Hac İbadetinin Bazı Menâsiklerine Dair Fıkhî Bir İnceleme

Bu çalışma, hac ibadetinin fiilî icrasına dair tartışmalı bazı meseleleri ele almakta ve özellikle günümüzde ortaya çıkan yeni durumları fıkhî bir perspektifle değerlendirerek uygulanabilir yaklaşımlar ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, klasik fıkıh literatürünü esas alarak hac ibadetinin sahih ve usûlüne uygun biçimde yerine getirilmesini temin etmek ve bununla birlikte kolaylaştırıcılık ilkesini merkeze alan çözüm önerileri geliştirmektir. Bu çerçevede sağlık gibi bireysel engellerin hac yükümlülüğünü ortadan kaldırıp kaldırmadığı meselesi incelenmekte; hac aylarının belirlenmesinin fıkhî önemi açıklanarak haccın belirli ve tayin edilmiş zaman dilimleri içinde yerine getirilen bir ibadet oluşuyla ilişkisi ortaya konulmaktadır. Bunun yanı sıra, yoğunluk sebebiyle sırası gelmeyen hacı adayları bakımından yükümlülüğün devam edip etmediği değerlendirilmekte; Müzdelife vakfesinin zamanı, şeytan taşlamanın vakti ve hedy kurbanının kesileceği yer gibi uygulamaya dair meseleler de müstakil başlıklar altında ele alınmaktadır.

This study examines several disputed issues concerning the practical performance of the ḥajj ritual and aims to propose applicable approaches by evaluating newly emerging situations from a juristic perspective, particularly in the contemporary context. In this regard, the primary objective of the study is to ensure that the ḥajj is performed in a valid and procedurally sound manner on the basis of classical fiqh literature, while also developing solutions that place the principle of facilitation (taysīr) at the center. Within this framework, the study investigates whether individual impediments, such as health conditions, nullify the obligation to perform ḥajj; it further clarifies the juristic significance of determining the months of ḥajj and explains their relationship to the fact that ḥajj is an act of worship performed within specific and designated time periods. In addition, the study evaluates whether the obligation remains for prospective pilgrims whose turn does not arrive due to overcrowding; it also addresses practical issues such as the timing of the standing at Muzdalifah, the time of the ritual stoning (ramy al-jamarāt), and the place where the sacrificial offering (hady) should be performed, each under separate headings.