Hukuk-ı Ticaretin Tekevvünü (1923)

Öz

Bu çalışmada, Türk ticaret hukuku tarihi ve bürokrasisi açısından önemli bir figür olan, eski Ticaret Müdür-i Umumîsi ve milletvekili Mehmed Vehbi Sarıdal'ın (1886-1969) Ağustos 1923 tarihli Ceride-i Adliye dergisinde yayımlanan "Hukuk-ı Ticaretin Tekevvünü" adlı makalesi Latin harflerine aktarılarak sunulmaktadır. Sarıdal, çalışmasında ticaret hukukunun doğuşunu, gelişimini ve modern ticaret kanunlarının ortaya çıkış süreçlerini iktisadi hayat şartlarıyla ilişkili olarak ele almaktadır. İlk çağlarda ticaretin örf ve teamüllerle yönetildiğini, İslam hukukunun kurumsallaştığı dönemlerde ise ticarete has müstakil bir hukukun bulunmayıp bu alanın genel medeni muamelat kapsamında değerlendirildiğini belirtmektedir. Orta Çağ Avrupası ve özellikle İtalya şehir devletlerindeki lonca ve konsül mahkemeleri tatbikatıyla ticaret hukukunun bağımsız ve istisnai bir alan olarak tekevvün ettiğini vurgulamaktadır. Yazar ayrıca, 19. yüzyıldan itibaren dünyadaki ticaret kanunlarını; Fransız sistemini esas alanlar, Alman sistemini esas alanlar, her iki sistemi mezcedenler ve İsviçre borçlar kanunu gibi kendine has nitelik taşıyanlar olmak üzere dört gruba ayırarak mukayeseli bir analiz sunmakta ve Osmanlı-Türk ticaret mevzuatının bu sistemler içindeki yerini tartışmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Mehmed Vehbi Sarıdal
• Ticaret Hukuku Tarihi
• Mukayeseli Ticaret Hukuku
• Fransa Ticaret Kanunu
• Alman Ticaret Kanunu
• Ceride-i Adliye

The Genesis of Commercial Law (1923)

Öz

This study presents the transliteration of the article titled "The Genesis of Commercial Law," written by Mehmed Vehbi Saridal (1886-1969), a prominent figure in Turkish commercial law history, bureaucracy, and a former Member of Parliament, published in the journal Ceride-i Adliye in August 1923. In his article, Saridal analyzes the birth, evolution, and systematization of commercial law in close connection with the economic conditions of society. He points out that while trade in antiquity was governed by customs, early Islamic jurisprudence did not establish a separate commercial code, subsuming trade relations under the general rules of civil transactions (muamalat). He emphasizes that commercial law emerged as an independent and exceptional legal field during the Middle Ages in Europe, specifically through the practices of guild and consular courts in Italian city-states. Furthermore, the author presents a comparative classification of 19th-century commercial codes into four groups: those based on the French model, those based on the German model, those blending both systems, and those possessing a unique integrated character (such as the Swiss Federal Code of Obligations), while examining the position of the late Ottoman-Turkish commercial legislation within this global context. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Mehmed Vehbi Saridal
• History of Commercial Law
• Comparative Commercial Law
• French Commercial Code
• German Commercial Code
• Ceride-i Adliye

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Mehmed Vehbi Sarıdal, "Hukuk-ı Ticaretin Tekevvünü", Ceride-i Adliye, Sayı 13-15, Ağustos 1339 (1923).
3. Oscar Borchardt, Die Handelsgesetze Des Erdballs, Berlin, 1909-1912.