Fuad Köprülü'nün Hukuk Tarihçiliği

Öz

Fuad Köprülü bugüne kadar daha çok bir edebiyat tarihçisi veya genel anlamda bir tarihçi olarak tanınmıştır. Ancak eserleri ve bu alandaki öncü rolü dikkate alındığında, günümüz hukuk tarihçilerinin onun hukuk tarihçisi yönünü de vurgulamaları gerekmektedir. Köprülü, EI² (İslâm Ansiklopedisi, 2. baskı)'nda fıkıh, âmil, âzâd ve bâc gibi Türk hukuk tarihiyle ilgili çeşitli madde ve konuları kaleme almıştır. Ayrıca Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası (Journal of Turkish Legal and Economic History) ile Türk Hukuk Tarihi Dergisi (Journal of Turkish Legal History) adlı iki dergiyi yayımlamıştır. Bu çalışmada, Fuad Köprülü'nün Türk hukuk tarihine yaptığı önemli katkılar incelenecektir. [Türkçe özet ve anahtar kelimeler İngilizcesinden çevrilerek oluşturulmuştur.]

Anahtar Kelimeler

• Fuad Köprülü
• Türk hukuk tarihi
• Osmanlı hukuku

Fuad Köprülü as a Historian of Law

Öz

Fuad Köprülü is well known as a historian of literature or a historian in general so far. Taking into consideration his works and pioneering role in the field, it is necessary for today's legal historians to emphasize his legal historian side as well. He wrote several articles and subjects relating to Turkish legal history in EI2 such as fikh, âmil, âzad and bâc. He also published two journals titled Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası/Journal of Turkish Legal and Economic History and Türk Hukuk Tarihi Dergisi/Journal of Turkish Legal History. In this essay I will examine his significant contribution to the history of Turkish law.

Anahtar Kelimeler

• Fuad Köprülü
• history of Turkish law
• Ottoman law

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Abdülkerim Asılsoy, "Bir Siyasi Portre Denemesi: Fuat Köprülü", TALİD, c. 2, sayı 1, 2004.
3. Abdülkerim Asılsoy, Türk Modernleşmesi Öncülerinden Fuat Köprülü: Hayatı, Eserleri ve Fikirleri, Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul 2008.
4. Albert Sorel, Onsekizinci Asırda Mesele-i Şarkiye ve Kaynarca Muahedesi, çev. Yusuf Ziya Özer, 1911.
5. A. Yaşar Ocak, "Fuad Köprülü, Social Tarih Perspektifi ve Günümüz Türkiyesinde Din ve Tasavvuf Tarihi Araştırmalarında Tarihin Saptırılması Problemi", Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 3, 1997.
6. Fahir İz, "Köprülü, Mehmed Fuad", EI2, c. V.
7. Fethi Gedikli, "Fuad Köprülü ve Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası ve Türk Hukuk Tarihi Dergisi", TALİD, c. 1, sayı 1, 2003.
8. F. A. Tansel, "Memleketimizin Acı Kaybı Prof. Dr. Fuad Köprülü", Belleten, c. XXX, sayı 120, 1966.

9. Fuad Köprülü, "Türk Hukuku Tarihi: İstanbul Hukuk Fakültesinde Okutulan Tarih-i Hukuk Dersleri Münasebetiyle", Hayat, c. 1, sayı 19, 1927.
10. George Thomas Park, The Life and Writings of Mehmet Fuad Köprülü: The Intellectual and Turkish Cultural Modernization, Doktora tezi, Johns Hopkins Üniversitesi 1975.
11. Halil Berktay, Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuad Köprülü, İstanbul: Kaynak Yayınları, 1983.
12. Halil İnalcık, "Türkiye'de Modern Tarihçiliğin Kurucuları", XIII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, c. 1, Ankara 2002.
13. İnan, Abdülkadir, "Fuat Köprülü-Yusuf Ziya Münakaşaları Üzerine", Türk Kültürü, 1966.
14. M. Akif Aydın, Türk Hukuk Tarihi, 6. baskı, İstanbul: Hars, 2007.
15. M. Fuad Köprülü, Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri, haz. Orhan F. Köprülü, İstanbul: Ötüken, 1981.
16. M. Fuad Köprülü, "Eski Türk ve Moğol Sülalelerinde Hanedan Azasının İdamında Kan Dökme Memnuiyeti", Türk Hukuk Tarihi Dergisi, sayı 1, 1944.
17. M. Fuad Köprülü, "Fıkıh", İA, c. IV.
18. M. Fuad Köprülü, "Notes sur le Droit Proto-Bulgare", Revue Internationale des Etudes Balcaniques, 1939.
19. M. Fuad Köprülü, "Ortazaman Türk Hukuki Müesseseleri, İslam Amme Hukukundan Ayrı Bir Türk Amme Hukuku Yok mudur?", İslam ve Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları ve Vakıf Müessesesi, İstanbul: Ötüken, 1983.
20. M. Fuad Köprülü, "Ortazaman Türk-İslam Feodalizmi", Belleten, c. V, sayı 19, 1941.
21. M. Fuad Köprülü, “Tahavvülât-ı cezâiyye”, İlm-i Hukuk ve Mukayese-i Kavanin Mecmuası, 1909.
22. M. Fuad Köprülü, “Kanunların menşe ve esası”, Donanma, 1912.
23. M. Fuad Köprülü, Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu, 2. baskı, Ankara: TTK, 1984.
24. M. Fuad Köprülü, "Vakıf Müessesesinin Hukuki Mahiyeti ve Tarihi Tekamülü", İslam ve Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları ve Vakıf Müessesesi, İstanbul: Ötüken, 1983.
25. M. Fuad Köprülü, "Zur Kenntnis der alttürkischen Titulatur", Körösi Csoma Archivum, 1938.
26. M. Hanefi Palabıyık, Ord. Prof. Dr. M. Fuad Köprülü'nün İlmi Hayatı ve Tarihçiliği, Ankara: Akçağ, 2005.
27. Murat Belge, "Ortaçağ", Doğu Batı Düşünce Dergisi, sayı 14, 2001.
28. Murat Kaynak, "Türk Hukuku Tarihi Hakkında Umumi Bir Plan Taslağı", Türk Hukuk Tarihi Dergisi, sayı 1, 1944.
29. Necati Akder, "Ord. Prof. Fuad Köprülü'nün İlmî Hayat ve Faaliyetindeki Felsefî Cepheye Umumî bir Bakış", AÜ Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, c. XII, sayı 1-2, 1954.
30. Nuray E. Keskin, "Devlet Olgusuna Yaklaşım Sorunu: Hukuk Kurumları ve Köprülü Üzerine", AÜSBF, GETA Tartışma Metinleri, no: 67, 2004.
31. Osman Akandere, "Fuad Köprülü ve Demokrat Parti'nin Kurulmasındaki Rolü", Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 3, 1997.
32. Ömer Faruk Akün, "Mehmed Fuad Köprülü", DİA, c. 28.
33. Z. F. Fındıkoğlu, "Türk Sosyoloji Tarihinde Prof. M. Fuat Köprülü'nün Yeri ve Hizmetleri", İÜ İktisat Fakültesi Mecmuası, c. XXV, sayı 2, 1966.