Seyyid Haşim Bey'in "İslam Hukuku - Hükmi Şahsiyet" Adlı Makalesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Seyyid Haşim Bey'in tüzel kişiliğin mahiyetine ilişkin kaleme aldığı makalenin yazı çevrimini araştırmacıların istifadesine sunmaktır. Haşim Bey 1914 yılında neşrettiği bu makalede, tüzel kişilik mefhumu hakkında 19. asırda Batı'da yoğun biçimde tartışılmış olan teorileri değerlendirmiştir. Makale, Türk hukukunda tüzel kişiliği teorik çerçevede tartışmaya açması bakımından değerlidir. Bu çalışmada söz konusu yazı çevriminden evvel bir giriş de yazılmıştır. Giriş yazısında tüzel kişilik mefhumu ve bu mefhuma ilişkin Türk hukukçuların görüşleri, Haşim Bey'in makalesi ile birlikte değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tüzel kişi/lik
• tüzel kişi/lik teorileri
• Seyyid Haşim Bey
• İslam hukuku

Seyyid Haşim Bey's "Islamic Law - Legal Personality" Article

Öz

The purpose of this study is to offer the transcription of Seyyid Haşim Bey's article regarding the concept of legal personality, for the researcher's interests. In this article published in 1914, Haşim Bey evaluated these intensively discussed theories about concept of legal personality in 19th century in the West. The article is crucial for bringing theoretical framework to legal personality into discussion in the Turkish legal system. Moreover, an introduction has also been given before the mentioned transcription. During introduction text, the concepts of legal personality and Turkish jurists' legal opinions on mentioned subject have been evaluated along Haşim Bey's article.

Anahtar Kelimeler

• Legal persona/lity
• legal personality theories
• Seyyid Haşim Bey
• Islamic law

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Seyyid Haşim Bey, "İslam Hukuku - Hükmi Şahsiyet 1", İslam Mecmuası, sy. 4, 28 Rebiü'l-âhir 1332 / 13 Mart 1330 [26 Mart 1914], s. 101-104.
3. Seyyid Haşim Bey, "İslam Hukuku - Hükmî Şahsiyet 2", İslam Mecmuası, sy. 5, 13 Cemaziye'l-evvel 1332 / 27 Mart 1330 [9 Nisan 1914], s. 130-133.
4. Seyyid Haşim Bey (Ahmed Esad Arsebük ile birlikte), "Akd ve İn'ikad", Ceride-i Adliye, sy. 28 (1326), s. 1343-1348.
5. Seyyid Haşim Bey, "Hukuk'a Bir Nazar", Bilgi Mecmuası, sy. 3 (1329), s. 283-292.
6. Seyyid Haşim Bey, "Vahdet-i Kaza Meselesi", Hukuk Mecmuası, sy. 1 (1331), s. 1-6 ve Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, sy. 10 (1333), s. 787-792.
7. Seyyid Haşim Bey, "Kanunların Neshinden Mütevellit Mesâil", Hukuk Mecmuası, sy. 1 (1331), s. 52-60.
8. Seyyid Haşim Bey, "Jhering Hukukun Usulünde Nasıl Bir Tahavvül Yaptı?", Hukuk Mecmuası, sy. 3-4 (1331), s. 197-215.

9. Seyyid Haşim Bey, "Hukukun Tekâmülü", Hukuk Mecmuası, sy. 3-4 (1331), s. 216-227.
10. Seyyid Haşim Bey, "Adliye Encümeni Mazbatası", Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, sy. 10 (1333), s. 792-803.
11. Mahmud Esad Kalıpçı, "Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, sy. 10 (2010).
12. H. Cahit Oğuzoğlu, Eski ve Yeni Telâkkilere Göre Hükmî Şahsiyet, Hapisane Matbaası, Ankara 1937.
13. Esat Arsebük, Medeni Hukuk, Tan Matbaası, 1938.
14. Sıddık Sami Onar, Hauriou'nun Müessese Nazariyesinin İzahı ve Bazı Müesseselerimize Tatbiki, Hukuk İlmini Yayma Kurumu'nun Konferanslar Serisi: 66, Yeni Cezaevi Matbaası, Ankara 1941.
15. Ferit H. Saymen, Medeni Hukukumuzda Hükmi Şahıslar, Üniversite Kitabevi, İstanbul 1944.
16. Sabri Şakir Ansay, Hukuk Tarihinde İslam Hukuku, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 3. Bası, Ankara 1958.
17. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Türk Medeni Hukuku, C. 1, Cüz 2: Şahsın Hukuku, İstanbul 1960.
18. H. Cahit Oğuzoğlu, Medeni Hukuk I: Şahsın Hukuku, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., 5. bs., Ankara 1963.
19. Bülent Köprülü, Medeni Hukukta Tüzel Kişiler, İstanbul 1967.
20. Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuk-ı İslamiye ve Istılahat-ı Fıkhiye Kamusu, c. 6, Bilmen Yay., İstanbul 1970.
21. Ergun Özsunay, Medeni Hukukumuzda Tüzel Kişiler, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., İstanbul 1978.
22. Hüseyin Hatemi, Medeni Hukuk Tüzelkişileri I, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., İstanbul 1979.
23. M. Akif Aydın, "Batılılaşma", DİA, c. V, s. 162-167, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul 1992.
24. Teoman Akünal, Türk Medeni Hukukunda Tüzel Kişiler, İstanbul 1995.
25. Murteza Köse, "İslam Hukuku ve Modern Hukuka Göre Tüzel Kişilik", Ekev Akademi Dergisi, C. 1, sy. 2, s. 221-230, Ankara 1998.
26. Aydın Zevkliler, Medeni Hukuk, 6. bs., Seçkin Yay., Ankara 1999.
27. Hasan Hayri Çırak, İslam Hukukunda Hükmi Şahsiyet (Tüzel Kişilik), (Yayınlanmamış doktora tezi), Erzurum 2001.
28. Necip Bilge, Hukuk Başlangıcı, 22. bs., Turhan Kitabevi, Ankara 2007.
29. Doruk Gönen, Tüzel Kişilerde Kişilik Hakkı ve Korunması, On İki Levha Yay., İstanbul 2011.
30. M. Kemal Oğuzman / Özer Seliçi / Saibe Oktay-Özdemir, Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler), 12. bs., Filiz Kitabevi, İstanbul 2012.
31. Timur Kuran, Yollar Ayrılırken, Çev.: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2012.
32. Karakoç Serkiz, Kavanin-i Cedide Külliyatı, İstanbul, tab-ı sânî.