Kâsım b. Ahmed el-Lûrkî’nin Endülüs’ten Maşrık’a Yaptığı İlim Yolculuğunu Ele Alan ‘el-Kasîdetu’l-Lûrkiyye’ İsimli Mîmiyyesi Üzerine Bir İnceleme
Öz
Bu çalışmada, Kâsım b. Ahmed el-Lûrkî’ye (öl. 661/1263) ait “el-Kasîdetu’l-Lûrkıyye” isimli mîmiyye kasidesinin çeviri ve analizi detaylı bir şekilde sunulmuştur. Lûrkî, Endülüs’ün Lorca bölgesine nispetle tanınmakta olup, Arap dili, felsefe ve kıraat gibi birçok ilimde derin bilgiye sahip bir âlimdir. Kasidesinde, yaşlılık, ömrün geçişi ve ilim uğruna katlandığı zorlukları kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Özellikle Kur’ân öğretmenin yüceliğine vurgu yaparak, öğrendiği ilimlerden ve karşılaştığı hocalardan bahsetmiştir. Türkiye’de yapılan akademik çalışmalar incelendiğinde, Kâsım b. Ahmed el-Lûrkî ve onun “el-Kasîdetu’l-Lûrkıyye” isimli eseri üzerine odaklanan herhangi bir çalışma tespit edilememiştir. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, bu çalışma, kasidenin çevirisi ve analizi üzerine detaylı bir inceleme sunmayı amaçlamaktadır. Lûrkî’nin ilim yolculuğu, Endülüs ile Maşrık arasındaki kültürel etkileşimi göstermekte olup, bu çalışmayla akademik dünyaya tanıtılması amaçlanmaktadır. Ayrıca, bu yolculuğun farklı İslâm medeniyetleri çerçevesinde bilgi aktarımına nasıl katkı sağladığına dair yeni bakış açıları sunulması hedeflenmektedir. Sonuç olarak, Lûrkî’nin eseri, tarihi, kültürel ve ilmî değerler bağlamda önemli bir konuma sahiptir ve daha fazla incelenmeyi gerektirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Arap Şiiri, İlim Yolculuğu, Endülüs -Maşrık İlim Faaliyeti, Kâsım b. Ahmed el-Lûrkî, Mîmiyye Kasidesi
Kaynakça
- Besyûnî, Abdulfettâh Feyûd. ‘İlmu’l-bedî‘ dirâsetun târîhiyye ve fennîyye li usûlı’l-belâga ve mesâılı’l-bedî‘. Kahire: Muessesetu’l-Muhtâr li’n-neşri ve’t-tevzi’, 4. Basım, 2015.
- Deger, Mete Bülent - Harbeli̇oğlu, Mehmet Ali. “Klasi̇k Türk Edebi̇yatinda ‘Teşhi̇s’ ve ‘İntak’ Sanatlarının Anlam Çerçevesi̇ ve Tasni̇fi̇”. The Journal of Social Sciences 66/66 (29 Ağustos 2024), 213-239. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.72292
- Dımaşkî, Abdulkâdir b. Muhammed en-Nu‘aymî ed-. ed-Dâris fî târîhi’l-medâris. nşr. İbrâhîm Şemsuddîn. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1990.
- Durmuş, İsmail - Pala, İskender. “İstiare”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 23/315-318. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
- Ebu’l-Hayr Şemsuddîn Muhammed b. Muhammed. Câmiʿu esânîd-i İbni’l-Cezerî. nşr. Ahmed b. Hammûd b. Humeyyid er-Ruveysî. Beyrut-Medine: Muessesetu’d-Duhâ-Dâru’l-Me’sûr, 2015.
- el-Hâfız ez-Zehebî. el-‘İber fî haber-i men ğaber. nşr. Selâhuddîn el-Muneccid. 6 Cilt. Kuveyt: Matbaatu Hukûmeti’l-Kuveyt, 2. Basım, 1986.
- Gâmidî, Nâsır b. ‘Alî b. Sa‘îd el-. el-Muhassal fî şerhi’l-Mufassal li’l-Kâsım b. Ahmed el-Lûrkî el-Endelusî ‘Alemuddîn (öl. 661/1263) min evvel-i (el-‘aded) ilâ âhir-i (el-mebni lil-mef ‘ûl) dirâse ve tahkik. Riyad: İmâm Muhammad b. Suud İslâm Üniversitesi, Doktora Tezi, 1429.
- Hamevî, Şihâbuddîn Yâkût b. Abdullâh el-. Mu‘cemu’l-Buldân. 5 Cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, 1977.
- Hamevî, Yakût el-. Mu‘cemu’l-udebâ’. nşr. İhsân Abbâs. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1993.
- İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ’ İsma‘îl b. ‘Umer. el-Bidâye ve’n-nihâye. 15 Cilt. Beyrut: Mektebetu’l-Me‘ârif, 7. Basım, 1988.