Araştırma Makalesi

Râfıza İsminin Şiî Düşünce ve İmâmiyye ile İltisâkı

Cilt: 6 Sayı: 1 30 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Râfıza İsminin Şiî Düşünce ve İmâmiyye ile İltisâkı

Öz

Râfıza isminin Şiî düşünce ve İmâmiyye ile iltisâkını araştıran bu makalede, söz konusu ismin türediği rafz kelimesinin içerdiği “reddetme”, “terk etme” ve “ayrılma” anlamlarının Şiâ ve İmâmiyye ile uyumuna işaret edilmektedir. Bu bağlamda, kendilerine muhaliflerince verilen Râfıza isminin kaynağına dair rivayetlerden hareketle bu ismin genel ve özel olarak iki farklı anlam içerdiği: genel anlamda Hz. Peygamber’den sonra imâmeti nas ve tayine dayandıran Şiâ için kullanılan şemsiye bir isim, özel anlamda ise bu düşünceyi on iki imam inancı şeklinde sistemleştirerek dinin temellerinden ve imanın esaslarından sayan İmâmiyye el-İsnâaşeriyye’nin lakabı/özel olduğu ortaya konulmaktadır. Bu ismin kendilerine muhaliflerince değil, Allah tarafından verildiğine dair imamlarından aktardıkları rivayetlerde, Râfıza isminin içerdiği olumsuz anlamı şerri terk edip hayra yönelmek şeklinde olumlu bir yöne kanalize etme gayretleri ise kendilerinden uzaklaştıramadıkları bu ismi överek benimsediklerinin kanıtları olarak sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kelâm , Şiâ , İmâmiyye , Râfıza , Râfızî

Kaynakça

  1. Âmilî, Ebû Muhammed Ali b. Yûnus. es-Ṣırâtü’l-müstaḳîm ilâ müstaḥaḳḳi’t-taḳdîm. thk. Muhammed el-Bâkır el-Behûdî. 3 Cilt. b.y.: el-Mektebetü’l-Murtazâviyye, ts.
  2. Bahrânî, Seyyid Hâşim. el-Bürhân fi tefsîri’l-Ḳur’ân. thk. Hey’et. 8 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-‘A‘lemî, 2. Basım, 2006.
  3. Benli, Yusuf. “Râfıza Adlandırmasının İlk Kullanımına İlişkin Değerlendirmeler”. Hikmet Yurdu 1/1 (Ocak 2008), 31-69.
  4. Berkī, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Hâlid. Kitâbü’l-Meḥâsin. thk. Celâlüddîn el-Hasenî. Kum: Dârü’l-Kütüb el-İslâmîyye, ts.
  5. Bozan, Metin. İmâmiyye Şiâsı’nın Oluşumu -Mâsum Oniki İmam İnancının Ortaya Çıkışı- Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2. Baskı, 2018.
  6. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Ṣahḥîḥ. Dımaşk-Beyrut: Dârü İbn Kesîr, 1423/2002.
  7. Cevherî, Ebü’n-Nasr İsmâil b. Hammâd. es-Ṣıḥaḥ. Kahire: Dârü’l-Hadis, 1430/2009.
  8. Cizâvî, Ahmed Muhammed Eşref. ‘Aḳâidü’ş-Şi‘ati’l-İmâmîyye el-İsnâ‘aşeriyyeti’r-râfıża. Mansûre: Dârü’l-Yakîn, 2009.
  9. Cündî, Abdülhalim. el-İmam Ca‘fer es-Sâdık. Kahire: Dârü’l-Meârif, ts.
  10. Cürcânî, Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed es-Seyyid eş-Şerîf. Mu‘cemü’t-ta‘rîfât. thk. Muhammed Sıddîk el-Minşevî. Kahire: Dârü’l-Fadîle, ts.

Kaynak Göster

ISNAD
Maviş, Nezir. “Râfıza İsminin Şiî Düşünce ve İmâmiyye ile İltisâkı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 6/1 (01 Haziran 2022): 294-316. https://doi.org/10.32711/tiad.1067904.