A Zimmi: "Let my wife be divorced from me three times": The Use of the Ottoman Kadi Courts by Zimmis for Family Law Issues

Öz

This essay aims to submit some examples regarding disputes arised from zimmi-zimmi marriages and solved by sharia courts. Several explanations can be put forward on why Ottoman Jews and Christians voluntarily chose to bring their family and personal legal problems before the Muslim court. This article is based primarily upon the records of the proceedings of several Istanbul courts.

Anahtar Kelimeler

• Zimmi
• Ottoman law
• family law
• kadi
• kadi sicills

Bir Zimmi: "Karım Benden Üç Talakla Boş Olsun": Zimmilerin Aile Hukuku Sorunları İçin Osmanlı Kadı Mahkemelerini Kullanması

Öz

Bu çalışmanın temel amacı zimmi karı kocadan kurulu evliliklerden doğan uyşmazlıkların şeriye mahkemesine taşınmasıdır. Osmanlı Yahudi ve Hristiyan tebaasının zorunlu olmadıkları halde iradi olarak aile hukukuna ilişkin hukuki uyuşmazlıklarını kadı mahkemesine sunmaları hususunda birkaç açıklama getirilebilir. Bu çalışma temel olarak İstanbul şeriye mahkemesi kararlarına dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Zimmi
• Osmanlı hukuku
• aile hukuk
• kadı
• kadı sicilleri

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Al-Qattan, Najwa, "Dhimmīs in the Muslim Court: Legal Autonomy and Religious Discrimination", International Journal of Middle East Studies, vol. 31 (1999), pp. 429-444.
3. Aydın, M. Akif, "Osmanlı Hukukunda Nikâh Akitleri", The Journal of Ottoman Studies, vol. 3 (1982), pp. 1-12.
4. Cohen, Amnon, A World within: Jewish Life as Reflected in Muslim Court Documents from the Sijill of Jerusalem: (XVIth Century), vol. I-II, Philadelphia: University of Pennsylvania, 1994.
5. Cohen, Amnon, Jewish Life under Islam, Jerusalem in the Sixteenth Century, Cambridge: Harvard University, 1984.
6. Çiçek, Kemal, "Cemaat Mahkemesinden Kadı Mahkemesine Zimmilerin Yargı Tercihi", in Pax Ottomana: Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat Göyünç, ed. Kemal Çiçek, Haarlem-Ankara: SOTA, Yeni Türkiye 2001, s. 31-49.
7. Gradeva, Rossitsa, "Orthodox Christians in the Kadi Courts: The Practice of the Sofia Sheriat Court, Seventeenth Century", Islamic Law and Society, vol. 4 No. 1 (1997), pp. 37-69.
8. İnalcık, Halil, "Ottoman Archival Materials on Millets", in Christians and Jews in the Ottoman Empire, ed. B. Braude, B. Lewis, c. I, New York: Holmes-Meier Publishers, 1982, s. 437.

9. İstanbul Kadı Sicilleri Bâb Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H. 1077/M.1666-1667), Rıfat Günalan, Mehmet Akman, İstanbul: İSAM 2011.
10. İstanbul Kadı Sicilleri Bâb Mahkemesi 46 Numaralı Sicil (H. 1096-1097/M.1685-1686), S. Atay, M. Akman and others, İstanbul: İSAM 2011.
11. İstanbul Kadı Sicilleri Bâb Mahkemesi 54 Numaralı Sicil (H. 1102/M.1691), Hüseyin Kılıç, Mehmet Akman and others, İstanbul: İSAM 2011.
12. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 19 Numaralı Sicil (H. 1028-1030/M.1619-1620), Y. Karaca, R. Erol, M. Akman, İstanbul: İSAM 2011.
13. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 37 Numaralı Sicil (H. 1047-/M.1637-1638), S. Kahriman, M. Akman and others, İstanbul: İSAM 2011.
14. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 49 Numaralı Sicil (H. 1054-/M.1644), A. S. Adıgüzel, Z. Trabzonlu, T. Özcan, İstanbul: İSAM 2011.
15. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 61 Numaralı Sicil (H. 1065-1066/M.1655), Baki Çakır, Tahsin Özcan, İstanbul: İSAM 2011.
16. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 82 Numaralı Sicil (H. 1081/M.1670-1671), T. Mert, R. Günalan, M. Akman, İstanbul: İSAM 2011.
17. İstanbul Kadı Sicilleri Eyüb Mahkemesi (Havass-ı Refia) 90 Numaralı Sicil (H. 1090-1091/M.1679-1680), Fuat Recep, Mehmet Akman, İstanbul: İSAM 2011.
18. İstanbul Kadı Sicilleri Galata Mahkemesi 90 Numaralı Sicil (H. 1073-1074/M.1663), F. Recep, S. Kahriman, M. Akman, İstanbul: İSAM 2012.
19. İstanbul Kadı Sicilleri Hasköy Mahkemesi 5 Numaralı Sicil (H. 1020-1053/M.1612-1643), Baki Çakır and others, İstanbul: İSAM 2011.
20. İstanbul Kadı Sicilleri Hasköy Mahkemesi 10 Numaralı Sicil (H. 1085-1090/M.1674-1679), Tahsin Özcan, İstanbul: İSAM 2011.
21. İstanbul Kadı Sicilleri İstanbul Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H. 1027/M.1618), Y. Karaca, M. Akman and others, İstanbul: İSAM 2010.
22. İstanbul Kadı Sicilleri İstanbul Mahkemesi 18 Numaralı Sicil (H. 1086-1087/M.1675-1676), Salih Kahriman, M. Akman and others, İstanbul: İSAM 2010.
23. İstanbul Kadı Sicilleri Rumeli Sadâreti Mahkemesi 80 Numaralı Sicil (H. 1057-1059/M.1647-1649), F. Recep, R. Erol, M. Akman, İstanbul: İSAM 2011.
24. İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi 5 Numaralı Sicil (H. 930-936/M.1524-1530), Y. Dağdaş, Z. Berktaş, İstanbul: İSAM 2010.
25. İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi 9 Numaralı Sicil (H. 940-942/M.1534-1536), Kenan Yıldız, İstanbul: İSAM 2010.
26. İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi 84 Numaralı Sicil (H. 999-1000/M.1590-1591), R. Günalan, M. Canatar, M. Akman, İstanbul: İSAM 2010.
27. Jennings, Ronald J., "Divorce in the Ottoman Sharia Court of Cyprus, 1580-1640", Studia Islamica, no. 78 (1993).
28. Kenanoğlu, Macit, Osmanlı Millet Sistemi: Mit ve Gerçek, 2nd edition, İstanbul: Klasik, 2007.