Araştırma Makalesi

“Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı

Cilt: 9 Sayı: 1 28 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

“Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı

Öz

Temel hadis kaynaklarında kıyamet alâmetleriyle alakalı çok sayıda rivayet bulunmaktadır. Bu rivayetlerden bir kısmı “لاَ تَقُومُ السَّاعَة حتى” kalıbıyla rivayet edilmiş devamında ise kıyamet kopmadan önce meydana gelecek birtakım olaylar sıralanmıştır. Bu çalışma, kıyametle ilgili mezkûr kalıpla nakledilen rivayetlere odaklanmakta ve bu rivayetlerin muhtevalarından hareketle ilgili kalıbın ne anlam ifade ettiği üzerine yoğunlaşmaktadır. Bahsi geçen rivayetler insanın iradesi ve sorumluluğu bakımından iki ana gruba ayrılabilecek niteliğe sahiptir. Birinci gruptaki rivayetler ve içerikleri insan gücünün ve sorumluluğunun dışındadır. Dolayısıyla bu konulara insanın müdahale etmesi, değiştirmeye veya düzeltmeye çalışması çok mümkün gözükmemektedir. Rivayetlerin diğer bir kısmında ise ağırlıklı olarak bireysel ve toplumsal bozulmalardan bahsedilmektedir. Dolayısıyla bu bağlamdaki rivayetlerin ifade ettiği asıl anlam, dünyanın sonu anlamındaki kıyametin kopması değil, bireyin ve toplumun hayatındaki bozulan hususların düzeltilmesi ve bu konularda gerekli önlemlerin alınmasıdır. Bu öncelikli mânânın yanında bu rivayetler, kıyamete yakın bir zamanda muhtelif alanlarda bozulmaların olacağına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hadis, Kıyamet Alâmetleri, Büyük Kıyamet, Küçük Kıyamet, Lâ Tekûmü’s-sâa (لاَ تَقُومُ السَّاعَة), Bireysel Kıyamet, Toplumsal Kıyamet.

Kaynakça

  1. Abdürrezzâk, Ebû Bekr Abdürrezzâk b. Hemmâm b. Nâfi‘ es-San‘ânî el-Himyerî. Musannef. thk. Habîburrahman el-Aʻzamî. 11 Cilt. Beyrut: el-Meclisu’l-İlmî, 1403.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî. el-Müsned. thk. Şuayb el-Arnaût, Adil Mürşid. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1401.
  3. Akman, Mustafa. “Kelâm Perspektifinden Kıyâmet Alâmetlerinin Mahiyeti”. Journal of Islamic Research 32 (1) (2021), 190-214.
  4. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasan Nureddin Ali b. Sultan Muhammed. Mirkâtü’l-mefâtih şerhi Mişkâti’l-Mesâbîh. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 11422/2002.
  5. Altuntaş, Süleyman. Kıyâmet Alâmetleri (On Alâmeti Bir Arada Zikreden Rivâyetlerin Tahlîli). Ankara: Ankara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  6. Aynî, Bedruddin el-. Umdetu’l-Kârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî. Dâru’l-Fikr, ts.
  7. Bezzâr, Ebû Bekr Ahmed b. Amr b. Abdilhâliḳ el-Bezzâr. el-Müsned. thk. Mahfûzu’r-Rahman ve Diğerleri. Medine: Mektebetü’l-Ulûm ve’l-Hikem, ts.
  8. Birinci, Züleyha. “Kıyamet Alâmetlerine Mu’tezilî Bakış -Zemahşerî Örneği-”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 56 (2024), 1-22.
  9. Buhârî, Muhammed b. İsmâil el-. el-Câmiu’s-sahîh. thk. Mustafa Dîb el-Boga. Dımaşk: Dâru İbn Kesîr/Dâru’l- Yemâme, 5. Basım, 1414/1993.
  10. Çakın, Kamil. “Fiten Rivayetleri Bağlamında Toplumların Çöküşü”. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/10 (2018), 1-29.

Kaynak Göster

APA
Türkoğlu, H. (2025). “Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 9(1), 59-76. https://doi.org/10.32711/tiad.1579909
AMA
1.Türkoğlu H. “Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı. TİAD. 2025;9(1):59-76. doi:10.32711/tiad.1579909
Chicago
Türkoğlu, Hamdi. 2025. “‘Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ’ Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9 (1): 59-76. https://doi.org/10.32711/tiad.1579909.
EndNote
Türkoğlu H (01 Mart 2025) “Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9 1 59–76.
IEEE
[1]H. Türkoğlu, “‘Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ’ Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı”, TİAD, c. 9, sy 1, ss. 59–76, Mar. 2025, doi: 10.32711/tiad.1579909.
ISNAD
Türkoğlu, Hamdi. “‘Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ’ Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9/1 (01 Mart 2025): 59-76. https://doi.org/10.32711/tiad.1579909.
JAMA
1.Türkoğlu H. “Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı. TİAD. 2025;9:59–76.
MLA
Türkoğlu, Hamdi. “‘Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ’ Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Mart 2025, ss. 59-76, doi:10.32711/tiad.1579909.
Vancouver
1.Hamdi Türkoğlu. “Lâ Tekûmü’s-sâatü Hattâ” Kalıbıyla Nakledilen Rivayetlerin Anlamı. TİAD. 01 Mart 2025;9(1):59-76. doi:10.32711/tiad.1579909