Ahmed Midhat'ın Kaleminden Kanun-ı Esasi'nin İlk Şerhi: "Kanun-ı Esasi Hakkında Bir İki Söz"

Öz

Edebiyat tarihimizin ve modernleşme dönemi Osmanlı-Türk düşüncesinin başta gelen isimlerinden biri olan Ahmed Midhat Efendi, 1870'lerin ilk yarısından itibaren hukuk sahasıyla da yakından ilgilenmiş ve bu alanda önemli metinlere imza atmıştır. Bu çalışma, Ahmed Midhat Efendi'nin İttihad gazetesinde 25 Aralık 1876 ile 15 Ocak 1877 tarihleri arasında altı bölüm halinde yayımlanan "Kanun-ı Esasi Hakkında Bir İki Söz" başlıklı yazı dizisinin çeviriyazısını bir araya getirmektedir. Kanun-ı Esasi'nin ilanından hemen sonra kaleme alınan bu yazı dizisinde, anayasanın ilk otuz altı maddesi teker teker ele alınarak şerhedilmektedir. Bu yönüyle metin, Kanun-ı Esasi üzerine yapılan ilk anayasa şerhi olma özelliğini taşımakta ve II. Meşrutiyet döneminde gelişen anayasa literatürüyle karşılaştırma imkânı sunarak erken dönem hukuki ve siyasi tartışmalara ışık tutmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Ahmed Midhat Efendi
• Kanun-ı Esasi
• Anayasa Şerhi
• İttihad Gazetesi
• Osmanlı Hukuk Tarihi

The First Commentary on the Kanun-i Esasi by Ahmed Midhat: "A Few Words About the Kanun-i Esasi"

Öz

Ahmed Midhat Efendi, one of the prominent figures of Turkish literary history and Ottoman-Turkish thought during the modernization period, was also closely interested in the field of law from the first half of the 1870s and authored significant texts in this area. This study compiles the transliteration of the six-part article series titled "A Few Words About the Kanun-i Esasi", which was published in the Ittihad newspaper between December 25, 1876, and January 15, 1877. Written immediately after the proclamation of the Kanun-i Esasi, this series commentaries on the first thirty-six articles of the constitution one by one. In this respect, the text holds the distinction of being the first commentary on the Kanun-i Esasi, shedding light on early legal and political debates while offering a comparative perspective against the constitutional literature that emerged during the Second Constitutional Era. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Ahmed Midhat Efendi
• Kanun-i Esasi
• Constitutional Commentary
• Ittihad Newspaper
• Ottoman Legal History

Kaynakça

1. Ahmed Midhat, "Kanun-ı Esasi Hakkında Bir İki Söz", İttihad, nr. 110, 9 Zilhicce 1293/13 Kanun-ı evvel 1292, s. 1; nr. 111, 10 Zilhicce 1293/14 Kanun-ı evvel 1292, s. 1; nr. 112, 13 Zilhicce 1293/18 Kanun-ı evvel 1292, s. 1; nr. 119, 23 Zilhicce 1293/27 Kanun-ı evvel 1292, s. 1-2; nr. 124, 29 Zilhicce 1293/2 Kanun-ı sâni 1292, s. 1-2; nr. 125, 30 Zilhicce 1293/3 Kanun-ı sâni 1292, s. 1-2.