Hukuk Reformu Metinleri 7: Ömer Rıza Doğrul'un 1928 Tarihli The Angora Reform Tercümesi - Türkiye'nin Adlî İnkılabı

Öz

Bu çalışma, II. Meşrutiyet dönemi Adliye Nezareti müşavirlerinden Kont Léon Ostrorog’un Londra Üniversitesi'nde verdiği konferanslara dayanan ve 1927 yılında yayımlanan "The Angora Reform" adlı istisnai eserinin, Ömer Rıza Doğrul tarafından 1928 yılında Vakit gazetesinde yapılan ve hemen hiç bilinmeyen "Türkiye'nin Adlî İnkılabı" başlıklı tefrika tercümesini ele almaktadır. Eser, erken Cumhuriyet dönemi hukuk inkılaplarını tarihsel ve zihniyet temelli bütüncül bir çerçevede değerlendirmektedir. Kont Ostrorog metinde İslâm-Osmanlı hukuk tarihini; fıkıh usulü, ictihad kapısının kapanması, taklid dönemi, şeriat ve laik kanun cereyanlarının rekabeti üzerinden dönemlendirerek analiz etmektedir. Ömer Rıza Doğrul'un akıcı ve yerlileştirici bir dille yaptığı bu tercüme, dönemin siyasi şartları ve inkılap tarihinin mayalandığı zemini anlamak açısından büyük ehemmiyet taşımaktadır. Ayrıca tercümede, dönemin değişen resmi din politikaları ekseninde mütercim tarafından yapılan bazı dikkat çekici sansür ve tasarruflar da bu çalışmada tahlil edilmektedir. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Kont Léon Ostrorog
• Ömer Rıza Doğrul
• The Angora Reform
• Hukuk Reformu
• Adlî İnkılap
• Usul-i Fıkıh
• Medeni Kanun

Ottoman Legal Reform Texts 7: Omer Riza Dogrul's 1928 Translation of The Angora Reform - The Judicial Revolution of Turkey

Öz

This study examines the virtually unknown serial translation titled "The Judicial Revolution of Turkey," published in Vakit newspaper in 1928 by Omer Riza Dogrul, based on Count Leon Ostrorog's exceptional work "The Angora Reform" (1927), which derived from his lectures at the University of London. Ostrorog, a former judicial adviser to the Ottoman Ministry of Justice, evaluates the legal reforms of the early Republican era through a holistic historical and intellectual framework. In his work, Ostrorog analyzes Islamic-Ottoman legal history by periodizing it through Islamic jurisprudence (usul al-fiqh), the closure of the gate of ijtihad, the period of taqlid (imitation), and the competition between divine sharia and secular statutory law. Dogrul's translation, characterized by an elegant and localized language, provides significant insights into the conditions of the period and the foundation of the legal revolution. Furthermore, this study analyzes the remarkable censorship and editorial omissions made by the translator in line with the changing official state-religion policies of 1928. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Count Leon Ostrorog
• Omer Riza Dogrul
• The Angora Reform
• Legal Reform
• Judicial Revolution
• Usul al-Fiqh
• Civil Code

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. "Londra Darülfünunu'nda Türk Hukuk[u] Müderrisliği", Hakimiyet-i Milliye, nr. 1282, 26 Teşrinisâni 1924.
3. "Birkaç Güne Kadar Türkiye'de Adlî İnkılab", Vakit, nr. 3754, 21 Haziran 1928.
4. "Türkiye'nin Adlî İnkılabı" (Tefrika), Vakit, sy. 3756-3773, 3777, 23 Haziran-14 Temmuz 1928.
5. Count Léon Ostrorog. el-Ahkâm es-soulthânîya: Traité de droit public musulman, I-II, Paris, 1901-1906.
6. Ali Adem Yörük. "Giriş ve İlk Metin: Kont Ostrorog'un Kişi Hürriyetleriyle İlgili 1907 Tarihli Raporu", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, sy. 21, 2016 Bahar.
7. Ali Adem Yörük. "Kont Ostrorog'un Adliye Nazırı Manyasizâde Refik Bey'e Sunduğu 6 Şubat 1909 Tarihli Rapor", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, sy. 22, 2016 Güz.
8. Count Léon Ostrorog. le Droit du califat (Introduction, traduction de l'arabe et notes), Paris: Editions Leroux, 1925.

9. Count Léon Ostrorog. The Angora Reform (Three lectures delivered at the centenary celebrations of University College on June 27, 28, 29 1927), London: University of London Press, 1927.
10. Count Léon Ostrorog. Ankara Reformu, (Trc. Yusuf Ziya Kavakçı), İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1972.
11. Mahmud Esad Efendi. Tarih-i İlm-i Hukuk, (Haz. Fethi Gedikli vd.), Ankara: Yetkin Yayınları, 2012.
12. Osman Nuri Ergin. Türkiye Maarif Tarihi, V, İstanbul: Eser Matbaası, 1973.
13. İsmail Kara. Cumhuriyet Türkiyesinde Bir Mesele Olarak İslâm, c. 2, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2018.
14. İsmail Kara. İslâmıcıların Siyasî Görüşleri 2: Hürriyet Müsavat Uhuvvet, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2019.
15. Mustafa İsmet Uzun. "Doğrul, Ömer Rıza", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/dogrul-omer-riza.
16. İstanbul Şehir Üniversitesi, Taha Toros Arşivi, Dosya No: 3-Kont Ostrorog.