Ebû Tâlib el-Mekkî’nin (386/996) Kûtu’l-Kulûb Adlı Eseri Özelinde Mürsel Hadis Yaklaşımı

Ebû Tâlib el-Mekkî’nin (386/996) tasavvufa dair kaleme aldığı eserlerden biri olan Kûtu’l-Kulûb’ta birçok hadis yer almaktadır. Tasavvuf ve ahlaka dair kaleme alınan eserler arasında nispeten uydurma hadis sayısının bu eserde daha az olduğu belirtilmektedir. Sûfîlerin hadisle ilgili tutumları incelendiğinde hadisçilerle aralarında önemli farklılıkların olduğu görülmektedir. Zira sûfîlerin, hadisin kabul veya reddinde hadis usûlü kriterlerini göz önünde bulundurmadıkları bilinmektedir. Bu nedenle de tasavvufla ilgili kaleme alınan eserlerde çok sayıda zayıf ve uydurma rivayetlere rastlamak mümkündür. Zira hadisçilerin sıhhat tespitinde göz önünde bulundurdukları en önemli unsur seneddir. Hâlbuki sûfîlerin, eserlerinde çoğu zaman yalnızca hadisin metnini zikretmekle yetindikleri görülmekte, hadisin senedine fazla ehemmiyet göstermedikleri bilinmektedir. Vakıf olabildiğimiz kadarıyla tasavvuf erbabı arasında mürsel hadisle ilgili özel bir görüş bildiren tek kişi, tasavvufî kimliğiyle ön plana çıkan Ebû Tâlib el-Mekkî’dir. Bu çalışmamızda, söz konusu eserde Ebû Tâlib el-Mekkî’nin mürsel hadisle ile ilgili aktardığı hususlar değerlendirilmeye tabi tutulmuş ve böylelikle Kûtu’l-Kulûb adlı eser özelinden sûfilerin mürsel hadis yaklaşımı tesbit edilmiştir.

Ḳūtul-Ḳulūb, one of the works on Sufism authored by Abū Tālib al-Makkī (386/996), has a large number of hadiths. It is said that this publication has comparatively less fake hadiths than other works on Sufism and morals. When the attitudes of the Sufis about the hadith are examined, it is seen that there are important differences between them and the hadithists.Because Sufis are known to not accept hadiths using the hadith method's criterion. Because of this, it is possible to come across many weak and fabricated narrations in the works written about Sufism. Because the most important factor that the hadithists consider in determining the soundness is the narration chain. Sufis are known to place little value on the hadith, as evidenced by the fact that they are content to cite the hadith's wording in most of their works. As far as we can tell, Abū Tālib al-Makkī, who rose to prominence with his mystical identity, is the only Sufi expert to have voiced a unique opinion about the mursal hadith. In this study, the mursal hadith method of the Sufis was ascertained from the work known as Ḳūtul-Ḳulūb by evaluating the issues that Abū Tālib al-Makkī discussed about it in the aforementioned work.