Research Competencies of Religious Culture and Ethics Pre-Service Teachers

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 4, 1702 - 1729, 31.12.2025

Serkan Gökalp , Necati Çobanoğlu

https://doi.org/10.32711/tiad.1796965

Öz

This study aims to identify the perceptions of Religious Culture and Ethics pre-service teachers at the Faculty of Divinity of Mersin University regarding their research competencies. A sequential explanatory mixed-methods design was employed. The population consisted of 409 participants. The quantitative and qualitative samples consisted of 351 and 40 participants, respectively. Research Competencies Scale and a semi-structured interview form were used. Independent samples t-tests, ANOVA and content analysis were employed. The findings indicated that the participants’ research competencies were at a moderate level. There were significant differences in terms of research experience, taking a research methods course, age and grade level. The majority of participants stated factors originating from pre-service teachers were primary reasons why their research competencies were not at a very high level. Most participants suggested actions that should be taken by stakeholders other than pre-service teachers.

Anahtar Kelimeler

Religious Education , Research Competencies , Pre-Service Teachers , Religious Culture and Ethics , Faculty of Divinity

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Araştırma Yeterlikleri

Öz

Bu araştırma Mersin Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmen adaylarının araştırma yeterliklerine ilişkin görüşlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada, sıralı açıklayıcı karma desen kullanılmıştır. Nicel aşamada, genel tarama modeli ve nitel aşamada, fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Mersin Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde okuyan 409 DKAB öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel örneklemi 351 katılımcıdan oluşmuştur. Araştırmanın nitel örneklemi 40 katılımcıdan oluşmuştur. Araştırmada Araştırma Yeterlikleri Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi ve içerik analizi kullanılmıştır. Bu çalışmada katılımcıların araştırma yeterliklerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırma deneyimi olma, araştırma teknikleri dersini alma durumu, yaş ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Katılımcıların çoğu, öğretmen adaylarından kaynaklanan nedenlerin öğretmen adaylarının araştırma yeterliklerinin çok yüksek düzeyde olmamasının nedenleri olduğunu ifade etmiştir. Katılımcıların çoğu, öğretmen adayları harici paydaşlar tarafından yapılması gerekenlere ilişkin önerilerde bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Din Eğitimi , Araştırma Yeterlikleri , Öğretmen Adayları , Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi , İlahiyat Fakültesi

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. (Mersin Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu Başkanlığının 04.03.2025 tarih, 2 Nolu kararıyla gerekli etik izinler alınmıştır)

Teşekkür

Geçtiğimiz yıl aramızdan ayrılan Mersin Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nin kurucu dekanı Prof. Dr. Erdal BAYKAN Hocamıza teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

