Hicrî Üçüncü Asra Kadar Tarihte Mekke Kuyuları

Su hayatın kaynağı Mekke ise Hz. İbrahim’den itibaren yerleşimin kesintisiz devam ettiği, Kâbe’ye ev sahipliği yapan ve son peygamber Hz. Muhammed’in doğduğu ve peygamber olduğu şehirdir. Ancak Mekke yerüstü su kaynaklarının hiç olmadığı, kurak ve çorak bir bölgedir. Burada yerleşik hayatın başlamasının temel sebebi zemzem suyudur. Ancak Cürhümlüler şehri terk ederken Zemzem Kuyusunu iyice kapattıklarından asırlarca kullanılamamıştır. İşte özellikle bu dönemde Huza‘alılar tarafından kendilerinin ve misafirlerin su ihtiyacını karşılamak için pek çok kuyu açılmıştır ama hepsi içilebilir mahiyette değildir. Bu çalışmada Zemzemin ilk çıkışından hicrî üçüncü asra kadar Mekke’de açılan kuyuların bir panoramasını ortaya konmaya çalışılmıştır. Önce şehrin coğrafî yapısı ve iklimi, sonra zemzemden bahsedilmiştir. Devamında Zemzem Kuyusunun kapalı olduğu dönemde kullanılan kuyular anlatılmıştır ki bu dönemde toplam yirmi altı kuyunun varlığı tespit edilmiştir. Daha sonra câhiliye döneminde zemzemin bulunmasından sonra açılan yedi kuyu ve hicrî ilk iki asırda açılan yirmi dokuz kuyu hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma sonuç bölümüyle bitmiştir.

Water is the source of life, Mecca stands as a city uninterruptedly settled since the time of Prophet Abraham and it is renowned as the birthplace of Prophet Muhammad and the home of the Kaaba. But Mecca is an arid and barren region with no surface water resources. The start of settled life in this region can be attributed to the precious Zamzam water. It remained inaccessible for centuries after the Jurhumeans sealed it upon their departure from the city. During this period, the Huza’als dug numerous wells across the city, both within its core and on its outskirts, to fulfill their own and their guests’ water requirements. However, not all of these wells were potable. This study aims to provide an overview of the wells drilled in Mecca from the emergence of Zamzam until the third century AHİCRÎ First discussion on the city’s geographical structure and climate and the distinctives of Zamzam water. Subsequently, discussion is directed towards the wells utilized during the period of Zamzam’s closure, identifying a total of twenty-six such wells. Following this, seven wells from the pre-Islamic Jāhiliyyah period and twenty-nine wells from the first two Islamic centuries are given. The study concludes in an evaluative summary.