İslam Hukukuna Göre Izdırar Halinde Organ Nakli

İslam inancında insan hayatı, saygın ve dokunulmaz emanetlerin başında gelmektedir. İnsanoğlu zaman zaman savaş, doğal afet, saldırı gibi dış tehditler ve sağlık problemleri gibi iç etkenlere bağlı olarak bu emaneti korumakta zorluk yaşamaktadır. Bu zorluklardan biri olan ızdırar hali, kişinin dinen yasaklanmış tasarruflarda bulunmaya mecbur kalmasıdır. İslam hukukunda muzdâr kimseye birtakım ruhsatlar tanınmıştır. Bu çalışmada ızdırar hali tanıtılmış ve günümüzdeki yansımalarından biri olan organ nakli hakkında bilgi verilmiştir. Organ nakli, güncel bir mesele olduğu için mezhep görüşleriyle irtibatı sınırlı tutulmuş, daha ziyade fetva meclislerinin kararları üzerinde durulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda zaruretin bulunması, vericinin onayı, naklin vericinin sağlığını bozmayacağının tıbben kanıtlanması, naklin tedaviyi sağlayacağına dair güçlü kanaatin oluşması, gerektiği ölçüde tıbbi şartların bulunması ve belli bir ücret karşılığında yapılmaması şartıyla organ naklinin caiz kabul edilmektedir. Ancak vericinin maslahatı göz önünde bulundurularak canlı kimseden iki böbrek, iki göz, akciğerler ve kalp gibi hayati organların nakline izin verilmemektedir.

In the Islamic belief, human life is one of the most respected and untouchable concepts. Human beings sometimes suffer from protecting these concepts due to some of the external factors such as wars, natural disasters, and attacks, and some of the internal factors such as illnesses. The state of necessity is a situation which people have to do the actions that are prohibited in religion is one of the hardships. In Islamic law, people who are in the state of necessity have some rights to do. In this study, the state of necessity is presented, and some information about transplantation are stated. Transplantation is a current issue so sectarian views took limited place in this study. Therefore, fatwa councils’ laws are covered in this study. According to the data, transplantation is permissible in case of the state of necessity, consent of the donor, medical proof that the donor’s health will not get harm, having strong evidence about the effectiveness of transplantation process, having desired level of medical condition, and not being done for a fee. However, by considering the situation of the donor, it not allowed to donate vital organs such as two kidneys, two eyes, lungs, and heart.