Yıl 2020, Cilt 1 , Sayı 2, Sayfalar 20 - 28 2020-06-30

Hemşirelik Öğrencilerinin Hemşirelik Eğitimine İlişkin Yaşadıkları Stres Düzeyinin Belirlenmesi
Determination of Nursing Students’ Stress Level Toward Nursing Education

Handan ÖZDEMİR [1] , Leyla KHORSHID [2] , Ayten ZAYBAK [3]


Amaç: Hemşirelik öğrencilerinin öğrenme süreçlerinde yaşadıkları stres hem profesyonel kimlik gelişimlerini hem de sağlıklarını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin eğitim süresince algıladıkları stres düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç Ve Yöntem: 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde, en az bir yıl hemşirelik eğitimi almış ve klinik uygulama deneyimi olan hemşirelik ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi olup, araştırmaya katılmayı kabul eden 436 öğrenci ile yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Veriler; Öğrenci Tanıtım Formu ve Hemşirelik Eğitimi Stres Ölçeği kullanılarak toplandı. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, t testi, Kruskal-Wallis test ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin 303’ü (%69.5) kadın ve Hemşirelik Eğitimi Stres Ölçeği toplam puan ortalaması 59.27±19.81’dir. Öğrencilerin cinsiyete göre Hemşirelik Eğitimi Stres Ölçeği toplam ve alt boyutları puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Hemşirelik Eğitimi Stres Ölçeğinin alt boyutları olan akademik stres ve uygulama stresi toplam puan ortalamaları birbirine yakın olmasına karşın uygulama stresi biraz daha yüksek çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik öğrencileri, Hemşirelik eğitimi, Stres.
ABSTRACT Purpose: The stress that nursing students experience in their learning process can adverselya ffect both their professional identity development and their health. This research was conducted to determine the level of stress perceived by nursing students regarding their education. Material and Methods: This descriptive study comprised 436 second-, third- and fourth-grade nursing students in the Ege University Nursing Faculty during the 2018-19 academic year and who received at least one year of nursing education, had clinical practice experience and volunteered to participate in the study. Data were collected using the Student Identification Form and Nursing Education Stress Scale. Data was analysed with descriptive statistics, t test, Kruskal-Wallis test and Mann-Whitney U test. Results: 303 (%69.5) of the students were female and the mean total score the participants obtained from the nursing education stress scale was 59.27±19.81. The difference between average subdimension and total scores for Nursing Education Stress Scale according to gender was found to be significant (p<0.001). Conclusion: Although average total scores of academic stress and practical stress, which are subdimensions of Nursing Education Stress Scale, were close to each other, the score of practical stress was found to be a bit higher. Key words: Nursing students, Nursing education, Stress.
  • Ağaçdiken, S., Boğa N.M., Özdelikara, A. (2016). Hemşirelik Öğrencilerinin Hemşirelik Eğitimine Yönelik Yaşadıkları Stres Düzeyinin Belirlenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 1(1), 1-19.
  • Akkaya, G., Gümüş, A.B., Akkuş, Y. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Eğitim Stresini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelikte Eğitim Ve Araştırma Dergisi. 15 (4), 202-208.
  • Altıok, H.Ö. ve Üstün, B. (2013). Hemşirelik öğrencilerinin stres kaynakları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 13 (2), 747–66.
  • Alparslan, N., Turan, F.N. (2008). Sağlık yüksekokulu ve teknik eğitim fakültesi öğrencilerinde görülen depresif belirtiler ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi. Turkish Journal of Research & Development in Nursing. 10, 48-57.
  • Arabacı, B.L., Korhan, A.E., Tokem, Y., Torun, R. (2015). Hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin ilk klinik deneyim öncesi-sırası ve sonrası anksiyete ve stres düzeyleri ve etkileyen faktörler. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2 (1), 1-16.
  • Atay, S. ve Yılmaz, F. (2011). Sağlık Yüksek Okulu Öğrencilerinin İlk Klinik Stres Düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 14 (4), 32-37.
  • Boulton, M. ve O'Connell, K.A. (2017). Nursing students' perceived faculty support, stress, and substance misuse. Journal of Nursing Education. 56, 404- 411.
