Hukuk Reformu Metinleri 20: Droit ile Usûl-i İslâmiyeyi Cem' - Ali Suavi'nin Duruva: İlm-i Usûlü'l-Hukuku (1870)

Öz

Çağdaş Türk düşüncesinin öncü isimlerinden Ali Suavi'nin (1839-1878), Paris'te çıkardığı Ulûm Gazetesi'nde yayımlanan "Duruva: İlm-i Usûlü'l-Hukuk" başlıklı yazısı, "hukuk"un bir disiplin olarak konu alınıp değerlendirildiği ilk Türkçe metinlerden biridir. Ali Suavi, Fransızların tedvin etmiş olduğu "droit" kavramını "usûlü'l-fıkıh"tan mülhem bir şekilde "ilm-i usûlü'l-hukuk" veya "usûlü'l-hukuk" olarak karşılamıştır. Çalışmada tabii haklar; hayat, ihtiyar (hürriyet), temellük ve müsavat olarak ele alınmakta , Avrupa hukuku ile İslam usulü, hüsün ve kubuhun aklî veya şer'î olması üzerinden mukayese edilmektedir. Bu makale, Hanefî-Mutezilî usulcülerin yaklaşımlarından hareketle modern Batı hukuku ile İslam usulünün uzlaştırılabileceğini savunan tarihi metnin günümüz harflerine aktarılmış çeviriyazısını içermektedir. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Ali Suavi
• Droit
• Usûlü'l-Hukuk
• Tabii Hukuk
• Hüsün ve Kubuh
• İslam Hukuku

Ottoman Legal Reform Texts 20: Uniting Droit with Islamic Jurisprudence - Ali Suavi's Droit: Philosophy of Law (1870)

Öz

Ali Suavi's (1839-1878) article titled "Duruva: İlm-i Usûlü'l-Hukuk", published in the Ulûm Journal in Paris, is one of the earliest Turkish texts where law is analyzed as an academic discipline. Ali Suavi translates the French concept of "droit" as "usûlü'l-hukuk" or "ilm-i usûlü'l-hukuk", drawing terminology from Islamic jurisprudence (usûl al-fiqh). In the text, natural rights are defined as life, free will (liberty), property, and equality. He compares European law with Islamic jurisprudence based on the classical theological debate on whether beauty and ugliness (husn and qubh) are rational or textual. This study presents the transliterated full text of this historical article, which argues that modern Western law and Islamic legal theory can be reconciled through Hanefi-Mutezili perspectives. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Ali Suavi
• Droit
• Usûlü'l-Hukuk
• Natural Law
• Husn and Qubh
• Islamic Law

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Ali Suavi. "Duruva: İlm-i Usûlü'l Hukuk". Ulûm Gazetesi, Sayı: 18, 1287/1870, (Paris, Trouville), s. 1065-1082.
3. Çelik, Hüseyin. Ali Suavi ve Dönemi. İstanbul: İletişim Yayınları, 1994.
4. Erdem, Sami. "Ali Suavi'nin Usûl-i Fıkh'a Dair Bir Risalesi: Arabî İbâre Usûlü'l-Fikh Nâm Risalenin Tercümesi". Dîvân, Sayı: 2, 1998, s. 283-296.
5. Gözler, Kemal. "Hukuk Kelimesi Kaç Yaşında? Etimoloji Bize Ne Söyler?". anayasa.gen.tr/hukuk-kac-yasinda.htm (Erişim Tarihi: 31 Temmuz 2019).
6. Ocakoğlu, Ömer Faruk. "Yeni Osmanlıların Tabii Hukuk Anlayışı". 1. Türk Hukuk Tarihi Kongresi Bildirileri, editör Fethi Gedikli, İstanbul: On İki Levha Yayınları, 2014, s. 539-551.
7. Türköne, Mümtaz'er. Siyasî İdeoloji Olarak İslâmcılığın Doğuşu. İstanbul: İletişim Yayınları, 1991.
8. Uçman, Abdullah. "Ali Suâvi". TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr/ali-suavi.