Vatikan -Türkiye Arasında Resmi İlişkilerin Başlaması ve Bu Süreçte Papa XXIII. John Giovanni’nin Rolü

In this study, first of all, Christianity and the development process of the Catholic Church, which is the institutional organization of this religion, were discussed, along with the division of the church into East-West (Catholic-Orthodox) in the historical process. Then, the emergence of the “Holy See”, its development and the historical process up to the establishment of the Vatican state and the Vatican-Türkiye relations are discussed. The foundation of the Republic of Turkey and the statehood process of the Vatican State coincide with the same period, and the role and character of Pope John XXIII Giovanni, who played an important role in the initiation of official relations between two states, one secular and the other religious, in the 20th century, before she became Pope, and her leading role in the initiation of official diplomatic relations between the two states are discussed. Studies on the Papacy-Vatican are increasing in our country. However, when the literature is examined, especially regarding the period when relations between the two states (Türkiye-Vatican) began, it is seen that there is a gap. This study was conducted to fill this gap. It is aimed to contribute to the literature by providing information about the historical process of Türkiye-Vatican relations and the activities and contacts of Pope John XXIII in Istanbul, who played an important role in the beginning of this process.

Çalışmada öncelikle Hristiyanlık ve bu dinin kurumsal örgütlenmesi olan kilisenin tarihi süreçte Doğu-Batı (Katolik-Ortodoks) şeklinde bölünmesiyle Katolik kilisesinin gelişim süreci ele alınmıştır. Sonra papalık makamının ortaya çıkışı, gelişimi, Vatikan devletinin kuruluşuna kadar olan tarihi süreç ve Vatikan-Türkiye ilişkileri ele alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve Vatikan Devleti’nin devletleşme süreci aynı döneme denk gelmektedir ve XX. yüzyılda biri laik, diğeri dinî karakterdeki iki devletin resmi ilişkileri başlamasında önemli bir role sahip olan Papa XXIII. John Giovanni’nin Papa olmadan önce Türkiye’deki görevi ve karakteri ile iki devletin resmi diplomatik ilişkilerinin başlamasındaki öncü rolü ele alınmıştır. Papalık-Vatikan üzerine yapılan çalışmalar, ülkemizde giderek artmaktadır. Bununla birlikte özellikle iki devlet arasındaki (Türkiye-Vatikan) ilişkilerinin başladığı dönemle ilgili literatür incelendiğinde bir boşluk olduğu görülmektedir. Çalışma, bu boşluğu doldurmak için yapılmıştır. Türkiye Vatikan ilişkilerinin tarihi süreci ve bu sürecin başlamasında önemli bir role sahip olan Papa XXIII. John’un İstanbul’daki faaliyet ve temasları hakkında bilgi verilerek literatüre katkı sağlamak hedeflenmiştir.