Din - Savaş İlişkileri ve Sulh Kültürü

Öz

Küreselleşme ve uygarlık arası bağlantıların yeni düzeyindeki modern dönemde ülkeler ve halklar arasındaki ilişkiler yeni, daha derin aşamaya geçti. Bu düzey çeşitli ülkeler ve halkları kültürel olarak bir araya getirse de, diğer taraftan çelişkiler, çatışmalar ve savaşlar da yeni bir seviyeye geçer. İlgi alanları çatışması yerine, manevi değerler çatışması gelir. Uygarlık değerlerinde önemli rol oynayan dini değerlerin rolü ve çatışması sorusu esas söz konusu olur ve dünya görüşü çelişkilerinin temelinde durur. Modern dönemin en önemli sorunlarından biri, din ve savaşın karşılıklı olarak birbirini etkilemesi ve bunlar arasında barışı sağlamanın yoludur. Tarihsel gelişim süreçleri incelendiğinde arkaik toplumlarda savaş ve dinin iletişim dinamiğine en etkili güç, doğa ve ilkel savaş teknolojisi iken; ortaçağda toplumu ve siyaseti şekillendirme arzusu, modern çağda ise uygarlık faktörü ön plana çıkmıştır. Din ve savaş ilişkilerinin dinamiklerini; dini inanç içi dönüşümler, savaş teknolojisindeki değişimler, antropolojik gelişmeler, inançların yanlış yansıtılması ve sosyo-kültürel etkenler belirlemektedir. Din ve savaş arasındaki bağlantı dört şekilde ortaya çıkabilir: 1) Savaş, dini inancın bir onaylama aracı olabilir. 2) Savaş, dini inancı savunma aktörü olabilir. 3) Dini olmayan savaş ile din olayları arasında etik karakterli karşılıklı bir etki bulunabilir. 4) Din, dini olmayan hedefler için araç olarak kullanılabilir. Sonuç olarak, farklı dinler arasında kalıcı bir barış ve sulh kültürünün tesis edilmesi için dinler arası diyalog en etkili araçtır. [Türkçe özet ve anahtar kelimeler İngilizcesinden çevrilerek oluşturulmuştur.]

Anahtar Kelimeler

• Din ve Savaşın Karşılıklı Etkisi
• Dinler Arası Diyalog
• Dinler Arası Barış
• Dini Savaş
• Din ve Savaş İlişkisi

Religion - War Relations and Peace Culture

Öz

One of the most important problems of the modern era is the mutual influence of religion and war each other and the way to achieve peace between them. Many factors made influence on the connection of religion and war in different periods of historical development: for example, nature in very ancient times, the desire to organize politics and community in the middle ages, the civilization in the modern era. I argue that following are the affecting dynamics of relationship between religion and war: the transformations in the historical development of religious beliefs within and occurring changes in the war techniques by passage of time, the external factors affecting the religion and war, man's anthropological development, consciously or unconsciously false reflection of religious beliefs, and social and cultural aspects of development of humanity Religion and war connections can arise in four ways: 1) War may be used an approving tool of religious beliefs. 2) War can be an actor to defense of religious belief. 3) Between non-religious war and religious events can be a mutual impact with ethical character. 4) Religion can be used for non-religious goals. So, interreligious dialogue is the best tool of acquiring the peace amongst the various religions.

Anahtar Kelimeler

• Mutual influence of religion and war
• interreligious dialogue
• the peace amongst the religions
• religious war
• the relationship of religion and war

Kaynakça

1. Aleksandr Domanin, "Krestovıye pohodı. Pod senyu kresta", ZAO Tsentrpoligraf, Moskva, 2005.
2. Boris Sergeyeviç Erasov, "Sravnitelnoye izucheniye tsivilizatsiy", Aspekt Press, Moskva, 1998.
3. David Myers, "Sotsialnaya psihologiya", Piter, Sankt-Peterburg, 2002.
4. Doğan Avcıoğlu, "Türklerin Tarihi" (Birinci kitap), Yaylacık Matbaası, İstanbul, 1999.
5. Goff J.L., "Vvedeniye / Formirovaniye yevropeyskoy identichnosti" / "Istoriya chelovechestva", T. 3, Izd. dom MAGISTR-PRESS, Moskva, 2003.
6. Konrad Lorenz, "Agressiya" (tak nazıvayemoye zlô): Per. s nem., Progress; Univers, Moskva, 1994.
7. Leroy Garrett, "Mir na zemle cherez globalnuyu etiku".
8. Mahmud Hamdi Zakzuk, "Otpor Islama popıtkam yego diskreditatsii", Aprel 2000.

9. Muhammad bin Abdurrahman al-Humeyyis, "Veroubezhdeniye chetıröh imamov: Abu Hanifı, Malika, ash-Shafii i Ahmada".
10. Pyer Burdye / Raymond Aron (Atıfta Bulunan: Boris Sergeyeviç Erasov, Sravnitelnoye izucheniye tsivilizatsiy).
11. Quranani-Kerim, Azerneşr, Bakı, 1992.
12. Raymon Aron, "Voyna i mir mezhdu narodami", NOTA BENE, Moskva, 2000.
13. Rəbiyyət Aslanova, "Qloballaşma və mədəni müxtəliflik", Elm, Bakı, 2004.
14. Rene Grousset, "Bozkır İmparatorluğu", Ötüken Neşriyat, İstanbul, 1999.
15. Rober de Klari, "Zavoyevaniye Konstantinopolya", Nauka, Moskva, 1986.
16. Yaşar Kalafat, "Doğu Anadolu'da Eski Türk İnançlarının İzleri", Levent Ofset, Ankara, 1995.
17. Julius E. Lips, "Istoriya drevnih tsivilizatsiy", Poligon, Sankt-Peterburg, Moskva, 1998.
18. Vladimir Kuzmişçev, "Tayna zhretsov mayya", Molodaya gvardiya, Moskva, 1975.