Hukuk Tarihinde Ötanazi

Öz

Ötanazi, Yunancadan gelen ve iyi ölüm anlamına gelen bir kelimedir. Hukukta, dayanılmaz acılara maruz kalmış bir hastanın bilerek ve isteyerek ölmeyi istemesi ve kendisinin veya başka birisinin ölümü gerçekleştirmesi demektir. Ötanazi yapanın iradesine bağlı olup olmamasına göre iradi ve iradi olmayan, yapılış şekline göre de aktif ve pasif olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bazı ülkeler ayrım yaparak bazıları ise tamamını yasaklamış veya tamamen serbest bırakmışlardır. Dinlerin ötanaziye bakışları da farklılık arzetmektedir. Yahudilikte genel olarak iradi ötanaziye karşı çıkılırken, hristiyanlıkta ise mezheplere göre farklılık arzetmektedir. İslamda ise intihar ve benzeri ölümlere hep yasak gözüyle bakılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ötanazi
• İslam Hukuku
• dinler tarihi

Euthanasia in Legal History

Öz

Euthanasia (from the Greek, meaning good death), refers to the practice of ending the life a manner which relieves pain and suffering. The judicial sense of the term "homicide" "includes any intervention undertaken with the express intention of ending a life, even to relieve intractable suffering. Thus judicially, a "mercy killing" or euthanasia is generally considered to be a criminal homicide and is normally used as a synonym of homicide committed at a request made by the patient. Euthanasia may be classified according to whether a person gives informed into three types: voluntary, non-voluntary and involuntary. There is a debate within the medical and bioethics literature about whether or not the non-voluntary (and by extension, involuntary) killing of patients can be regarded as euthanasia, irrespective of intent or the patient's circumstances. Voluntary, non-voluntary and involuntary euthanasia can all be further divided into passive or active variants. Some governments around the world have legalized voluntary euthanasia but generally it remains as a criminal homicide. There are many different religious views on euthanasia, although many moral theologians are critical of the procedure. Jewish thinkers generally oppose voluntary euthanasia, often vigorously, though there is some backing for voluntary passive euthanasia in limited circumstances. Catholics condemns euthanasia as a “crime against life”. Protestants vary widely on their approach to euthanasia. Islam categorically forbids all forms of suicide and any action that may help another to kill themselves.

Anahtar Kelimeler

• Euthanasia
• Islamic Law
• history of religions

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Artuk, M. Emin, "Ötanezi", Yargıtay Dergisi, C. 18, S. 3, Temmuz 1992.
3. Artuk, M. Emin / Yenidünya, Caner, "Ötanazi", Turan Tufan Yüce'ye Armağan, İzmir 2001.
4. Artuk, M. Emin / Gökcen, Ahmet / Yenidünya, Caner, Ceza Hukuku Makaleleri, İstanbul 2002.
5. Avcı, Mustafa, Osmanlı Hukukunda Suçlar ve Cezalar, İstanbul 2004.
6. Bafra, Jale, Euthanasia (Ötanazi), Yayımlanmamış Adli Tıp Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 1990.
7. Bardakoğlu, Ali, "Katil", Diyanet İşleri Başkanlığı İslam Ansiklopedisi (DİA), C. XXV.
8. Bayraktar, Köksal, Hekimin Tedavi Nedeniyle Cezai Sorumluluğu, İstanbul 1972.

9. Buhari, Muhammed bin İsmail, el-Camiu's-Sahih (Cihad, Tıb, Temenni).
10. Centel, Nur, Türk Ceza Hukukuna Giriş, İstanbul 2001.
11. Çağlayan, M. Muhtar, "Ötenazi ve İntihar", Adalet Dergisi, S. 1, Ankara 1966.
12. Çelik, Faik, "Türk Hukuk Sistemine ve Biyo-Hukuk Sözleşmesine Göre Ötanazi", KHukA, S. 99-201, 2005.
13. Çeşmizade Muhammed Halis Efendi, Hulastü'l-Ecvibe, İstanbul 1325.
14. Dönmezer, Sulhi, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler, İstanbul 2001.
15. Ebu Zehra, Muhammed, el-Cerime, Kahire 1976.
16. Edelstein, Ludwig, Medical Ethics in Antiquity: Philosophical Perspectives on Abortion and Euthanasia, D. Reidel 1967.
17. Elçioğlu, Ö. / Gündüz, T. / Köşgeroğlu, N., "Tıp, Hukuk ve Etik Açıdan Eutanasia", Tıbbi Etik, İstanbul 1994.
18. Gazali, Muhammed, el-Mustasfa, C. I, Bulak 1976.
19. Güven, Kemal, Kişilik Hakları ve Ötanazi, Ankara 2000.
20. Hakeri, Hakan, Tıp Hukuku, Ankara 2007.
21. Horder, T., "Eugenics", Eugenics Review, 1936, 27: 277-83.
22. İbn Abidin, Muhammed Emin, Reddü'l-Muhtar ale'd-Dürri'l-Muhtar, C. V.
23. İbn Kudame, Abdullah bin Ahmed, el-Muğni, C. VII.
24. İnceoğlu, Sibel, "Hollanda Hukukunda Ötanazinin Hukukiliği", İstanbul Barosu Dergisi, S. 1, Mart 1999.
25. İnceoğlu, Sibel, Ölme Hakkı, İstanbul 1999.
26. Kadihan, el-Hasan bin Mansur, Fetevay-ı Kadihan (Fetevay-ı Hindiye kenarında), C. III, Beyrut 1986.
27. Karaman, Hayreddin, Hayatımızdaki İslam, İstanbul 2003.
28. Kasani, Alaeddin, Bedaiü's-Sanai fi Tertibi'ş-Şerai, C. VII, Beyrut 1986.
29. Kaya, Ali, "İslam Hukukuna Göre Ötanazi", Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (UÜİFD), C. VI, S. VI, Bursa 1994.
30. Kazancıgil, Aykut, Tıp Sözlüğü, Ankara 1978.
31. Kunsel, Helga, "Euthanasia", A Companion to Ethics, Ed. Peter Singer, Oxford 1993.
32. Maksudi Arsal, Sadri, Türk Tarihi ve Hukuk, İstanbul 1947.
33. Müslim bin Haccac, el-Camiu's-Sahih (İman).
34. Serahsi, Şemsüleimme, el-Mebsut, C. XXIV, Beyrut 1978.
35. Şatibi, İbrahim bin Musa, el-Muvafakat, C. II, Beyrut 1994.
36. Şirbini, Muhammed bin Ahmed, Muğni'l-Muhtac, C. IV, 1958.
37. Tirmizi, Muhammed bin İsa, el-Camiu's-Sahih (Tıp).
38. Udeh, Abdülkadir, et-Teşriu'l-Cinaiyyü'l-İslami, Beyrut 1993.
39. Üçok, Coşkun / Mumcu, Ahmet / Bozkurt, Gülnihal, Türk Hukuk Tarihi, Ankara 2000.
40. Yiğit, Yaşar, "İslam Ceza Hukukuna Göre Ötanazi", Diyanet İlmi Dergi, C. 36, S. 2, Nisan 2002.
41. Zuhayli, Vehbe, el-Fıkhu'l-İslami ve Edilletühü, C. VI, Dımaşk 1989.