Roma Hukukunda Soybağının Kurulması

Öz

Soybağı, çocuk ile ana babası arasındaki genetik bağı ifade eder. Bu nedenle tüm toplumlar da olduğu gibi Roma toplumunda da soybağının kurulması, esas olarak kan bağı yoluyla olur. Çocuğun anası ile soybağının kurulması doğum yoluyla; babası ile soybağının kurulması, ana ve baba arasında ius civile'ye göre geçerli bir evlilik bulunması ya da mahkemece verilecek bir babalık hükmü ya da legitimatio adı verilen Roma hukukuna özgü bir yol ile olur. Çocuk ile ana babası arasında soybağının kurulması, Roma hukukunda derhal hısımlık ilişkisi oluşturmaz. Hısımlık ilişkisinin kurulması için çocuğun, baba patria potestas'ı altında olması şarttır. Soybağı ve hısımlık, çocuk ile aile babası arasında karşılıklı reverentia (saygı yükümlülüğü), karşılıklı bakım yükümlülüğü ve karşılıklı miras yükümlülüğü gibi hukuki sonuçlar meydana getirir.

Anahtar Kelimeler

• Soybağı
• hısımlık
• babalık davası
• evlenme
• legitimatio

The Establishment of the Filiation in Roman Law

Öz

Genealogy refers to the genetic bond between the child and his parents. For this reason, as in all societies, the establishment of the genealogy in Roman society is mainly through blood. The birth of the child's mother and the motherhood through birth; the establishment of a paternity with his father, the existence of a valid marriage between the mother and father according to the local civilians, or the provision of a paternity to be given by the court or a way specific to Roman law called legitimatio. The establishment of a genealogy between the child and his parents does not immediately constitute a kinship relation in Roman law. In order to establish the relationship of kinship, the child must be under the patria potestas. Paternity and kinship have legal consequences, such as mutual reverentia between the child and the family, the obligation of mutual care and the obligation of mutual inheritance.

Anahtar Kelimeler

• Paternité
• kinship relation
• paternity case
• marriage
• legitimatio

Kaynakça

1. Accarias, C. Précis De Droit Romain, Contenant avec l'éxposé Des Principes Généreux, Le Texte, La Traduction Et L'Explication Des Institutes De Justinien, 4. édition, corrigé et notablement augmentée, Tome I, Paris, Librairie Cotillon, 1886.
2. Amiable, Louis, "De La Paternité Du Mari En Droit Romain Et Dans L'Ancienne Jurisprudence Française I", Revue Historique De Droit Français Et Etranger, Vol: 8, 1862, s. 5-33.
3. Ayiter, Kudret, Klasik Roma Hukukunda Dos'un Tesisi, Ankara, 1958.
4. Cuq, Edouard, Manuel Des Institutionis Juridiques Des Romains, 2. éd., Revue et Complétée, Paris, Librairie Plon, Librairie Générale De Droit Et De Jurisprudence, 1928.
5. Di Marzo, Salvatore, Roma Hukuku, çeviren: Ziya Umur, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Yayınları, 1959.
6. Dural, Mustafa / Öğüz, Tufan / Gümüş, Mustafa Alper; Türk Özel Hukuku, Cilt: 3, Aile Hukuku, Gözden Geçirilmiş On Üçüncü Bası, İstanbul, Filiz Kitabevi, 2018.
7. Emiroğlu, Haluk, Çalışkan, Yusuf, "Yabancı Hukukun Emsâl Gösterilmesi ve Ius Gentium Teorisi", Prof. Dr. Bilge Öztan'a Armağan, Ankara, Turhan Kitabevi, 2008.
8. Emiroğlu, Haluk, Roma Hukukunda Kadının Durumu, Ankara, 2003.

9. Feyzioğlu, Feyzi Necmeddin, Aile Hukuku, Yeniden Gözden Geçirilmiş Genişletilmiş 3. Baskı, Baskıyı hazırlayanlar: Cumhur Özakman/Enis Sarıal, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1986.
10. Gaudemet, Jean, "Roma İmparatorluğunda Kadının Hukuki Durumu", (çev. Bülent Tahiroğlu), Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, Yıl 6, Sayı 9, 1972.
11. Goutelle, De La Lutte Entre L'Agnation Et La Cognation A Propos Du S. C. Tertullien, Thèse Caen, 1934.
12. Günal, A. Nadi, "Roma Hukukunun Temel Kriterleri", Prof. Dr. Fikret Eren'e Armağan, Yetkin Yayınları, Ankara, 2006.
13. Hegnauer, Cyril, Droit Suisse Et De La Famille (art. 328- art. 329 CCS,) Adaptation Française par Bernard Schneider, Berne, Editions Staempfli &Cie SA 1990.
14. Iustinianus Institutiones, Türkçe Metin: Ziya Umur, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Yayınları, 1968.
15. İpek, Nurcan, "Roma Hukukunda Hısımlık", MÜHF-HAD, Cilt 21, Sayı 1, s. 167-203.
16. Karadeniz Çelebican, Özcan, Roma Hukuku, Tarihi Giriş- Kaynaklar- Genel Kavramlar- Kişiler Hukuku- Hakların Korunması, Yeni Medeni Kanun'a Uyarlanmış On Yedinci Basım, Ankara, Turhan Kitabevi, 2014.
17. Kochaker, Paul / Ayiter, Kudret, Modern Özel Hukuka Giriş Olarak Roma Özel Hukukunun Ana Hatları, İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 1993.
18. Kudret Ayiter, Roma Hukuku Dersleri, Aile Hukuku, Ankara, 1960.
19. Monier, Raymond, Manuel Elémentaire De Droit Romain, Tome I, Introduction historique, Les Sources, La Procédure, Les Personnes, Les Droits Réels, Les Successions, 6. edition, revue et complétée, Editions Domat Montchrestien, 1947.
20. Oğuzman, Kemal / Dural, Mustafa, Aile Hukuku, Üçüncü Bası, İstanbul, Filiz Kitabevi, 2001.
21. Petit, Eugène, Traité Elémantaire De Droit Romain, 9. éd., Paris, Librairie Arthur Rousseau, 1925.
22. Schwarz, Andreas B. "Evlilik Dışı Çocuklar Meselesi", 1943-1944 Üniversite Konferanslarından Ayrı Bası, İstanbul, 1945.
23. Somer, Pervin, "Dar Anlamda Roma Aile Hukukunun Esasları", Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2002/2.
24. Tahiroğlu, Bülent / Erdoğmuş, Belgin, Roma Hukuku, Tarihi Giriş- Hukuk Tarihi- Genel Kavramlar- Usul Hukuku, Onuncu Basım, Der Yayınları, İstanbul, 2014.
25. Tekinay, Selahattin Sulhi, Türk Aile Hukuku, Yedinci Baskı, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1990.
26. Umur, Ziya, Roma Hukuku Lügatı, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Yayınları, 1983.
27. Umur, Ziya, Roma Hukuku, Tarihi Giriş- Kaynaklar- Umumi Mevhumlar- Hakların Himayesi, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1984.
28. Z. S. Güneş Ceylan, Roma Hukukunda Evlenme (Matrimonium), Ankara, Yetkin Yayınları, 2010.