Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Kanunlarından 1840 ve 1851 Tarihli Kanunların İncelenmesi

Öz

Bu makalede Tanzimat devri ceza kanunlarından 1840 (1256) tarihli Ceza Kanunnamesi ve bu kanunun eksikliklerini ortadan kaldırmak gayesiyle çıkarılan 1851 (1267) tarihli Kanunu Cedit incelenmektedir. Sistemleri aynı olan her iki kanundan 1840 tarihli Ceza Kanunnamesinde suç genel teorisine ait hiçbir hükme rastlanılmamasına rağmen Kanunu Cediťte (1267) sınırlı da olsa suç genel teorisiyle ilgili bazı hükümlere yer verilmiştir. İncelenen bu iki kanun her ne kadar bugünün ceza kanunlarıyla mukayese edildiğinde gerek suç sayısının azlığı, gerek cezaya ilişkin hükümlerin noksanlığı ve gerek suç teorisiyle ilgili hükümlerin yetersizliği nedenleriyle ihtiyaçları tatmin etmekten uzak olmakla birlikte, yine de ülkemizde suç ve cezaların kanuniliği, şahsiliği ve cezaların eşitliği prensiplerine yer vermişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Ceza Kanunnamesi
• Kanunu Cedit
• Tanzimat Devri Ceza Kanunları

Examination of the Ottoman Criminal Codes Dated 1840 and 1851 in Tanzimat Era

Öz

In this article, criminal codes of Tanzimat Era, "Ceza Kanunnamesi" (Criminal Code) dated 1840 (1256), and "Kanunu Cedit" dated 1851 (1267) which was enacted in order to eliminate the deficiencies of this code are examined. These two codes have the same systematics however "Ceza Kanunnamesi" (Criminal Code) dated 1840 does not contain any provision about general theory of crime whereas some provisions of general theory of crime, albeit limited, are included in "Kanunu Cedit". Although these two codes are far from satisfying the needs due to the lack of provisions related to the criminal theory, the lack of provisions related to the criminal theory and the limited quantity of crimes when compared to today's criminal law, the codes include the principle of legality and personality.

Anahtar Kelimeler

• Ceza Kanunnamesi (Criminal Code)
• Kanunu Cedit
• Criminal Codes in Tanzimat Era

Kaynakça

1. Artuk, M. Emin - Gökcen, Ahmet - Alşahin, M. Emin - Çakır, Kerim, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 12. Baskı, Ankara 2018.
2. Aydın, M. Akif, "Osmanlı Ceza Hukuku", Osmanlı Devleti'nde Hukuk ve Adalet, İstanbul, 2. Baskı, 2014.
3. Bouzat, Pierre - Pinatel, Jean, Traité de droit pénal et de criminologie, Tome I. Droit pénal général par Pierre Bouzat, 2. Edition, Paris, 1970.
4. Bozkurt, Gülnihal, Batı Hukukunun Türkiye'de Benimsenmesi, 2. Baskı (Tıpkıbasım), Ankara, 2010.
5. Constant, Jean, Traité élémentaire de droit pénal. Principes généraux du droit pénal positif belge, Tome II, Les peines et les mesures de sureté, Liège, 1966.
6. Dönmezer, Sulhi - Erman, Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Genel Kısım, Cilt I, 11. Bası, İstanbul, 1994.
7. Gökcen, Ahmet, Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Kanunları ve Bu Kanunlardaki Ceza Müeyyideleri, İstanbul, 1989.
8. H. Donnedieu de Vabres, Traité de droit criminel et de législation pénale comparée, 3. Edition, Paris 1947.

9. Kantar, Baha, Ceza hukuku, Başlangıç, Ankara, 1937.
10. Kuran, Ercüment, "Tanzimat Döneminde Osmanlı Devleti'nde Adli Islahat", Yeni Türkiye Yargı Reformu Özel Sayısı, Y: 2, S. 10, Ankara, 1996.
11. Merle, Roger - Vitu, André, Traité de droit criminel, Tome I, 7. Edition, Paris 1997.
12. Şentop, Mustafa, Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Hukuku, İstanbul, 2004.
13. Taner, Tahir, Ceza Hukuku Umumi Kısım, 3. Basım, İstanbul, 1953.
14. Taner, Tahir, "Tanzimat Devrinde Ceza Hukuku", in: Tanzimat I, İstanbul, 1940.
15. [Velidedeoğlu], Hıfzı Veldet: "Kanunlaştırma Hareketleri ve Tanzimat", in: Tanzimat I, İstanbul, 1940.
16. Vidal, Georges - Magnol, Joseph, Cours de droit criminel et de science pénitentiaire, Tome I, Droit pénal général-Science pénitentiaire, 9. Edition, Paris 1949.
17. Yaşar, Osman - Gökcan, Hasan Tahsin - Artuç, Mustafa, Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 2. Baskı, 1. Cilt (Md. 1-44), Ankara, 2014.