• Andriessen, Daan. “Praktisch Relevant én Methodisch Grondig? Dimensies van Onderzoek in het HBO [Practically Relevant and Methodically Thorough? Dimensions of Research in Higher Professional Education]”. Lezing gehouden aan de Hogeschool van Utrecht. 1-56. Utrecht: Hogeschool van Utrecht, 2014.
• Aşiroğlu, Süleyman. “Öğretmen Adaylarının Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutumları ile Bilimsel Araştırma Dersindeki Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi 2/2 (2016): 72-84.
• Ayaydın, Abdullah–M. Kayhan Kurtuldu. “Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Öğrencilerinin Bilimsel Araştırma Yöntemleri Dersine İlişkin Tutumları”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10/2 (2016).
• Avcı, Yunus Emre. Öğretmenlerin Kültürel Sermaye Yeterliklerinin İncelenmesi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015.
• Banegas, Darío Luis. “Towards Understanding EFL Teachers’ Conceptions of Research: Findings from Argentina”. Profile: Issues in Teachers’ Professional Development 20/1 (2018), 57-72. https://doi.org/10.15446/profile.v20n1.61881.
• Büyüköztürk, Şener vd. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 30. Basım, 2021.
• Büyüköztürk, Şener. “İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Araştırma Yeterlikleri”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 18 (1999), 257-269.
• Cochran-Smith, Marilyn vd. “Inquiry on Inquiry: Practitioner Research and Student Learning”. Action in Teacher Education 31/2 (2009), 17-32.
• Creswell, John W. Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Desenleri (3. Baskıdan Çeviri). çev. Selçuk Beşir Demir – Mesut Bütün. Ankara: Siyasal Kitabevi, 7. Basım, 2023.
• Creswell, John W. Karma Yöntem Araştırmalarına Giriş. çev. Mustafa Sözbilir. Ankara: Pegem, 2021.
• Ekinci, Necla – Ekinci, C. Ergin. “Araştırmacı Olarak Öğretmenler: Araştırma Yeterlikleri, Engelleri, Algıları ve Araştırmadan Bekledikleri Yararlar”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 12 (2022), 477-498. https://doi.org/10.21733/ibad.1061432.
• Elmas, Eda – Aydın, Selami. “Pre-Service Foreign Language Teachers’ Perceptions of Research Skills: A Qualitative Study”. The Qualitative Report 22/12 (2017), 3088-3101. https://nsuworks.nova.edu/tqr/vol22/iss12/1.
• Fraenkel, Jack R. - Norman E. Wallen. How to Design and Evaluate Research in Education. San Francisco: McGraw-Hill, 7. Baskı, 2009.
• Garay-Argandona, Rafael vd. “Research Competencies in University Students in Virtual Learning Environments”. Cypriot Journal of Educational Science 16/4 (2021), 1721-1736.
• Gokalp, Serkan. “Opinions of High School Principals on Their Cultural Intelligence”.
• International Journal of Educational Methodology 7/4 (2021), 669-682.
• Gökalp, Serkan - Çobanoğlu, Necati. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin
• Etik Liderlik Davranışlarının Sınıf Yönetimi Üzerindeki Etkisi”. KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 45 (Haziran 2025): 413-447.
• Gökalp, Serkan. Okul Yöneticilerinin Kültürel Sermaye Yeterliklerinin ve Kültürel
• Liderlik Rollerini Yerine Getirme Düzeylerinin İncelenmesi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.
• Jamieson, Lynn - Saunders, Mark. “Contextual Framework for Developing Research Competence: Piloting a Validated Classroom Model”. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning 20/3 (2020), 1-19.
• Ilhan, Aziz vd. “Evaluating the Attitudes of University Students about Scientific Research”. Inonu University Journal of the Faculty of Education 17/2 (2016), 141-156.
• Insorio, Alvin O. “Teachers’ Research Characteristics, Competencies, Motivation, and Challenges: Basis for Research Manual”. International Journal of Research in Education and Science 10/4 (2024), 799-825.
• İhtiyaroğlu, Neslin. “Yirmi Birinci Yüzyılda Eğitim Alanındaki Yönelimler”. Eğitime Giriş. ed. Necati Cemaloğlu – Fatih Şahin, 429-469. Ankara: Pegem Akademi, 2021.
• Karagöz, Yalçın. SPSS–AMOS–META Uygulamalı Nicel–Nitel–Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Ankara: Nobel Yayınları, 4. Baskı, 2023.
• Kart, Arife - Selahattin Gelbal. “Öğretmen Adaylarının Bilimsel Araştırma Öz Yeterlik Algılarının İkili Karşılaştırmalı Yargılar Yöntemiyle Belirlenmesi”. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology 5/1 (2014), 12-23.
• Kuşçuoğlu, Aslıhan. “İlahiyat Fakültelerindeki Araştırma Teknikleri Dersi: Bir Durum Çalışması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 59/1 (2018), 297-316.
• Magnaye, Louiesito Jr. “Pedagogical and Research Competence of the Pre-service
• Teachers”. American Journal of Multidisciplinary Research and Innovation 1/3 (2022), 81-88.
• MEB, Milli Eğitim Bakanlığı. Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Müdürlüğü, 2017.
• MEBÖYGGM, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Öğretmen Strateji Belgesi 2017-2023. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, 2017.
