Nelly Hanna, Osmanlı Kahire’sinde Tüccar Olmak (çev. Deniz Öktem)

Öz

Bu çalışma, Nelly Hanna'nın Ortadoğu iktisat ve kültür tarihi alanındaki önemli bir boşluğu dolduran "Osmanlı Kahire'sinde Tüccar Olmak" (Making big money in 1600: The life and times of Ismaʻil Abu Taqiyya, Egyptian merchant) adlı eserinin bir kitap incelemesidir. Eserde, 16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın başlarında Kahire'de şehbenderü't-tüccâr olan İsmail Ebu Takiyye'nin kırk yıllık ticari faaliyetleri ve yaşamı, doğrudan Kahire mahkeme kayıtları (şer'iyye sicilleri) esas alınarak mercek altına alınmaktadır. İncelemede, yazarın geleneksel Osmanlı gerileme tezlerine, Avrupa merkezli kapitalist dünya sistemine eklemlenme teorilerine ve Osmanlı toplumsal yapısındaki sınıf ile cinsiyet rollerine yönelik getirdiği eleştiriler tartışılmaktadır. Ebu Takiyye'nin uluslararası ticaretten aile hukukuna, vakıf ve ortaklık yapılarından kentsel mekânın dönüşümüne uzanan faaliyetleri üzerinden, Osmanlı hukuk ve mahkeme sisteminin ticari dinamizme sağladığı esneklik ve elverişlilik ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İsmail Ebu Takiyye
• Nelly Hanna
• Kahire Şer'iyye Sicilleri
• Osmanlı İktisat Tarihi

Nelly Hanna, Osmanlı Kahire’sinde Tüccar Olmak (translated by Deniz Öktem)

Öz

This study is a book review of Nelly Hanna's prominent work, "Being a Merchant in Ottoman Cairo" (Making big money in 1600: The life and times of Ismaʻil Abu Taqiyya, Egyptian merchant), which addresses a significant gap in the economic and cultural history of the Middle East. The book examines the forty-year commercial life and career of Ismail Abu Taqiyya, the shahbandar al-tujjar in Cairo during the late 16th and early 17th centuries, based directly on the court records (shari'a registers) of Cairo. The review discusses the author's critiques of traditional Ottoman decline paradigms, Eurocentric theories of integration into the capitalist world system, and the social stratification and gender roles within the Ottoman social fabric. Through Abu Taqiyya's extensive activities ranging from international trade to family law, and from pious endowments and partnerships to the transformation of urban space, the flexibility and suitability that the Ottoman legal and court system provided to commercial dynamism are highlighted.

Anahtar Kelimeler

• Ismail Abu Taqiyya
• Nelly Hanna
• Cairo Shari'a Registers
• Ottoman Economic History