Hemşirelik Öğrencilerinin Dijital Ortamlarda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Etme Davranışları ile Sağlık Algı Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinde dijital ortamlarda sağlık bilgisi edinme ve teyit etme davranışları ile sağlık algı düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak planlanan bu çalışma 182 hemşirelik öğrencisiyle yürütülmüştür. Veriler “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ)” ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 27.0 istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: SAÖ toplam puan ortalaması 49.58± 6.10’dur. Katılımcıların %62.6-64.8’i dijital kaynaklardan sağlık bilgisi edinmekte, %63.7-86.8’si ise bilimsel dijital kaynaklardan sağlık bilgisi teyit etmektedir. Sınıf düzeyi, yaşanılan yer, anne eğitimi, kronik hastalık durumu ve sağlık bilgilerini dijital bilimsel yayınlardan teyit etme ile SAÖ puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Öğrencilerin sağlık algılarının orta düzeyde olduğu, dijital kaynakları sağlık bilgisi edinmede ve teyit etmede yaygın şekilde kullandıkları, sınıf düzeyinin artmasıyla sağlığın önemi algısında artış olduğu, öğrenci evinde kalan bireylerin sağlık algısı farkındalıklarının daha yüksek olduğu, annenin eğitim düzeyine göre öğrencinin sağlık algısının farklılaştığı ve kronik hastalığı bulunan öğrenciler ile sağlık bilgilerini dijital bilimsel yayınlardan teyit edenlerin sağlığın önemine ait algılarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Dijital sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik uygulamalı eğitimlerle, öğrencilerin güvenilir bilgiye ulaşma ve doğrulama becerileri desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik
• Hemşirelik Öğrencileri
• Sağlık Bilgisi

Determination of Nursing Students' Health Information Acquisition and Confirmation Behaviours and Health Perception Levels in Digital Environments

Öz

Aim: This study aims to determine nursing students' health information acquisition and confirmation behaviors in digital environments and their health perception levels. Material and Method: This descriptive study was conducted with 182 nursing students. Data were collected with ‘Descriptive Information Form’ and ‘Health Perception Scale (HPS)’. SPSS 27.0 statistical programme was used to evaluate the data. Independent groups t test and ANOVA test were used to analyse the data. Results: The total HPS score average is 49.58±6.10. 62.6-64.8% obtain health information from digital sources, and 63.7-86.8% confirm health information from scientific digital sources. A significant difference was found between the HPS score averages and class level, place of residence, maternal education, chronic disease status and confirming health information from digital scientific publications (p<0.05). Conclusion: It was determined that students' health perceptions were at a moderate level, they used digital resources extensively to obtain and verify health information, the perception of the importance of health increased with the increase in the grade level, the health perception awareness of individuals living in student houses was higher, the student's health perception differed according to the mother's education level, and students with chronic diseases and those who confirmed their health information from digital scientific publications had higher perceptions of the importance of health. Students' skills in accessing and verifying reliable information should be supported with practical training aimed at increasing digital health literacy.

Anahtar Kelimeler

• Nursing
• Nursing Students
• Health Information

Kaynakça

1. 1. Özdemir S, Çapık C. Covid-19 pandemisinin halk sağlığı bilişimine yansımaları. J Public Health Nurs. 2024;6(1):46-53. doi:10.54061/jphn.1346546
2. 2. Tamer GZ, Daşlı Y, Biçer EB. Sağlık iletişiminde yeni yaklaşımlar: dijital medya kullanımı. Selçuk Univ Soc Sci Voc Sch J. 2019;22(1):42-52.
3. 3. Özen N, Topbaş M. İnternet ortamında ve sosyal medyada doğru ve güvenilir sağlık bilgisi edinebilme. Farabi Med J. 2023;2(2):27-32.
4. 4. Ahi S, Çıplak B, Borlu A, Aydemir H. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinde Covıd-19 korkusu. J Paramed Emerg Health Serv. 2022;3(2):84-94.
5. 5. World Health Organization. Infodemic [Internet]. 2024 [cited 2025 Feb 28]. Available from: https://www.who.int/health-topics/infodemic#tab=tab_1
6. 6. Zielinski C. Infodemics and infodemiology: a short history, a long future. Rev Panam Salud Publica. 2021;45:e40. doi:10.26633/RPSP.2021.40
7. 7. Özişli Ö. Sağlık arama davranışı üzerine bir saha çalışması. Sosyal Bilimler Metinleri. 2023;2023(1):40-47. doi:10.56337/sbm.1244490
8. 8. Çömlekçi MF, Bozkanat E. İnfodemide dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit davranışları. Istanbul Univ J Sociol. 2021;41(1):103-125.

