Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi

Cilt: 70 Sayı: 1 1 Mart 2013
  • Zülal Atlı Şekeroğlu
PDF İndir
TR EN

Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi

Öz

Nanoteknoloji materyalleri nanometre seviyesinde ölçülebilecek düzeyde işleyen, pek çok araştırma alanını ya da disiplini birleştiren multidisipliner bir teknolojidir. Nanomateryaller; bilim, teknoloji, iletişim, elektronik, endüstri, eczacılık, tıp, çevre, tüketici ürünleri ve askeri alanlarda yaygın şekilde kullanılmaktadır. Son zamanlara kadar nanomateryallerin insan sağlığı ve çevre üzerinde toksik ya da tehlikeli etkilere sahip olup olmadıkları hakkında çok az şey bilinmekteydi. Ancak çeşitli çalışmalar bazı nanomateryallere örneğin nanopartiküllere maruz kalmanın insanlarda ve hayvanlarda bazı olumsuz etkilere yol açabileceğini göstermiştir. Son yıllarda nanotoksikoloji konusuna yapılan yayınların sayısındaki nanomateryallerin genotoksisitesi hakkında hala bir boşluk bulunmaktadır. Üstün mekanik özelliklere sahip metal nanopartiküller ve alaşımları, iskelet-kas sisteminin mekanik koşullarına kolaylıkla uyum gösterebilen malzemelerdir. Kobaltkrom alaşımları eklem protezi ve kemik yenileme malzemesi olarak ortopedik uygulamalarda, çene cerrahisinde dolgularda ve diş implantlarında, kalp damar cerrahisinde özellikle stent uygulamalarında yaygın bir şekilde kullanılmaktadırlar. Metal nanopartiküllerin insan üzerindeki sitotoksisite ve genotoksisitesi ile ilgili çalışmalar, bazı metal nanopartiküllerin sitotoksik ve genotoksik etkilere sahip olduğu ve insanlar için tehlikeli olabileceklerini göstermiştir. Fakat kobalt krom nanopartiküllerin genotoksik etkileri hakkında az sayıda çalışma rapor edilmiştir. Bu çalışmalardan elde edilen bilgiler, kobalt-krom nanopartiküllerinin sitotoksik ve genotoksik etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Protezleri kobalt-kromdan yapılmış bulunan hastalarda, protezlerin aşınması sonucu oluşan kalıntıların DNA ve kromozom hasarına neden olduğu belirtilmiştir. Ayrıca kalça protezi uygulamasından sonra bu tip hastaların; mesane, üreter, böbrek ve prostat gibi üriner sistem kanserleri bakımından normal populasyona göre yüksek risk taşıdıkları da bulunmuştur. Nanopartiküllerin uzun dönem etkileri hakkındaki biyouyumluluk ve toksisite testlerinin sınırlı olmasından ve nanogenotoksisiteye odaklanan az sayıda araştırma bulunmasından dolayı, nanopartiküllerin hücrelerdeki özellikle genetik materyal üzerindeki etki mekanizmaları henüz detaylı olarak açıklığa kavuşturulamamıştır. Bu nedenle nanopartiküllerin epigenetik etkileri ve nanopartikül tarafından indüklenen genotoksik olayların mekanizmasını anlamak için, hücre döngüsü ve DNA onarımını kapsayan iyi tasarlanmış çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu sayede gelecekte nanomateryallerin biyouyumluluklarının sağlanması, sağlık için zararlı etkilerinin en aza indirilmesi ve bilinçli tasarımların yapılmasını sağlayacak bilgiye sahip olabiliriz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Thrall JH. Nanotechnology and medicine. Radiology, 2004; 230: 315-8.
  2. 2. Kuzma J, Priest S. Nanotechnology, risk, and oversight: learning lessons from related emerging technologies. 2010; Risk Anal, 30 (11): 1688-98.
  3. 3. Gupta J. Nanotechnology applications in medicine and dentistry. J Investig Clin Dent, 2011; 2: 81-8.
  4. 4. Syed S, Zubair A, Frieri M. Immune response to nanomaterials: implications for medicine and literature review. Curr Allergy Asthm Rep, 2013; 13 (1): 50-7.
  5. 5. Gök H. Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının nanoteknolojiden beklentileri. Türk Fiz Tıp Rehabilitasyon Derg, 2007; 53 (2): 13-7.
  6. 6. Drexler KE. Nanotechnology: from Feynman to Funding. Bull Sci Technol Soc, 2004; 24 (1): 21-7. 7. Kocaefe Ç. NANOTIP: Yaşam bilimlerinde nanoteknoloji uygulamaları. Hacettepe Tıp Derg, 2007; 38: 33-8.
  7. 8. Fu L, Cao L, Liu Y, Daoban Z. Molecular and nanoscale materials and devices in electronics. Adv Colloid Interface Sci, 2004; 111: 133–57.
  8. 9. http://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/ vizyon, 2023 (14.02.2012).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Zülal Atlı Şekeroğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2013

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 70 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şekeroğlu, Z. A. (2013). Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 70(1), 33-42. https://izlik.org/JA93JJ79YT
AMA
1.Şekeroğlu ZA. Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70(1):33-42. https://izlik.org/JA93JJ79YT
Chicago
Şekeroğlu, Zülal Atlı. 2013. “Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 (1): 33-42. https://izlik.org/JA93JJ79YT.
EndNote
Şekeroğlu ZA (01 Mart 2013) Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70 1 33–42.
IEEE
[1]Z. A. Şekeroğlu, “Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi”, Turk Hij Den Biyol Derg, c. 70, sy 1, ss. 33–42, Mar. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JJ79YT
ISNAD
Şekeroğlu, Zülal Atlı. “Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 70/1 (01 Mart 2013): 33-42. https://izlik.org/JA93JJ79YT.
JAMA
1.Şekeroğlu ZA. Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi. Turk Hij Den Biyol Derg. 2013;70:33–42.
MLA
Şekeroğlu, Zülal Atlı. “Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, c. 70, sy 1, Mart 2013, ss. 33-42, https://izlik.org/JA93JJ79YT.
Vancouver
1.Zülal Atlı Şekeroğlu. Nanoteknolojiden nanogenotoksikolojiye: kobalt-krom nanopartiküllerinin genotoksik etkisi. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 01 Mart 2013;70(1):33-42. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JJ79YT