  • Can, A., Çuvalci, B., Hintistan, S. (2019). İç Hastalıkları Hemşireliği Dersini Alan İkinci Sınıf Öğrencilerinin Stres Düzeylerinin Belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2 (1) , 22-32.
  • Chapman, R. ve Orb, A. (2001). Coping Strategies in Clinical Practice: The Nursing Students' Lived Experience of Clinical Practice. Contemp Nurse. 11 (1) ,95-102.
  • Dinç, S., Kaya, Ö., Şimşek, Z. (2007). Harran Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin hemşirelik mesleği hakkındaki bilgi, düşünce ve beklentileri. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 10, 1-9.
  • Edwards, D., Burnard, P., Bennett, K., Hebden, U. (2010). A longitudinal study of stress and self-esteem in student nurses. Nurse Educ Today. 30, 78–84.
  • Erbil, N., Kahraman, A.N., Bostan, Ö. (2006). Hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik deneyim öncesi anksiyete düzeylerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 9 (1) , 10-6.
  • Ergin, E., Çevik, K., Çetin, S.P. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Eğitimlerine İlişkin Algıladığı Stres ve Stresle Baş Etme Davranışlarının İncelenmesi. Hemşirelikte Eğitim Ve Araştırma Dergisi, 15 (1), 16-22.
  • Gurbinder Kaur, J.S., Hamidah Blackman, I., Wotton, K., Belan, I. (2011). Perceived stress related to nursing education and its influence on nursing students’ academic and clinical performance. Medicine & Health, 6 (2), 86-97.
  • Hacıhasanoğlu, R., Karakurt, P., Yılmaz, S., Yıldırım, A. (2008). Sağlık Yüksekokulu Birinci Sınıf Öğrencilerinin Klinik Uygulamaya İlişkin Kaygı Düzeylerinin Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11 (1), 69-75.
  • Jimenez, C., Osorio, P.M.N., Diaz, C.V. (2010). Stress and health in novice and experienced nursing students. Journal of Advanced Nursing, 66, 442-455.
  • Kang, Y.S., Choi, S.Y., Ryu, E. (2009). The Effectiveness of a Stress Coping Program Based on Mindfulness Meditation on the Stress, Anxiety, and Depression Experienced by Nursing Students in Korea. Nurse Education Today, 29, 538-543.
  • Karaca, A., Yıldırım, N., Ankaralı, H., Açıkgöz, F., Akkuş, D. (2014). Hemşirelik Eğitimi Stres Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 16 (2), 29-40.
  • Karagözoğlu, Ş., Özden, D., Türk, G., Yıldız, T.F. (2014). Klasik ve entegre müfredat programı hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik uygulamada yaşadıkları kaygı, klinik stres düzeyi ve etkileyen bazı faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7 (4), 266-74.
  • Khater, W.A., Akhu_Zaheya, L.M., Shaban, I.A. (2014). Sources of stress and coping behaviors in clinical practice among baccalaureate nursing students. International Journal of Humanities and Social Science, 4 (6), 194-202.
  • Kılıç, H.F. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Eğitim Stresi ve Mesleki Benlik Saygısı Arasındaki İlişki. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5 (1) , 49-59.
  • Kızılcı, S., Mert, H., Küçükgüçlü, Ö., Yardımcı, T. (2015). Hemşirelik fakültesi öğrencilerinin öz etkililik düzeyinin cinsiyet açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8, 95- 100.
  • Labrague, L.J. (2014). Stress, stressors, and stress responses of student nurses in a government nursing school. Health Science Journal, 7, 424- 435.
  • Lee, M.H., Holzemer, W.L., Faucett, J. (2007). Psychometric evaluation of the Nursing Stress Scale (NSS) among Chinese nurses in Taiwan. J Nurs Meas, 15, 133–44.
  • Liu, M., Gu, Q., Wong, K.S., Watson, R. (2015). Validation of stressors in nursing students scale-chinese version (sıns-cn) in a population of Macao Nursing Students. Chin Nurs Res, 1 (1), 25-30.
