The Prophetic Sunnah's Vision for Supporting Family Cohesion in Light of Contemporary and Future Challenges

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 18 - 36 , 31.03.2026

Najmeddin İsa

https://doi.org/10.32711/tiad.1724946

https://izlik.org/JA52HS45EG

Öz

The Muslim family in the modern era faces significant challenges that threaten its existence and functions due to profound social, cultural, and intellectual changes, some related to values and others linked to family roles and child-rearing. Hence, the need arises to return to prophetic guidance, especially since the Prophetic Sunnah represents the practical application of the Holy Quran and contains a comprehensive methodology for building, fortifying, and guiding the family. The research problem emerges from the following question: Has the Prophetic Sunnah been able to anticipate the future of the Muslim family in light of moral, behavioral, and intellectual changes? The research aims to highlight the role of the Prophetic Sunnah in building and protecting the family, explore the forward-looking vision of the Sunnah for the family's future amid changes, and extract practical strategies from the Sunnah to protect family cohesion. The research follows a descriptive-analytical methodology. Among the most prominent findings is that the Prophetic Sunnah represents a renewable source for guiding the family, characterized by a proactive vision of moral and social challenges.

Anahtar Kelimeler

Prophetic Sunnah , Family , Change , Ethics , Modernity

Nebevi Sünnetin Günümüzde ve Gelecekte Aile Birliği Destekleyen Vizyonu

https://izlik.org/JA52HS45EG

Öz

Modern dönemde Müslüman aile, varlığını tehdit eden derin sosyal, kültürel ve entelektüel dönüşümlerle karşı karşıyadır. Bu dönüşümler, değerler sistemini, aile içi rolleri ve çocuk eğitimi ile ilgili yaklaşımları doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, Nebevî rehberliğe tekrar dönmenin zarureti hâsıl olmuştur; zira Sünnet-i Nebeviyye, Kur’ân-ı Kerîm’in pratik uygulamasını temsil etmekte ve ailenin inşası, korunması ve yönlendirilmesine ilişkin bütüncül bir usul ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın temel problemi şu sorular etrafında şekillenmektedir: Sünnet-i Nebeviyye, ahlakî, fikrî ve davranışsal değişimler ışığında Müslüman ailenin geleceğini öngörebilmiş midir? Ayrıca, günümüz ve gelecekteki zorluklar karşısında ailenin dağılmasını ve çöküşünü önleyecek pratik yöntemler sunmuş mudur? Araştırmanın amacı, Sünnet-i Nebeviyye’nin aileyi inşa etme ve koruma konusundaki rolünü ortaya koymak, değişim süreçleri karşısında Sünnet’in aile kurumuna ilişkin yapıcı tarafını analiz etmek ve aile bütünlüğünü korumaya yönelik uygulanabilir yöntemler geliştirmektir. Çalışma, betimleyici-analitik bir yöntemle yürütülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre Sünnet-i Nebeviyye, ahlakî ve toplumsal sıkıntıları önleyici bakış açısına sahip, yenilenebilir bir rehberlik kaynağıdır. Ayrıca, sağlam temeller üzerine kurulu bir aile yapısı oluşturmak için eş seçimine dikkat edilmesi, evlilik ilişkilerinin düzenlenmesi ve çocukların ahlakî değerler muvacehesinde yetiştirilmesi gibi bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Sünnet, gelecekteki aile yapısına dair yönlendirici bir bakış açısı ortaya koyarak muhtemel fitnelere ve bunlarla nasıl başa çıkılacağına dair uyarılarda bulunmuş, sahte moderniteye körü körüne bağlılığı reddederek Nebevî yönteme sarılmanın gerekliliğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, modern ve gelecekteki zorluklar karşısında ailenin bütünlüğünü korumaya yönelik pedagojik yöntemler geliştirmiştir.

