Araştırma Makalesi

Ahmed Şevḳî’nin “Masra‘ Kilyûbâtrâ” Draması ile William Shakespeare’in “Antonius ve Kleopatra” Dramasının Karşılaştırmalı Metin Çözümlemesi*

Cilt: 9 Sayı: 4 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Ahmed Şevḳî’nin “Masra‘ Kilyûbâtrâ” Draması ile William Shakespeare’in “Antonius ve Kleopatra” Dramasının Karşılaştırmalı Metin Çözümlemesi*

Öz

William Shakespeare’in Roma tarihinden esinlenerek Antik Mısır ile Roma İmparatorluğu’nun karşıtlığı ekseninde şekillendirdiği Antonius ve Kleopatra adlı manzum draması hem aşk hem de tarihi trajedi niteliği taşımaktadır. Shakespeare’den üç asır sonra Türk asıllı Arap yazar Ahmed Şevḳî’nin aynı konu üzerine kaleme aldığı Maṣra‘ Kilyûbâtrâ draması da Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın ölümünü ve bu ölüme zemin hazırlayan tarihsel olayları merkeze alarak kurgulanmıştır. Bu çalışma ile Kleopatra’yı evrensel drama literatürüne kazandıran drama ile bu figürü Arap dünyasının edebi evrenine taşıyan dramatik metnin karşılaştırmalı yöntemle incelenmesi amaçlanmıştır. Analiz sürecinde, eserlerin edebiyat sahnesine ortaya çıkış sırası dikkate alınarak sonra yazılmış olan eserin, önce yazılan esere yapısal ve tematik açıdan ne ölçüde yakınlaştığı belirtilmiş ayrıca dilsel, sanatsal ve üslupsal farklılıklar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Metinlerarasılık , Karşıt Etkilenme , Şevḳî , Shakespeare , Kleopatra

Kaynakça

  1. Çamurdan, Esen. Çağdaş Tiyatro ve Dramaturgi. İstanbul: Mitos-Boyut Yayınları, 2. Basım, 2011.
  2. Eliot, T. S. Edebiyat Üzerine Düşünceler. çev. Sevim Kantarcıoğlu. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2007.
  3. Erkek, Hasan. Oyun İçinde Anlatı. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 2001.
  4. Grimal, Pierre. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2012.
  5. Hilâl, Muhammed Ġuneymî. fi’n-Naḳdi’l-masraḥî. Kahire: Maṭba‘atü nahḍa mıṣr, ts.
  6. Honan, Park. Shakespeare: Bir Yaşam. çev. Bülent Bozkurt. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 4. Basım, 2014.
  7. Kittâne, Yâsîn. “Melâmiḥu’t-te’sîri’l-’edebî fi’l-masraḥiyyeti’ş-şi‘riyye beyne Şeksbîr ve Şevḳî”. Câmi‘a: ’Ebḥâs fi’l-‘Ulûmi’t-Terbeviyye ve’l’İctimâ‘ıyye 5 (Aralık 2001), 314-336.
  8. Kott, Jan. Çağdaşımız Shakespeare. çev. Teoman Güney. İstanbul: Mitos-Boyut Yayıncılık, 2017.
  9. Mendûr, Muhammed. Masraḥıyyât Şevḳî. Kahire: Nahḍa Mıṣr li’t-Ṭıbâ‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, ts.
  10. Plutarkhos. Marcus Antonius. çev. Furkan Akderin. İstanbul: Say Yayınları, 2017.

Kaynak Göster

ISNAD
Oğur, Halil İbrahim. “Ahmed Şevḳî’nin “Masra‘ Kilyûbâtrâ” Draması ile William Shakespeare’in ‘Antonius ve Kleopatra’ Dramasının Karşılaştırmalı Metin Çözümlemesi*”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9/4 (01 Aralık 2025): 1432-1455. https://doi.org/10.32711/tiad.1746230.