Tâbiîn Müfessirlerinden Dahhâk b. Müzâhim'in İbâdât Özelinde Ahkâm Âyetlerine Yaklaşımı

One of the leading figures of Tabi'un generation, Dahhak ibn Muzahim, generally followed classical Tabi'un exegetical method, but he showed a tendency to derive legal rulings from verses containing legal provisions when interpreting such verses. This article first briefly discusses Dahhâk's life and exegetical method; it then examines how he derived rulings from verses of law in context of worship and place and counterpart of these rulings in the disciplines of exegesis and jurisprudence. The scope of study is limited to subject of worship and does not cover his views on other areas of jurisprudence. In the research, verses related to worship were analyzed with a focus on Dahhâk's narrations, and an opportunity for comparison with approaches of other exegetes on this subject was provided. As a result of this examination, data was obtained that sheds light on method of legal exegesis of that period and early jurisprudence interpretations.

Tâbiîn kuşağının önde gelen isimlerinden biri olan Dahhâk b. Müzâhim, genel anlamda klasik tâbiîn tefsir metodunu takip etmekle birlikte, özellikle ahkâm içeren âyetleri yorumlarken bu âyetlerden fıkhî hükümler istinbat etme eğilimi göstermiştir. Bu makalede, öncelikle Dahhâk’ın hayatı ve tefsir metoduna kısaca değinilmiş; akabinde, ibadetler bağlamındaki ahkâm âyetlerinden nasıl hüküm çıkardığı ve bu hükümlerin tefsir ve fıkıh disiplinlerindeki yeri ve karşılığı incelenmiştir. Çalışmanın kapsamı ibadet konuları ile sınırlandırılmış olup, ahkâma dair diğer alanlardaki görüşlerine yer verilmemiştir. Araştırmada, ibadetlerle ilgili âyetler, Dahhâk’ın rivayetleri merkeze alınarak tahlil edilmiş ve diğer müfessirlerin bu konudaki yaklaşımlarıyla mukayese imkânı sunulmuştur. Bu inceleme neticesinde, söz konusu dönemin ahkâm tefsiri metoduna ve erken dönem fıkıh yorumlarına ışık tutacak veriler elde edilmiştir.