Anahtar Kelimeler

Nebevî Sünnet , Aile , Değişim , Ahlâk , Modernite

Kaynakça

• Abu Dawud Al-Sijistani, Sulaiman bin Al-Ash'ath. Al-Sunan. Edited by: Muhammad Muhyi Al-Din Abdul Hamid. Beirut: Al-Maktabah Al-Asriya, n.d.
• Abu Zahra, Muhammad. Al-Takaful Al-Ijtima'i fi Al-Islam. Cairo: Dar Al-Fikr Al-Arabi, 1991.
• Ahmad b. Hanbal, Ahmad bin Muhammad Al-Shaybani. Musnad Al-Imam Ahmad. Edited by: Shuaib Al-Arna'ut and others. Beirut: Mu'assasat Al-Risalah, 2001.
• Al- Al-Jawabi, Muhammad Taher. Al-Mujtama' wa Al-Usrah fi Al-Islam. 3rd ed. Mecca: Dar Alam Al-Kutub, 1421 AH/2000 CE.
• Al-Anazi, Farhan. Dawr Asalib Al-Tafkir wa Ma'ayir Ikhtiyar Sharik Al-Hayah wa Ba'd Al-Mutaghayyirat Al-Dimughrafiyyah fi Tahqiq Mustawā Al-Tawafuq Al-Zawaji lada 'Ayyinah min Al-Mujtama' Al-Sa'udi. Unpublished PhD dissertation, Umm Al-Qura University, College of Education, Department of Psychology, 1430 AH/2009.
• Al-Bukhari, Muhammad b. Ismail. Sahih Al-Bukhari. Jeddah: Dar Tawq Al-Najah, 1422 AH.
• Ali b. Sultan Al-Qari. Mirqat Al-Mafatih Sharh Mishkat Al-Masabih. Beirut: Dar Al-Fikr, 2002.
• Al-Khawli, Muhammad Abd al-Aziz b. Ali. Al-Adab al-Nabawi. 4th ed. Beirut: Dar Al-Ma'rifah, 1423 AH.
• Al-Nasa'i, Ahmad b. Shu'ayb. Al-Mujtaba. Aleppo: Maktab Al-Matbu'at Al-Islamiyya, 1986.
• Al-Nawawi, Yahya b. Sharaf. Al-Minhaj Sharh Sahih Muslim bin Al-Hajjaj. Beirut: Dar Ihya Al-Turath Al-Arabi, 2nd ed., 1392 AH.
• Al-Sabbagh, Muhammad Lutfi. Al-Usrah Al-Muslimah wa Al-Tahadiyat. Jordan: Association of the Book and Sunnah, 2nd ed., 2011.
• Al-Sa'di, Abd al-Rahman b. Nasir. Bahjat Qulub al-Abrar. Riyadh: Maktabat Al-Rushd, 1st ed., 1422 AH/2002 CE.
• Al-Samarrai, Hudhayfah. Al-Istishraf fi Al-Sunnah wa Atharuhu fi Al-Da'wah ila Allah. Baghdad: Kulliyat Al-Imam Al-A'zam, 2012 CE.
• Al-Saud, Muhammad b. Sa'd. Al-Mudarah wa Atharuha fi Al-'Alaqat Al-'Ammah. Al-Madinah Al-Munawwarah: Majallat Al-Jami'ah Al-Islamiyah, Year 34, No. 114, 1422 AH/2002 CE.
• Al-Sayyid, Al-Hussein b. Hassan. Ma'ayir Ikhtiyar Sharik al-Hayah wa Atharuha fi al-Tawafuq al-Zawaji. Mecca: Jam'iyyat al-Mawaddah lil-Tanmiyah al-Usariyyah, 2015.
• Al-Siba'i, Mustafa. Al-Takaful Al-Ijtima'i fi Al-Islam. Beirut: Dar Ibn Hazm, 1430 AH/2010.
• Al-Tirmidhi, Muhammad b. Isa. Sunan Al-Tirmidhi. Edited by: Bashar Awwad Ma'ruf. Beirut: Dar Al-Gharb Al-Islami, 1998.
• Alwan, Abdullah Nasih. Solidarity in Islam. Egypt: Dar Al-Salam, 200?
• Al-Yusuf, Abd Al-Rahman b. Abd Al-Khaliq. Al-Zawaj fi Zill Al-Islam. 3rd ed. Kuwait: Al-Dar Al-Salafiyyah, 1408 AH/1988.
