Darülfünun Hukuk Fakültesi Müderrislerinden Walther Schoenborn’un Almanya’daki Hukuk Eğitimine Dair Bir Yazısı

Öz

Bu çalışma, I. Dünya Savaşı döneminde Osmanlı Devleti'ne gelen Alman hukuk profesörlerinden Walther Schoenborn tarafından kaleme alınan ve 1917 (1333) yılında Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası'nda yayımlanan "Alman İmparatorluğunda Hukuk İmtihanlarının Suret-i İcrası" başlıklı makalenin metnini esas alan bir araştırma notudur. Metinde, 20. yüzyılın başında Alman İmparatorluğu'nda ve özellikle Prusya hükümeti bünyesinde uygulanan hukuk eğitimi sistemi, adli ve idari mesleklere hazırlık süreçleri ile akademik ve mesleki sınavların yapılış usulleri detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu kapsamda, hâkimlik ve devlet memurluğu için zorunlu olan birinci ve ikinci devlet sınavları (hukuk imtihanları), bu sınavların tahriri ve şifahi aşamaları, sınav komisyonlarının yapısı, doktora (doktorluk) imtihanlarının icrası, öğrencilerin ders seçimindeki serbestisi, pratik/amelî derslerin önemi ve tatil dönemlerinin eğitimdeki işlevi ele alınmaktadır. Makalede ayrıca, Alman hukuk eğitimi sisteminin hafızaya dayalı sınavlar ve serbestlik gibi yönlerden doğurduğu fayda ve mahzurlar mukayeseli bir felsefi yaklaşımla değerlendirilmektedir. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Walther Schoenborn
• Alman İmparatorluğu
• Hukuk Eğitimi
• Devlet Sınavları
• Doktora İmtihanı
• Prusya Hukuku
• Darülfünun Hukuk Fakültesi

An Essay by Walther Schoenborn, Professor at the Darülfünun Faculty of Law, on Legal Education in Germany

Öz

This study is a research note based on the article titled "Alman İmparatorluğunda Hukuk İmtihanlarının Suret-i İcrası" (The Execution Method of Law Examinations in the German Empire), written by Walther Schoenborn, one of the German law professors who came to the Ottoman Empire during World War I, and published in the Journal of Darülfünun Faculty of Law in 1917 (1333). The text provides a comprehensive analysis of the legal education system, preparation processes for judicial and administrative professions, and the procedures of academic and professional examinations within the German Empire, particularly under the Prussian regulations at the beginning of the 20th century. Within this framework, the first and second state examinations required for judgeship and civil service, the written and oral stages of these exams, the composition of examination commissions, the execution of doctoral examinations, the academic freedom of students in choosing courses, the significance of practical courses, and the function of vacation periods in education are thoroughly evaluated. Furthermore, the study comparatively discusses the advantages and disadvantages of the German legal education model in terms of memory-based examinations and academic liberty. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Walther Schoenborn
• German Empire
• Legal Education
• State Examinations
• Doctoral Examination
• Prussian Law
• Darülfünun Faculty of Law

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu, "Ankara Hukuk Fakültesinin Kuruluş ve İlk Yılları", Ankara Hukuk Fakültesi 40. Yıl Armağanı, Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1966, s. 1-52.
3. Ahmet Mumcu, Ankara Adliye Hukuk Mektebi'nden Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne 1925-1975: Ankara Hukuk Fakültesinin Yarım Yüzyıllık Tarihi, Ankara, Sevinç Matbaası, 1977.
4. Gülnihal Bozkurt, "Türkiye'de Hukuk Öğretiminin Tarihçesi", Hukuk Öğretimi Sempozyumu, Ed. Adnan Güriz, Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1993, s. 56-69.
5. Mehmet Tevfik Özcan, "İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinin Kurumsallaşmasının Tarihçesi", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası (İÜHFM), LXI/1-2, 2003, s. 85-174.
6. Ali Adem Yörük, "Mekteb-i Hukuk'un Kuruluşu ve Faaliyetleri (1878-1900)", Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2008 (yayınlanmamış yüksek lisans tezi).
7. Fethi Gedikli, "İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ne Zaman Kuruldu?", İÜHFM, LXIX/1-2, 2011, s. 91-104.
8. Mehmed Nâzım, Mekteb-i Hukuk Günlerim, Haz.: Ali Adem Yörük, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2012.

9. Emre Dölen, İstanbul Darülfünunu'nda Alman Müderrisler (1915-1918), İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2013, s. 272-288.
10. Walther Schoenborn, "Belçika bî-taraflığı", Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, Sy. 3, Mayıs 1332 (1916), s. 225-255 (trc. Leon Şönmann).
11. Muhammed Fazıl Baş, "İkinci Meşrutiyette Bir Alman Müderris: Friedrich Hoffmann'ın Türkiye'de Hukuk ve İktisat Öğretimi Üzerine Düşünceleri", İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 36/1, 2016, s. 249-272.
12. Walther Schoenborn, "Alman İmparatorluğunda Hukuk İmtihanlarının Suret-i İcrası", Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, Sy. 7, Mart 1333 (1917), s. 669-686 (trc. Zekeriya Mazlum).
13. Walther Schoenborn, "Vom englischen Parlamentarismus. II. Der Premierminister", Osmanicher Lloyd, 20 Kasım 1917.
14. Walther Schoenborn, "Düşman Sefain-i Ticariyesinin Hakk-ı Mukavemeti", Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, Sy. 9, Temmuz 1333 (1918), s. 667-687 (trc. Leon Şönmann).
15. Akgün Bilgin, Almanya'da Hukuk Eğitimı ve Yargı Örgütü, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2018.