives are not merely secondary elements; they play significant roles as actors embedded with the symbolic language of folk thoughts. Thestudy is based on Bilge Seyidoğlu’s doctoral dissertation, which compiles Erzurum folktales. Animals that are mentioned in the tales but not assigned a functional role within the narrative have been excluded.. Through document analysis and content interpretation, each animal figure is evaluated within its narrative context and interpreted with reference to mythological, religious, and cultural associations. The analysis reveals that animals such as snakes, horses, birds, dogs, foxes, deers, and fishes symbolize concepts like transformation, guidance, testing, protection, communication, and justice. It is concluded that animal symbolism in Erzurum folktales functions as an allegorical representation of both individual and collective processes of transformation, reflecting the relationship between folk culture, nature, and the supernatural.

Anahtar Kelimeler

folklore , Erzurum folktales , animal symbolism , content analysis , oral tradition

Erzurum Masallarında Hayvan Sembolizmi

https://izlik.org/JA42LY65RA

Öz

Bu çalışma, Erzurum masallarında yer alan hayvan figürlerinin sembolik anlamlarını halk bilimi perspektifinden incelemeyi amaçlamıştır. Kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan masallar, iyi vakit geçirme, eğlenme ve eğlendirme işlevlerini üstlenmenin yanı sıra değerleri, inançları ve dünya görüşlerini yansıtarak bireyleri doğruya yönlendirme işlevine sahip kültürel metinlerdir. Hayvan figürleri ise bu metinlerde yalnızca yardımcı unsurlar olarak değil aynı zamanda halk düşüncesinin sembolik diliyl e donatılmış aktörler olarak da önemli roller üstlenmektedir. Çalışma kapsamında Bilge Seyidoğlu’nun Erzurum masallarını derlediği doktora tezi temel alınmıştır. Bu masallarda adı geçen a ncak anlatı içinde işlevsel rol ü stlenmeyen hayvanlar dışarıda bırakılmıştır. Dokuman analizi yöntemiyle yürütülen içerik çözümlemesinde her bir hayvan figürü kendi anlatı bağlamı içinde değerlendirilmiş ve mitolojik, dini ve kültürel referanslarla desteklenerek yorumlanmıştır. Masallarda yılan, at, kuş, köpek, tilki, geyik, balık gibi hayvanların dönüşüm, rehberlik, sınama, koruyuculuk, habercilik ve adalet gibi kavramları sembolize ettiği tespit edilmiştir. Erzurum masallarında hay-van sembolizminin hem bireysel hem de kolektif dönüşüm süreçlerinin ale-gorik temsilleri olarak işlev gördüğü ve halk kültürünün doğayla ve doğaüstüyle kurduğu ilişkinin izlerini taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

halk bilimi , Erzurum masalları , hayvan sembolizmi , içerik çözümlemesi , sözlü kültür

Kaynakça

• Bayat, F. (2007). Mitolojiye giriş. Ötüken
• .Çetiner, M. ve İlden, S. (2024). Türk mitolojisinde balık. Arteoloji Dergisi, 3 (2), 1-23.
• Çoruhlu, Y. (2010).Türk mitolojisinin ana hatları.