Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları

Cilt: 71 Sayı: 4 1 Aralık 2014
  • Begüm Evranos Aksöz
PDF İndir
TR EN

Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları

Öz

Tüberküloz, bütün dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmekte olan, çok eski bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır. Özellikle Afrika ve Asya ülkelerinde yaygın olarak görülen ve tüm dünyayı ilgilendiren bir sağlık sorunudur. Tüberkülozun giderek artan bir dünya sorunu olması; Mycobacterium tuberculosis zincirleri üzerindeki çoklu antibiyotik tedavisine karşı gelişen direncin artan şekilde devam etmesi ve HIV virüsüne bağlı olarak ortaya çıkan enfeksiyon nedeniyledir. Tüberküloz hastalığında tedavi en az altı ay süre ile çoklu ilaçlar ile gerçekleştirilmektedir. Tek ilaçla ve uygun olmayan süre yapılan tedavi ilaç direnci gelişimine yol açmaktadır. Tedavide kullanılan ilaçların uzun süre kullanılması ilaçların oluşturacağı yan etkiler açısından da risk oluşturmakta, ilaçların yan etkileri hastanın tedaviye uyumunu zorlaştırmakta ve bazen de hastanın tedaviyi bırakmasına neden olmaktadır. Bu nedenlerle hastalığın tedavisinde kullanılabilecek direnç gelişmemiş, etkili, tedavi süresini kısaltacak ve yan etkileri az olan yeni ilaçların bulunması şart olmuştur. 40 yıl gibi uzun bir aradan sonra ilk kez tedavide kullanılabilecek yeni bir ilaç etken maddesi “Bedaquiline” FDA tarafından Faz II aşamasındayken 2012 Aralık ayı sonunda onay almıştır. Bedaquiline çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde kullanılacaktır. Bedaquiline’in ve yeni aday ilaçların yapıları incelendiğinde diarilkinolin, oksazolidinon, nitroimidazol, etilendiamin gibi ortak kimyasal yapılar dikkat çekmektedir. Bu ilaçların sahip olduğu ortak kimyasal yapılar yeni aday ilaçları tasarlarken yol gösterici olacaktır. Bu derlemede tüberküloz hastalığının tedavisinde kullanılmak üzere bedaquiline ve üzerinde preklinik ve daha ileri aşamalarda araştırma yapılan sutezolid, linezolid, PA-824, delamanid, rifapentin, gatifloksasin, moksifloksasin, BTZ-043, TBA-354, CPZEN-45, DC-159a, Q201, SQ-609, SQ-641 gibi yeni aday ilaçlardan bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bhardwaj A, Scaria V, Raghava GPS, Lynn AM, Chandra N, Banerjee S, et al. Open source drug discovery- A new paradigm of collaborative research in tuberculosis drug development. Tuberculosis, 2011; 91: 479-86.
  2. World Health Organization. Global tuberculosis control: WHO report 2012. Geneva: WHO; 2012. 92 4 156450 2. p. 1-272.
  3. Manjunatha U, Boshoff HIM, Barry CE. The mechanism of action of PA-824. Commun Integr Biol, 2009; 2 (3): 215-8.
  4. Sankar C, Pandiarajan K. Synthesis and anti- tubercular and antimicrobial activities of some r,4c-diaryl-3-azabicyclo[3.3.1]nonan-9-one N-isonicotinoylhydrazone derivatives. Eur J Med Chem, 2010; 45: 5480-5.
  5. Tahaoğlu K, Kongar N, Elbek O, Tümer Ö, Kılıçaslan Z. Türk Tabipleri Birliği Tüberküloz Raporu. Birinci Baskı, Ankara, Türk Tabipler Birliği Yayınları, 2012.
  6. Yang J, Pi W, Xiong L, Ang W, Yang T, He J, et al. H-1,2,4-Dithiazol-3-one compounds as novel potential affordable antitubercular agents. Bioorg Med Chem Lett, 2013; 23:1424-27.
  7. Kayaalp, O. Tüberküloz ve Diğer Mikobakteri İnfeksiyonlarında Kullanılan İlaçlar. In: Kayaalp, O. Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji. Cilt 11. Baskı. Ankara: Hacettepe-Taş Kitabevi, ; 254-65. Waksman SA. Streptomycin: background, isolation, properties, and utilization. Nobel Lecture, December 12, 1952.
  8. Dutt AK, Stead W. The treatment of tuberculosis. DM Tuberculosis. Part II. April 1997; 43 (3): 247-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Begüm Evranos Aksöz Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2014

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 71 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Aksöz, B. E. (2014). Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 71(4), 207-220. https://izlik.org/JA59NH24BN
AMA
1.Aksöz BE. Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları. Turk Hij Den Biyol Derg. 2014;71(4):207-220. https://izlik.org/JA59NH24BN
Chicago
Aksöz, Begüm Evranos. 2014. “Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 71 (4): 207-20. https://izlik.org/JA59NH24BN.
EndNote
Aksöz BE (01 Aralık 2014) Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 71 4 207–220.
IEEE
[1]B. E. Aksöz, “Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları”, Turk Hij Den Biyol Derg, c. 71, sy 4, ss. 207–220, Ara. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59NH24BN
ISNAD
Aksöz, Begüm Evranos. “Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 71/4 (01 Aralık 2014): 207-220. https://izlik.org/JA59NH24BN.
JAMA
1.Aksöz BE. Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları. Turk Hij Den Biyol Derg. 2014;71:207–220.
MLA
Aksöz, Begüm Evranos. “Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, c. 71, sy 4, Aralık 2014, ss. 207-20, https://izlik.org/JA59NH24BN.
Vancouver
1.Begüm Evranos Aksöz. Tüberküloz tedavisinde yeni ilaç adayları. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 01 Aralık 2014;71(4):207-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59NH24BN