Safevilerden Kaçarlara Kadar İran ve Rus İlişkilerinin Belgeleri, çev. Rahim ve Behruz Moselmaniyan Kobadyani, ed. E. Hüseyin Ahmedi

Öz

Bu çalışma, Rahim ve Behruz Moselmaniyan Kobadyani tarafından Farsçaya çevrilen ve E. Hüseyin Ahmedi editörlüğünde 2008 yılında Tahran’da yayımlanan Safevilerden Kaçarlara Kadar İran ve Rus İlişkilerinin Belgeleri adlı eserin tanıtımını ve içeriğini ele almaktadır. Kitapta, Safevîler döneminden Kaçarlar dönemine kadar olan süreçte, 1720-1820 yılları arasında yazılmış mektup, ferman ve raporlardan oluşan toplam 121 Rusça belgenin asılları ve Farsça tercümeleri yer almaktadır. Tanıtım yazısında öncelikle Safevî, Nadir Şah (Afşar) ve Kaçar dönemlerini kapsayan İran-Rus diplomatik ilişkilerinin tarihi arka planı özetlenmiştir. Ardından, Hazar Denizi ve Kafkasya'daki hakimiyet mücadelelerini, ticari imtiyazları, ipek alımını ve dönemin bölgesel siyasi ittifaklarını yansıtan bu arşiv vesikalarının kronolojik listesi sunulmuştur. Eser, Osmanlı, Rus ve İran arşivlerinin mukayeseli olarak incelenmesine sunduğu katkı bakımından değerlendirilmiştir. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• İran-Rusya İlişkileri
• Safevîler
• Kaçarlar
• Arşiv Belgeleri
• Diplomasi Tarihi

Documents of Iran and Russia Relations from the Safavids to the Qajars, trans. Rahim and Behruz Moselmaniyan Kobadyani, ed. E. Hüseyin Ahmedi

Öz

This study presents a review and content analysis of the book titled Documents of Iran and Russia Relations from the Safavids to the Qajars, which was translated into Persian by Rahim and Behruz Moselmaniyan Kobadyani and edited by E. Hossein Ahmedi in Tehran in 2008. The volume contains the original texts and Persian translations of 121 Russian archival documents, consisting of letters, decrees, and reports written between 1720 and 1820, spanning from the Safavid era to the Qajar period. The review initially outlines the historical background of Iran-Russia diplomatic relations, covering the Safavid, Nader Shah (Afshar), and Qajar periods. Subsequently, a chronological list of these archival records is provided, reflecting the struggles for dominance over the Caspian Sea and the Caucasus, commercial privileges, silk trade, and the regional political alliances of the era. The significance of the work is evaluated in terms of its contribution to the comparative analysis of Ottoman, Russian, and Iranian archives. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Iran-Russia Relations
• Safavids
• Qajars
• Archival Documents
• Diplomatic History

Kaynakça

1. Bahtiyarî, Said, Atlas-Gîtâşinâsî Ostanhâ-yı İran, Kartografi ve Coğrafya Müessesesi, Tahran, 2008.
2. Dinmuhammed, Ametbek, "515. Yıldönümünde İran-Rusya İlişkileri", 29 Mart 2017, https://ankasam.org/515-yildonumunde-iran-rusya-iliskileri/, erişim: 21.12.2020.
3. Kafkasyalı, Ali, İran Türk Edebiyatı Antolojisi, C. I-VI, Atatürk Üniversitesi Yay, Erzurum, 2002.
4. Keremi, Cihangir, "İran ve Rusya Tarih Sürecinde, Güvenilir Muhit ve Birlik ya Tahdit Konusu", Fesil Name-i Tarih-i Revabet-i Harici, XIX. yıl, sy. 75, Tahran, 2018.
5. Togan, Ahmet Zeki Velidî, "Azerbaycan" maddesi, İslâm Ansiklopedisi, 5. baskı, c. II, MEB Yay, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Eskişehir, 1997.