Araştırma Makalesi

Aydınlatılmayı Bekleyen Tarihî Vesikalardan Mevlevî Âyin Mecmuaları -Konya Koyunoğlu 13913 ve 13473-2 ve Mevlânâ 002185 ve 002167 Numaralı Mecmualar Özelinde-

Cilt: 8 Sayı: 4 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Aydınlatılmayı Bekleyen Tarihî Vesikalardan Mevlevî Âyin Mecmuaları -Konya Koyunoğlu 13913 ve 13473-2 ve Mevlânâ 002185 ve 002167 Numaralı Mecmualar Özelinde-

Öz

Konya’da bulunan Koyunoğlu Müzesi 13913 ve 13473-2 numaralı ve Mevlânâ Müzesi’nde bulunan 002185 ve 002167 numaralı Mevlevî âyin mecmuaları bu araştırmanın konusu olacaktır. Unutulduğu düşünülen âyinlerin tespiti, bazı âyinlerin Mevlevîhânelerdeki okunma tarihleri gibi aktüel bilgilerin ortaya çıkarılması ve mecmuaların tarihlerinin ve sahiplerinin ulaşılabildiği oranda ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. İncelenen âyin mecmualarındaki Mevlevî âyin sayıları, hangi âyinlerin bulunduğu, hangi bestekârların âyinlerine yer verildiği, makam, perde ve usûl gibi mûsikî sahasında teknik bilgilerin verilip verilmediği gibi konuları içerecektir. Bu mecmualarda âyinler dışında yer verilen edebî yazılara ve şahsî notlara kısmen değinilecektir. Mecmuaların fiziksel özellikleri, fihrist bilgileri ve varsa ferağ kayıtları eklenecektir. Tüm bunlar tarihsel müzikoloji, biçim ve içerik analizi ile kaynak tarama yöntemleriyle gerçekleştirilecektir. Abdülbâkî Nâsır Dede’nin kayıp olduğu düşünülen Isfahan âyininin güftelerine yer verilecek olması, tarihi bilinen en eski üçüncü Mevlevî âyini mecmuasının tetkiki ile diğer tespitler neticesinde incelenen bu mecmualar sahaya hem akademik hem de tarihsel bilgilerin yenilenmesi gibi katkılar sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Türk Din Mûsikîsi , Mevlevî Âyin Mecmuası , Konya Mevlânâ Müzesi , Konya Koyunoğlu Müzesi , Abdülbâki Nâsır Dede , Isfahan Âyin , Sabâ Âyin.

Kaynakça

  1. Afyoncu, Erhan. “İlk Türk Matbaasının Kurucusu Hakkında Yeni Bilgiler”. Belleten 65/243 (Ağustos 2001), 607-622. https://doi.org/10.37879/belleten.2001.607
  2. Aktaş, Necati- Halaçoğlu, Yusuf. “Başbakanlık Osmanlı Arşivi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5/122-126. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  3. Ayin Mecmuası. Konya: Mevlana, 002185.
  4. Ayin Mecmuası. Konya: Mevlana, 002187.
  5. Başer, Fatma Adile. “Yenikapı Mevlevihanesi Şeyhi, Musikişinas Abdülbâki Nâsır Dede”. İstanbul Araştırmaları Dergisi 3 (1997), 185-201.
  6. Behar, Cem. Aşk Olmayınca Meşk Olmaz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2. Baskı., 2003.
  7. Behar, Cem. Kadîm ile Cedîd Arasında III. Selim Döneminde Bir Mevlevî Şeyhi: Abdülbâki Nâsır Dede’nin Musiki Yazmaları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2022.
  8. Benlioğlu, Selman. “Derkenarda Der-makâm: Bir İntikal Aracı Olarak Makam Kayıtlı Mi‘râciyye Yazmaları”. İSTEM 18/35 (2020), 73-95.
  9. Benlioğlu, Selman. “Eski Alışkanlıklar, Yeni İmkânlar: Perde Kayıtlı Bir Âyin Mecmuası”. Hitit İlahiyat Dergisi 21/2 (2022), 1293-1320. https://doi.org/10.14395/hid.1161804
  10. Çevikoğlu, Timuçin- Karaismailoğlu, Adnan. “Mustafa Câzim El-Mevlevî’nin Hicazkâr Âyîn-i Şerîfi”. Mevlânâ Araştırmaları 3. 11-57. Ankara: Akçağ Yayınları, 2009.

Kaynak Göster

ISNAD
Dinç, Sema. “Aydınlatılmayı Bekleyen Tarihî Vesikalardan Mevlevî Âyin Mecmuaları -Konya Koyunoğlu 13913 ve 13473-2 ve Mevlânâ 002185 ve 002167 Numaralı Mecmualar Özelinde-”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 8/4 (01 Aralık 2024): 759-782. https://doi.org/10.32711/tiad.1556465.