Ottoman Legal Reform Texts 6: Three Texts on Ottoman Constitution (Kanun-ı Esasi) in the Shadow of the Discussions on Article 35 (Diran Kelekyan, Affan Osman, Kostaki Vayani)

Öz

This study brings together three historical texts penned during the initial phase of the debates on the famous Article 35 of the Ottoman Constitution (Kanun-ı Esasi) concerning the dissolution of parliament (1910–1912), which were published in Muhamat, the prominent journal of the era. The first text presented is an excerpt by Diran Kelekyan, a veteran figure of the Ottoman press, emphasizing scientific expertise and the role of the Council of State (Şura-yı Devlet) in the lawmaking process rather than political concerns. The second text is a legal analysis by Affan Osman (Çorluluzâde), a lawyer from Istanbul, criticizing the Committee of Union and Progress’s efforts to dissolve the Chamber of Deputies while advocating for legal stability and compliance with societal character. The third text, written by Kostaki Vayani, a former undersecretary of the Ministry of Justice, examines the drawbacks of adopting Western codes directly into Eastern societies through the example of the Siamese Penal Code, underscoring the importance of national/local needs and the educational level of the public in codification. Illuminating the constitutional crisis and legal policy of the period, these three texts shed light on lawmaking procedures and the quest for legal methodology during the late Ottoman modernization. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Ottoman Legal History
• Legislative Methods
• Diran Kelekyan
• Affan Osman
• Kostaki Vayani
• Ottoman Constitution Article 35

Hukuk Reformu Metinleri 6: 35. Madde Tartışmalarının Gölgesinde Kanuna Dair Üç Metin (Diran Kelekyan, Affan Osman, Kostaki Vayani)

Öz

Bu çalışma, Kanun-ı Esasi’nin fesihten bahseden ünlü 35. maddesi üzerindeki tartışmaların ilk evresinde (1910-1912) kaleme alınmış ve dönemin etkili yayın organlarından biri olan Muhamat mecmuasında yayımlanmış üç tarihi metni bir araya getirmektedir. Sunulan ilk metin, Osmanlı basınının kıdemli isimlerinden Diran Kelekyan’ın kanun yapımında siyasi kaygılar yerine bilimsel uzmanlığın ve Şura-yı Devlet’in rolünü öne çıkaran yazısıdır. İkinci metin, İstanbul dava vekillerinden Çorluluzâde Affan Osman’ın İttihat ve Terakki Fırkası'nın Meclis-i Mebusan’ı feshetme çabalarını eleştiren, kanunun istikrarı ile toplumsal emziceye uygunluğunu savunan hukuki tahlilidir. Üçüncü metin ise Adliye Nezareti eski müsteşarı Kostaki Vayani’nin, Siyam (Tayland) Ceza Kanunu örneği üzerinden Batı hukukunun Doğu toplumlarına aynen nakledilmesinin doğuracağı mahzurları inceleyen ve kanunlaştırmada milli/mahalli ihtiyaçlar ile halkın irfan seviyesinin gözetilmesi gerektiğini vurgulayan makalesidir. Dönemin anayasa krizini ve hukuk siyasetini aydınlatan bu üç metin, Osmanlı modernleşme sürecindeki kanun yapma usulleri ve hukuki metodoloji arayışlarına ışık tutmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Hukuk Tarihi
• Kanunlaştırma Usulleri
• Diran Kelekyan
• Affan Osman
• Kostaki Vayani
• Kanun-ı Esasi 35. Madde

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Yörük, Ali Adem, "Hukuk Reformu Metinleri - Giriş", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, sy. 21, 2016 Bahar, s. 83-86.
3. Diran Kelekyan, "Fırkaların Vaziyeti - Tadil-i Kavânîn", Sabah, nr. 8010, 9 Ocak 1912, s. 1.
4. Diran Kelekyan, "Kanunlar Nasıl Hazırlanmalıdır?", Muhamat, nr. 7, 10 Kânun-ı sâni 1328 (23 Ocak 1912), s. 220.
5. Kostaki Vayani, "Kavânîn-i Adliyenin Tadilatı Nasıl İcra Olunmalıdır?", İkdam, nr. 257, 28 Teşrin-i sâni 1910, s. 3.
6. Kostaki Vayani, "Muktebesât: Kavânîn-i Adliyenin Tadilâtı Nasıl İcra Olunmalıdır", Muhamat, nr. 9, 10 Mart 1328 (23 Mart 1912), s. 286-287.
7. Osman Affan, "Kanun Nasıl Yapılır, Nasıl Tadil Edilir?", Muhamat, nr. 7, 10 Kânun-ı sâni 1327 (23 Ocak 1912), s. 217-219.
8. Osman Affan, "Otuz Beşinci Madde Münasebetiyle - Kanun Nasıl Yapılır, Nasıl Tadil Edilir?", Bedâhet, nr. 243-2, 10 Ocak 1912, s. 1.