TR
EN
D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi?
Öz
Metabolik sendrom tüm dünyada giderek yaygınlaşan kardiyometabolik komplikasyonları ile yüksek morbidite ve mortaliteye sahip önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kalıtımla gelen bazı özellikler dışında hareketsiz yaşam tarzı, yanlış beslenme alışkanlıkları gibi çevresel etmenler metabolik sendrom için risk faktörü oluşturmaktadır. Metabolik sendromun önemli komponentleri; dislipidemi HDL düzeyi düşüklüğü, artmış trigiserid düzeyi , hiperglisemi, yüksek kan basıncı ve abdominal obezitedir. Metabolik sendromu oluşturan beş ana komponent dışında temelinde insülin direncinin rol oynadığı düşünülen birçok klinik tabloda bu sendromun klinik yansımaları olarak kabul edilmektedir. Metabolik sendromun klinik yansımaları; diyabet, esansiyel hipertansiyon, visseral obezite, kardiyovasküler rahatsızlıklar, insülin direnci, osteoporoz, polikistik over sendromu, dislipidemi, hiperkoagulabilite, hiperürisemi, kemik mineral yoğunluğu, yağlı karaciğer ve uyku apnesidir. Son yıllarda D vitamininin, şişmanlık ve insülin direncinin neden olduğu hastalıkların oluşumunu önlediği, eksikliğinin ise bu hastalıkların ortaya çıkmasını kolaylaştırdığı ileri sürülmektedir. D vitamini yetersizliği gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde prevalansı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. D vitamini yağda eriyebilen bir vitamin olmasına karşın, vücutta sentez edilen ve sentezlendiği yerin dışında farklı bölgelerde etki göstermesi nedeniyle günümüzde bir hormon olarak ta tanımlanmaktadır. Kalsiyum dengesi üzerine bilinen olumlu etkilerinin yanı sıra, endokrin sistemle ilgili fizyolojik işlevlere de sahiptir. Vitamin D düzeyini gösteren en iyi gösterge serum 25 OH D düzeyidir. D vitamini alımı ve 25 OH D düzeyinin obezite, metabolik sendrom ve diyabetle ilişkili olduğu bildirilmektedir. Vitamin D ile ilişkisi en çok araştırılan hastalıklar; kardiyovasküler hastalıklar, böbrek hastalıkları, diyabet, obezite, metabolik sendromdur. Bu derlemede D vitaminin metabolik sendrom bileşenlerinden insülin direnci, diyabet, obezite, hipertansiyon, dislipidemi, kardiyovasküler hastalıklar, yağlı karaciğer hastalığı, polikistik over sendromu ve kemik mineral yoğunluğu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Reaven GM. Role of insulin resistance in human disease. Diabetes, 1988; 37(12): 1595-607.
- 2. Cameron A. The metabolic syndrome validity and utility of clinical definitions for cardiovascular disease and diabetes risk prediction. Maturitas, 2010; 65(2): 117-21.
- 3. Muszkat P, Camargo MB, Griz LH, Lazaretti-Castro M. Evidence-based non-skeletal actions of vitamin D. Arq Bras Endocrinol Metabol, 2010; 54(2): 110-7.
- 4. Özkan B, Döneray H. D vitamininin iskelet sistemi dışı etkileri. Çocuk Sagligi Hast Derg , 2011; 54(2): 99-119.
- 5. Chung JY, Hong SH. Vitamin D status and its association with cardiometabolic risk factors in Korean adults based on a 2008-2010 Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Nutr Res Pract, 2013; 7(6): 495-2.
- 6. Song Y, Wang L, Pittas AG, Del Gobbo LC, Zhang C, Manson JE, Hu FB. Blood 25-hydroxy vitamin D levels and incident type 2 diabetes: a metaanalysis of prospective studies. Diabetes Care, 2013; 36(5): 1422-8.
- 7. Ceballos LT. Síndrome metabólico en la infancia. An Pediatr (Barc), 2007; 66(2): 159-66.
- 8. Arslan M, Atmaca A, Ayvaz G, Başkal N, Beyhan Z, Bolu E, ve ark. Metabolik Sendrom Kılavuzu. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, 2009.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2015
Gönderilme Tarihi
-
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 72 Sayı: 2
APA
Yılmaz, S. K., & Ayaz, A. (2015). D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi? Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 72(2), 143-154. https://izlik.org/JA63YM78TG
AMA
1.Yılmaz SK, Ayaz A. D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi? Turk Hij Den Biyol Derg. 2015;72(2):143-154. https://izlik.org/JA63YM78TG
Chicago
Yılmaz, Sevil Karahan, ve Aylin Ayaz. 2015. “D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi?”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72 (2): 143-54. https://izlik.org/JA63YM78TG.
EndNote
Yılmaz SK, Ayaz A (01 Haziran 2015) D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi? Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72 2 143–154.
IEEE
[1]S. K. Yılmaz ve A. Ayaz, “D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi?”, Turk Hij Den Biyol Derg, c. 72, sy 2, ss. 143–154, Haz. 2015, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63YM78TG
ISNAD
Yılmaz, Sevil Karahan - Ayaz, Aylin. “D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi?”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 72/2 (01 Haziran 2015): 143-154. https://izlik.org/JA63YM78TG.
JAMA
1.Yılmaz SK, Ayaz A. D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi? Turk Hij Den Biyol Derg. 2015;72:143–154.
MLA
Yılmaz, Sevil Karahan, ve Aylin Ayaz. “D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi?”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, c. 72, sy 2, Haziran 2015, ss. 143-54, https://izlik.org/JA63YM78TG.
Vancouver
1.Sevil Karahan Yılmaz, Aylin Ayaz. D vitamini metabolik sendrom bileşenlerini etkiler mi? Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 01 Haziran 2015;72(2):143-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63YM78TG