  • Martos, M.P., Landa, A., Zafra, E.L. (2011). Sources of Stress in Nursing Students: A Systematic Review of Quantitative Studies. International Nursing Review, 59, 15-25.
  • Maville, J.A., Kranz, P.L., Tucker, B.A. (2004). Perceived stress reported by nurse practitioner students. J Am Acad Nurse Pract, 16,257–62.
  • Melincavage, S.M. (2011). Student Nurses' Experiences of Anxiety in The Clinical Setting. Nurse Educ Today, 3,785–9.
  • Moridi, G., Khaledi, S., Valiee, S. (2014). Clinical training stress-inducing factors from the students’ viewpoint: a questionnaire-based study. Nurse Education in Practice, 14, 160163.
  • Ocak, M. ve Güler, M. (2017). Psikolojik sermayenin tükenmişlik üzerine etkisi: Görgül bir araştırma 1. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 49, 117-134.
  • Ochieng, B.M. (2006). Factors affecting choice of a healthy lifestyle: implications for nurses. Br J Community Nurs, 11 (2), 78-81.
  • Özgan, H., Balkar, B., Eskil, M. (2008). Eğitim fakültesi öğrencileri tarafından sınıfta algılanan stres nedenleri ve kişisel değişkenlerin strese olan etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (24), 337-50.
  • Öztürk, H.C., Öner, Ö. İ., Çelebi, E. (2009). Üniversite öğrencilerinde eğitimin sorun çözme becerisine etkisinin incelenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 4 (10), 35-57.
  • Sharif, F. ve Masoumi, S. (2005). A qualitative study of nursing student experiences of clinical practice. BioMed Central Nursing, 4 (6), 1-7.
  • Sheu, S., Lin, H. S., Hwang, S. (2002). Perceived stress and physio-psycho-social status of nursing students during their initial period of clinical practice: The effect of coping behaviors. International Journal of Nursing Studie,. 39, 165-175.
  • Singh, A., Chopra, M., Adiba, S., Mithra, P., Bhardwaj, A., Arya, R., et al. (2013). A descriptive study of perceived stress among the North Indian Nursing undergraduate students. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 18 (4), 340-2.
  • Şirin, A., Kavak, O., Ertem, G. (2003). Doğumhane Stajına Çıkan Öğrencilerin Durumluk-Sürekli Kaygı Düzeylerinin Belirlenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 7 (1), 27-32.
  • Taşdelen, S. ve Zaybak, A. (2013). Hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik deneyim sırasındaki stres düzeylerinin incelenmesi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. 21 (2), 101-6.
  • Tel, H., Tel, H., Sabancıoğulları, S. (2004). Hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin laboratuar uygulamasında birbirlerine IM enjeksiyon uygularken ve klinik uygulamanın ilk gününde anksiyete durumları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 7 (1), 27-32.
  • Tomova, L., Dawans, B., Heinrichs, M., Silani, G., Lamm, C. (2014). Is stress affecting our ability to tune into others? Evidence for gender differences in the effects of stress on self-other distinction. Psychoneuroendocrinology, 43,104.
  • Turgay, S.A., Sarı, D. (2008). Ebelik öğrencilerinin ilk klinik deneyim öncesi ve sonrası stres belirtileri ve stresle başaçıkma tarzları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 24 (3), 9-16.
  • Warbah, L., Sathiyaseelan, M., Vijayakumar, C., Vasantharaj, B., Russell, S., Jacob, K.S. (2007). Psychological distress, personality, and adjustment among nursing students. Nurse Education Today, 27, 597-601.
Birincil Dil tr
Konular Hemşirelik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-1364-4900
Yazar: Handan ÖZDEMİR (Sorumlu Yazar)
Kurum: BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Leyla KHORSHID
Kurum: EGE ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Ayten ZAYBAK
Kurum: EGE ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 21 Mayıs 2020
Kabul Tarihi : 5 Haziran 2020
Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2020

APA Özdemi̇r, H , Khorshıd, L , Zaybak, A . (2020). Hemşirelik Öğrencilerinin Hemşirelik Eğitimine İlişkin Yaşadıkları Stres Düzeyinin Belirlenmesi . Turkish Journal of Science and Health , 1 (2) , 20-28 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tfsd/issue/55578/740596