• Al-Zarqani, Muhammad b. Abd al-Baqi. Sharh Al-Zarqani 'ala Muwatta' Al-Imam Malik. Cairo: Maktabat Al-Thaqafa Al-Diniyya, 1st ed., 1424 AH/2003 CE.
• Bakkar, Abdel Karim. Masar al-Usrah. 2nd ed. Riyadh: Dar Al Salam, 1430 AH/2009 CE.
• Daraz, Muhammad b. Abd Allah. Dustur Al-Akhlaq fi Al-Qur'an. 10th ed. Beirut: Al-Risalah Foundation, 1418 AH/1998 CE.
• Ghalush, Ahmad Ahmad. Da'wat Al-Rusul. Beirut: Mu'assasat Al-Risalah, 1423 AH/2002.
• Hussein, Abdul-Wahhab. Al-Islam Din Al-Fitrah. Bahrain: Dar Al-Wafa, 1443 AH.
• Ibn Hajar Al-Asqalani, Ahmad bin Ali. Fath Al-Bari Sharh Sahih Al-Bukhari. Beirut: Dar Al-Ma'rifah, 1379 AH.
• Ibn Ibrahim, Muhammad b. Qutb. Manhaj Al-Tarbiyah Al-Islamiyah. 16th ed. Egypt: Dar Al-Shorouk, n.d.
• Ibn Kathir, Ismail b. Umar Al-Qurashi Al-Basri. Al-Nihayah fi Al-Fitan wa Al-Malahim. Beirut: Dar Al-Jil, 1408 AH/1988.
• Ibn Majah, Muhammad b. Yazid Al-Qazwini. Sunan Ibn Majah. Cairo: Dar Ihya Al-Kutub Al-Arabiya, n.d.
• Ibn Qayyim al-Jawziyyah, Muhammad b. Abi Bakr. Ahkam Ahl al-Dhimma. Edited by: Yusuf b. Ahmad al-Bakri and Shaker b. Tawfiq al-Arouri. Dammam: Ramadi Publishing, 1st ed., 1418 AH/1997 CE.
• Ibn Rajab, Abd al-Rahman b. Ahmad. Jami' al-Ulum wa al-Hikam. Edited by: Shu'ayb al-Arna'ut and Ibrahim Bajes. Beirut: Al-Risalah Foundation, 7th ed., 1422 AH/2001 CE.
• Ibn Taymiyyah, Ahmad b. Abd al-Halim. Al-Fatawa al-Kubra. 1st ed. Beirut: Dar Al-Kutub Al-Ilmiyya, 1408 AH/1987 CE.
• King Saud University. Al-Usrah fi Al-Islam. Riyadh: King Saud University Press, 1438 AH/2017 CE, p. 34.
• Lashin, Musa Shahin. Al-Manhal Al-Hadith fi Sharh Al-Hadith. Beirut: Dar Al-Madar Al-Islami, 2002.
• Mubayyid, Ma'mun. Al-Tafahum fi al-Hayah al-Zawjiyyah. Beirut: Al-Maktab Al-Islami, 2nd ed., 2003.
• Muhammad Lutfi al-Sabbagh, Al-Usrah al-Muslimah wa al-Tahadiyyat (Jordan: Jam'iyyat al-Kitab wa al-Sunnah, 2nd ed., 2011).
• Mursi, Muhammad Munir. Al-Tarbiyah Al-Islamiyah: Usuluha wa Tatawuruha fi Al-Buldan Al-'Arabiyah. Beirut: Alam al-Kutub, 1425 AH/2005 CE.
• Muslim b. Al-Hajjaj Al-Nisaburi. Sahih Muslim. Beirut: Dar Ihya Al-Turath Al-Arabi, n.d.
• Qasim, Hamza Muhammad. Manar Al-Qari Sharh Mukhtasar Sahih Al-Bukhari. Damascus: Maktabat Dar Al-Bayan, 1990.
• Subh, Ali Ali. Al-Taswir Al-Nabawi lil-Qiyam Al-Akhlaqiyah wa Al-Tashri'iyah fi Al-Hadith. 1st ed. Cairo: Al-Azhar Library for Heritage, 1423 AH/2002 CE.
• Sultan, Salah Al-Din. Makhatar Al-'Awlamah 'ala Al-Usrah. Jeddah: Ma'had Makkah Al-Mukarramah, 1429 AH/2008 CE.