Nafi‘ Kıraatinin Kayrevan'a Girişi, Yayılmasında Etkili Olan Kişiler ve İştihar Sebepleri: Hicrî 2, 3, 4. Asırlar Özelinde Bir İnceleme

In Kairouan, where the companions of the prophet and their followers planted the seeds of knowledge, many different Quranic recitation systems have come and gone, from the first campaigns to the region in the 20s of the Islamic calendar until the end of the fifth century, when the city lost its status as a scientific center. The trajectory that began with the recitations (qira'at) of the companions evolved through the recitations of prominent reciters among the Tabi'un the process of selection led by the scientific delegation sent by khalifa, and the period of preference following the classification by Ibn Mujahid, during which certain recitations became more prominent. The research data will present an overview of the situation before the rise of the Nafi‘ recitation, followed by its introduction to Kairouan, the key figures who contributed to its prominence, and the reasons for its widespread success and stability.

Sahabe ve tabiînin özverili gayretleriyle İslamî ilimlerde önemli bir seviyeyi yakalayan Kayrevan, aynı zamanda farklı gelişim safhalarına şahitlik etmiş olması hasebiyle de kıraat ilmi tarihinin kendisinden müstağni kalamayacağı bir coğrafya niteliğindedir. Sahabîlerin harfleri ile başlayan serencam, tâbiînden öne çıkan kurranın okuyuşları ile Ömer b. Abdilazîz’in gönderdiği heyetin öncülük ettiği ihtiyar süreci ile devam etmiş, İbn Mücâhid’in tasnifi sonrası bazı kıraatlerin öne çıktığı tercih dönemi ile nihayet bulmuştur. Yaklaşık dört yüz elli yılda, geçiş güzergâhında da bulunması hasebi ile Kayrevan ilim merkezi fıkhî, kelâmî anlamda birçok akımın dönem dönem tesis edilip yayıldığı yer olduğu gibi kıraat konusunda da farklı birçok akıma ev sahipliği yapmıştır. Makale, öncelikle bölgenin ilk dönem kıraat serüvenine yer verecek daha sonra Nafî kıraatinin bölgeye girişi, intişarı ve istikrarındaki saikleri, konu çerçevesinde temayüz eden kurranın da içinde olduğu tarihi bir okumayla ele alacaktır.