9. 9. Ritter AZ, Aronowitz S, Leininger L, et al. Dear Pandemic: Nurses as key partners in fighting the COVID-19 infodemic. Public Health Nurs. 2021;38:603-609. doi:10.1111/phn.12903
10. 10. Tambağ H, Turan Z. Öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına halk sağlığı hemşireliği dersinin etkisi. J Res Dev Nurs. 2012;14(1):46-55.
11. 11. Özdemir SÇ, Sağlam HY, Yiğit D, Arık RS. Hemşirelik öğrencilerinin meslek seçimi ile sağlık algısı arasındaki ilişki. Health Soc. 2021;31(3):128-136.
12. 12. Taştan A, Özdelikara A, İnanlı TK. Hemşirelik öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri ilişkisi. Univ Res J. 2023;6(4):474-480.
13. 13. Kadıoğlu H, Yıldız A. Sağlık algısı ölçeğinin Türkçe çevriminin geçerlilik ve güvenilirliği. Turk Klin J Med Sci. 2012;32(1):47-53.
14. 14. Çilingir D, Aydın A. Hemşirelik bölümünde öğrenim gören öğrencilerin sağlık algısı. Florence Nightingale Nurs J. 2017;25(3):167-176.
15. 15. Anuş Topdemir E, Sungur M, Köleoğlu Ş, Büyükbayram Genç Z. The relationship between nursing students’ health perceptions and health-seeking behaviors. Int J Health Sci Res Pract. 2024;9(1):11-24. doi:10.33457/ijhsrp.1415947
16. 16. Okuyan CB, Caglar S. Investigation of health literacy levels and health perceptions of nursing students: a cross-sectional study. Int J Caring Sci. 2019;12(1):270.
17. 17. Aydemir İ, Yaşar ME. Üniversite personelinin dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit davranışları ile sağlık okuryazarlığı bilgi düzeyi ilişkisinin belirlenmesi. Bingöl Univ J Soc Sci Inst. 2023;(25):123-134.
18. 18. Özdelikara A, Alkan SA, Mumcu N. Hemşirelik öğrencilerinde sağlık algısı, sağlık anksiyetesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Bakırköy Med J. 2018;14(3):275-282.
19. 19. Büyüköztürk Ş, Çokluk Ö, Köklü N. Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık; 2020. p.45-59.
20. 20. Çaka SY, Topal S, Suzan ÖK, Çınar N, Altınkaynak S. Hemşirelik öğrencilerin sağlık algısı ile özgüvenleri arasındaki ilişki. J Hum Rhythm. 2017;3(4):198-203.
21. 21. Ertaş H, Kıraç R, Ünal SN. Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin siberkondri düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi. OPUS Int J Soc Res. 2020;15(23):1746-1764.
22. 22. Tuna DC, Marakoğlu K, Körez MK. Üniversite öğrencilerinin siberkondri ve anksiyete düzeyleri ve ilişkili faktörler: Kesitsel bir çalışma. Turk J Fam Pract. 2023;27(2):36-44.
23. 23. Gül İ, Demir S, Coşkun İ. E-sağlık okuryazarlığı ve çevrimiçi sağlık bilgisi arama davranışı üzerine bir araştırma. J Turk Stud. 2022;17:83-101.
24. 24. Alkan SA, Özdelikara A, Boğa NM. Hemşirelik öğrencilerinin sağlık algılarının belirlenmesi. Gümüşhane Univ J Health Sci. 2017;6(2):11-21.
25. 25. Bulfone G, Maurici M, Vellone E, Macale L, Alvaro R. Health habits of nursing students: a longitudinal study of health perceptions and health habits. J Clin Nurs. 2020;29(21-22):4349-4357.
26. 26. Karaoğlu N, Karaoğlu KB, Yardımcı H. Sosyoloji ve Tıp öğrencilerinin sağlık algısı ve sağlık kaygısı düzeylerinin karşılaştırılması. Ankara Med J. 2020;20(3).
27. 27. Kazak A, Başaran F, Coşkun N, Karakullukçu S. Sağlıkla ilgili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Kocaeli Med J. 2021;10(3):273-283. 28. Doğu Ö, Atasoy I. Hemşirelik lisans öğrencilerinde sağlık algısına cinsiyet ve diğer faktörlerin etkisi. Turk Klin J Nurs Sci. 2017;9(2).
28. 29. Can A, Sönmez E, Özer F, Ayva G, Bacı H, Kaya H, et al. Sağlık arama davranışı olarak internet kullanımını inceleyen bir araştırma. Cumhuriyet Med J. 2014;36(4):486-494.