• MEBÖYGGM, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, 2017.
• Merle, Juanito A. “DepEd Quezon Classroom-Based Action Research (DepEd Quezon CARES): A Vehicle to Intensified Instruction”. Ascendens Asia Journal of Multidisciplinary Research 3/2 (2019), 22-41. Miles, Matthew-Huberman, Michael. Qualitative Data Analysis. London: Sage Publication, 1994.
• Konokman, Gamze vd. “Preschool Teacher Candidates’ Research Qualifications and Their Anxiety Level Towards Research”. Eurasian Journal of Educational Research 60 (2015), 57-74. https://doi.org/10.14689/ejer.2015.60.4.
• Matjašič, Miha - Vogrinc, Janez. “Research Competence of Pre-Service Teachers: A Systematic Literature Review”. European Journal of Educational Research 13/2 (2024), 877-894.
• Nartgün, Zühre vd. “Öğretmen Adaylarının Bilimsel Araştırma Öz Yeterliklerinin İncelenmesi”. 17. Eğitim Bilimleri Kongresi. 45-54. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, 2008.
• Ölçer, Sena – Gök, Bilge. “Nitel Araştırmada Geçerlik ve Güvenirlik”. Nitel Araştırma Pratikleri: Eğitimciler İçin. ed. Özlem Baş ve Bilge Gök. 462–471. Ankara: Pegem Akademi, 2021.
• Özerbaş, Mehmet Arif – Somuncuoğlu Özerbaş, Demet. “Öğrenme-Öğretme Yaklaşımlarında Yeni Yönelimler”. Öğretim İlke ve Yöntemleri. ed. Yusuf Budak, 357-385. Ankara: Pegem Akademi, 2016.
• Patton, Michael Quinn. Qualitative Research and Evaluation Methods. California: Sage, 2002.
• Polat, Murat. “Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutumları”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 18 (2014), 77-90.
• Saka, Ahmet Zeki. “Öğretmen Adaylarının Araştırmacı Öğretmen Yaklaşımı ile Yetiştirilmelerinde Alan Çalışması Yürütmelerinin Rolü”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 17 (2009), 168-182.
• Saracaloğlu, Asuman Seda. “Lisansüstü Öğrencilerin Akademik Güdülenme Düzeyleri, Araştırma Kaygıları ve Tutumları ile Araştırma Yeterlikleri Arasındaki İlişki”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2/5 (2008), 179-208.
• Saracaloğlu, Asuman Seda vd. “Lisansüstü Eğitim Öğrencilerinin Bilimsel Araştırma Kaygıları, Araştırma ve İstatistiğe Yönelik Tutumları ile Araştırma Yetenekleri Arasındaki İlişki”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 17 (2005): 187-199.
• Sever, Işıner vd. “Using Flipped Learning to Improve Scientific Research Skills of Teacher Candidates”. Universal Journal of Educational Research 7/2 (2019), 521-535.
• Tabachnick, Barbara - Fidell, Linda. Using Multivariate Statistics. New York: Pearson, 6. Basım, 2014.
• Tekin, Mehmet. “Lisansüstü Öğrencilerinin Araştırmaya Yönelik Kaygı ve Yeterlilik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”. III. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu. ed. Anadolu Üniversitesi. 1/485–493. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 2007.
• Tosun, Cemal. “Pre-Service Teachers’ Opinions about the Course on Scientific Research Methods and the Levels of Knowledge and Skills They Gained in This Course”. Australian Journal of Teacher Education 39/10 (2014), 223-244.
• Tuncer, Ayşe. Öğretmen Adaylarının Üst Biliş Düşünme Becerileri ile Bilimsel Araştırma Öz Yeterlik Algıları Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
• Urbani, Jacquelyn M. vd. “Developing and Modeling 21st-Century Skills with Preservice Teachers”. Teacher Education Quarterly 44/4 (2017): 27-50.
• Valliant, Richard vd. Practical Tools for Designing and Weighting Survey Samples. New York: Springer, 2013.
• Velioğlu, Elif. Öğretmenlerin Bilimsel Araştırma Yapabilme Beceri Düzeyleri: Karma Yöntem Araştırması. İstanbul: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
• Vigh, Tibor. “Development of Research Skills through Research-Focused Microteaching Lesson Study in Preservice Teacher Education”. Teaching and Teacher Education 145 (2024), 1-13.
• Wagner, Tony. The Global Achievement Gap: Why Even Our Best Schools Don’t Teach the New Survival Skills Our Children Need–And What We Can Do About It. New York: Basic Books, 2008.
• Yıldırım, Ali – Şimşek, Hasan. Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 12. Basım, 2021.
• Yıldırım, Ali - Şimşek, Hasan. Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 11. Basım, 2018.
• Yıldırım, Ali-Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Seçkin Yayınları, 2011.
• Yolcu, Sevilay vd. “Öğretmen Adaylarının Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutumlarının ve Öz Yeterliliklerinin Eleştirel Düşünme Becerisi Açısından İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16/1 (2025), 241-260. https://doi.org/10.51460/baebd.1559362.
• YÖK, Yükseköğretim Kurulu. “Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi- 6. Düzey (Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri”. Erişim 17 Haziran 2025. http://www.yok.gov.tr/web/uluslararasi-iliskiler/6.-duzey-lisans- (20.12.201